Redekundig ontleden

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Redekundig ontleden vanaf de basis

Wat weet je al over zinsdelen en hun functie?

Leerdoel van deze les

Aan het einde van deze les kun je zinnen ontleden door persoonsvorm, onderwerp, gezegde, lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp en bijwoordelijke bepalingen te herkennen.

Wat is redekundig ontleden?

Redekundig ontleden is het benoemen van de delen van een zin en bepalen wat hun functie is.

De persoonsvorm

De persoonsvorm geeft aan wat er gebeurt of wie iets doet in de zin. Je vindt hem door de zin in een andere tijd te zetten of de zin vragend te maken.

Zo vind je de persoonsvorm

Stel de zin vragend of zet hem in een andere tijd. Het woord dat verandert, is de persoonsvorm.

Het onderwerp

Het onderwerp is degene of datgene waarover de zin iets zegt. Wie of wat doet iets?

Wat gaan we doen?

  • Werkwoordelijke gezegd

  • Naamwoordelijk gezegde

  • Lijdend voorwerp

  • Meewerkend voorwerp

  • Bijwoordelijke bepaling


MAAK AANTEKENINGEN IN JE SCHRIFT!

Voorbeeld: onderwerp vinden

Vraag: Wie of wat doet (de persoonsvorm)? Het antwoord is het onderwerp.

Het gezegde: werkwoordelijk

Het werkwoordelijk gezegde bestaat uit alle werkwoorden die een handeling aangeven (doen-gezegde).


Ik fiets naar school.

Ik loop op straat.


Het naamwoordelijk gezegde

Bestaat uit een koppelwerkwoord (zoals zijn, worden, blijven) en een naamwoord. Het zegt iets over wat of wie het onderwerp is.

Voorbeeld: naamwoordelijk gezegde

Pim is huisarts. ‘Is’ = koppelwerkwoord, ‘huisarts’ = naamwoord.

Het lijdend voorwerp

Het lijdend voorwerp ondergaat de werking van het gezegde. Vraag: Wie of wat + gezegde + onderwerp?

Lijdend voorwerp: voorbeeld

Pim eet een appel. 'Een appel' is het lijdend voorwerp; het wordt gegeten.

Het meewerkend voorwerp

Het meewerkend voorwerp geeft aan aan wie of voor wie iets gebeurt. Stel: aan/voor wie + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp?

Meewerkend voorwerp: voorbeeld

Tessa geeft haar vriendin een cadeau. 'Haar vriendin' is het meewerkend voorwerp.

De bijwoordelijke bepaling

Geeft extra informatie over tijd, plaats, reden, wijze of doel. Bijvoorbeeld: gisteren, in de tuin, omdat het regende.

Voorbeeld: bijwoordelijke bepaling

Pim fietst snel naar school. 'Snel' geeft aan hoe (wijze).

Samenvatting: zinsdelen

Let op vraagzinnen, volgorde en het verplaatsen van zinsdelen om herkenning makkelijker te maken.

Belangrijkste zinsdelen

- Persoonsvorm - Onderwerp - Gezegde - Lijdend voorwerp - Meewerkend voorwerp - Bijwoordelijke bepaling

Waar op letten?

Test je kennis

Vind in deze zin het onderwerp en de persoonsvorm: 'Lisa bakt een taart.'

Test je kennis (2)

Wat is het lijdend voorwerp in deze zin? 'Jasper leest een boek.'

Test je kennis (3)

Wat is de bijwoordelijke bepaling in deze zin? 'Wij werken vanavond thuis.'

Reflectie

Welke zinsdelen vind jij het makkelijkst, en welke het lastigst? Waarom?

Dit kun je nu

Je kunt nu de belangrijkste zinsdelen herkennen en benoemen in een zin.

Slide heading

Slide text

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.


Maken 1.7

Opdracht 16

Online in Talent