Getallen tot 1.000
Getallen tot 1.000
Open met het idee dat grote getallen overzichtelijk worden als je kijkt naar sprongen op de getallenlijn en naar de plek van cijfers.
Lesdoel
Ik kan getallen tot 1.000 op de juiste plek zetten en ik weet wat de waarde van elk cijfer is.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij getallen tot 1.000?
Gebruik dit als korte start: laat leerlingen woorden noemen zoals getallenlijn, honderden, tientallen, eenheden, tellen, sprongen.
Verder tellen
Met 1 tel je stap voor stap
Met 10 maak je grotere sprongen
Met 100 maak je nog grotere sprongen
Je blijft onder of tot 1.000
Noem mondeling voorbeelden zoals 246, 247, 248 of 246, 256, 266 en 246, 346, 446.
Sprongen van 1, 10 en 100
+1: alleen de eenheden veranderen
+10: alleen de tientallen veranderen
+100: alleen de honderdtallen veranderen
Benadruk dat soms een tiental of honderdtal 'vol' raakt, bijvoorbeeld van 299 naar 300.
Terug tellen
Je kunt ook terug tellen
Dan haal je er 1, 10 of 100 af
Kijk goed welk deel van het getal verandert
Voorbeeld: 680 → 670 → 660
Laat ook een voorbeeld met -1 en -100 horen, zoals 503, 502, 501 en 503, 403, 303.
Handig onthouden
1 = kleine stap
10 = tien stappen tegelijk
100 = honderd stappen tegelijk
Koppel dit aan lopen op een getallenlijn: kleine stapjes en grote sprongen.
Wat verandert bij +10?
de eenheden
de tientallen
de honderdtallen
alles tegelijk
Sluit aan op slides 2-5. Veelgemaakte fout: denken dat alle cijfers veranderen.
Verder en terug tellen
Bij een stap van 1 verandert de eenheid. Bij een stap van 10 verandert het tiental. Bij terug tellen haal je er soms 100 af. Je blijft tot 1.000.
Herhaal dat +1, +10 en +100 verschillende plekken in het getal veranderen.
Getallenlijn met stappen van 1
De lijn hoeft niet bij 0 te beginnen
Elke stap is 1
Elk streepje is dus het volgende getal
Je telt vanaf het begingetal
Voorbeeld voor mondelinge uitleg: een lijn van 34 tot 44. Dan staat 35 één stap na 34.
Zo zoek je de plek
Begin bij het eerste getal op de lijn.
Tel daarna de streepjes verder.
Elk streepje is 1 meer.
Leg uit dat leerlingen niet hoeven te gokken: beginpunt lezen, streepjes tellen, getal noemen.
Voorbeeld op de lijn
Een lijn begint bij 52.
52, 53, 54, 55, 56 …
Het vierde streepje na 52 is 56.
Wijs op het verschil tussen het begingetal en het aantal sprongen verder.
Goed kijken
Lees eerst het begingetal
Kijk of de stappen 1 zijn
Tel dan rustig door
Zo zet je een getal op de goede plek
Deze slide heeft geen instructies
Een lijn begint bij 52. 4 streepjes verder is:
54
55
56
57
Gebaseerd op het voorbeeld op slide 8. Leerlingen tellen vanaf het begingetal met stappen van 1.
Getallenlijn met stappen van 1
Op deze getallenlijn begint de lijn niet bij 0. Je leest eerst het begingetal. Daarna tel je de streepjes. Elk streepje is 1 meer.
Sluit aan op slides 6-9.
Getallenlijn met stappen van 10
De lijn begint weer niet bij 0
Nu is elk streepje 10 meer
Je telt dus met tientallen
Bijvoorbeeld: 120, 130, 140
Benadruk dat de eenheden gelijk blijven als je met 10 verder telt, zolang je in deze reeks blijft.
Zo lees je tientallen
Begin bij het eerste getal.
Ga per streepje 10 verder.
Dus: één streepje verder is 10 meer.
Gebruik eventueel een mondeling voorbeeld: 340, 350, 360, 370.
Voorbeeld met tientallen
Een lijn begint bij 270.
270, 280, 290, 300 …
Drie streepjes verder is 300.
Noem dat hier een honderdtal wordt bereikt, maar de stap blijft toch 10.
Verschil met stappen van 1
Stappen van 1: elk volgend getal
Stappen van 10: tien verder
Kijk dus altijd naar de grootte van de stap
Dit is het kernverschil tussen uitleg 2 en uitleg 3.
Een lijn begint bij 270. 3 streepjes verder is:
280
290
300
310
Gebaseerd op slide 12. Hier blijft de stap 10, ook als je bij 300 komt.
Wat moet je eerst bekijken op de getallenlijn?
het begingetal
de kleur
het laatste vak
de lengte
Deze slide heeft geen instructies
Stappen van 10
Bij deze lijn is elk streepje 10 meer. Je begint bij het eerste getal. Dan tel je met tientallen verder. Zo lees je een getallenlijn met stappen van 10.
Laat leerlingen het verschil met stappen van 1 benoemen.
Waarde van een cijfer
Een cijfer heeft een plek
Die plek bepaalt de waarde
We kijken naar honderdtallen, tientallen en eenheden
Gebruik eenvoudige taal: hetzelfde cijfer kan een andere waarde hebben als het op een andere plek staat.
H, T en E
H = honderdtallen
T = tientallen
E = eenheden
In 425 is 4 het honderdtal, 2 het tiental en 5 de eenheid
Deze slide heeft geen instructies
Eén cijfer, andere waarde
Kijk naar het cijfer 5:
In 548 betekent 5 = 500
In 358 betekent 5 = 50
In 385 betekent 5 = 5
Dit is een belangrijk inzicht: het cijfer blijft gelijk, de waarde verandert door de plek.
Zo bepaal je de waarde
Kijk naar het cijfer
Kijk naar de plek
Noem dan de waarde
Bijvoorbeeld: 7 op de tientallenplek is 70
Deze slide heeft geen instructies
Getal in een raster
Een raster heeft vakken voor H, T en E
Elk cijfer komt in het juiste vak
Zo zie je de opbouw van het getal
Sluit aan op de vorige slides: raster en plaatswaarde horen bij elkaar.
Voorbeeld in het raster
Schrijf 672 in het raster:
H: 6
T: 7
E: 2
Noem erbij: 672 = 600 + 70 + 2.
Nog een voorbeeld
Schrijf 405 in het raster:
H: 4
T: 0
E: 5
Benadruk dat 0 op de tientallenplek ook belangrijk is. Er zijn dan geen tientallen.
Van getal naar vakjes
Lees het hele getal
Splits in H, T en E
Zet elk cijfer op de goede plek
Controleer of het getal weer klopt
Laat leerlingen zien dat rastergebruik helpt om cijfers niet te verwisselen.
Wat is de waarde van 5 in 358?
500
50
5
350
Sluit aan op slides 14-17. Het gaat om plek en waarde.
H, T en E
In het getal 672 is 6 het honderdtal. De 7 is het tiental. De 2 is de eenheid. In een raster zet je elk cijfer op de goede plek.
Verbind plaatswaarde met het raster uit slides 18-21.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen kort benoemen wat ze geleerd hebben.
Wat vond jij het moeilijkst?
Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: getallenlijn, stappen tellen, H-T-E, raster.
Woordenlijst
getallenlijn - een lijn waarop getallen in volgorde staan
stap van 1 - steeds één verder of één terug
stap van 10 - steeds tien verder of tien terug
stap van 100 - steeds honderd verder of honderd terug
honderdtal - de plek van honderden in een getal
tiental - de plek van tientallen in een getal
eenheid - de plek van losse getallen
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
waarde - wat een cijfer waard is door zijn plek
cijfer - een teken om een getal te schrijven, zoals 3 of 8
raster - vakjes voor honderdtallen, tientallen en eenheden
plek - de plaats van een cijfer in een getal
begingetal - het eerste getal op een getallenlijn
Deze slide heeft geen instructies