5H-Maatschappijleer B3

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Internationale vergelijking en internationale organisaties

Subdomein B3

Moet de internationale gemeenschap hier rechtspreken of is dit een zaak tussen Israël en de Palestijnen. Wat vind jij?

Wanhoop na Israëlische aanval op opvang in Gaza: 'We zijn uitgeput' (nos.nl)

Leerdoelen

• Aan het einde van de les kun je het verschil tussen civielrecht en common law uitleggen.

• Aan het einde van de les kun je de rol van het Hof van Justitie van de Europese Unie beschrijven.

• Aan het einde van de les kun je het belang van het Internationaal Strafhof uitleggen en de relatie met Nederland.

Welke rechtbank speelt een centrale rol in de internationale rechtspraak?

A

Britse rechtbanken met een minder strikt gescheiden systeem

B

Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, Nederland.

C

Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU)

D

Nederlandse rechtbanken voor verschillende rechtsgebieden

Welke rechtbank heeft de bevoegdheid om uitspraken te doen die bindend zijn voor Nederland in kwesties die EU-wetgeving betreffen?

A

Het Internationaal Strafhof (ICC)

B

Nederlandse rechters bij uitzonderlijke situaties

C

Britse rechters met ruimte om het recht te interpreteren

D

Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU)

Nederland en het Verenigd Koninkrijk

• Nederland heeft een civielrechtelijk systeem met strikte wetboeken, terwijl het Verenigd Koninkrijk een common law-systeem heeft waar precedenten belangrijk zijn.

• Nederlandse rechters volgen de wet, Britse rechters hebben meer interpretatieruimte.

• Nederland heeft gespecialiseerde rechtbanken, het VK een minder strikt gescheiden systeem.

• Juries zijn gebruikelijk in het VK, in Nederland zeldzaam.

Rol van het Hof van Justitie van de Europese Unie

• Het Hof van Justitie van de Europese Unie zorgt voor een uniforme interpretatie en toepassing van EU-wetgeving in alle lidstaten.

• Het kan bindende uitspraken doen voor Nederland en andere EU-landen.

Why does the Court of Justice of the EU Exist? (youtube.com)

Het Internationaal Strafhof

• Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag vervolgt individuen voor ernstige misdaden zoals genocide en oorlogsmisdaden.

• Het wordt ondersteund door Nederland en heeft een belangrijke internationale rol.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Internationale vergelijking en internationale organisaties

Subdomein B3

Het VN-Handvest

verbiedt alle staten om geweld te gebruiken tegen de “territoriale integriteit of politieke onafhankelijkheid” van andere staten, tenzij:

• Zelfverdediging

• VN-Veiligheidsraadmandaat

Het VN-Handvest

• Nationale arrestatiebevoegd-heden gelden niet buiten het grondgebied van de staat zonder toestemming of internationaal mandaat.

• Gewapende interventies onder het mom van “recherche” of “rechtshandhaving” zijn juridisch niet toegestaan als die de soevereiniteit van andere staten schenden.

Het VN-Handvest

verbiedt alle staten om geweld te gebruiken tegen de “territoriale integriteit of politieke onafhankelijkheid” van andere staten, tenzij:

• Zelfverdediging

• VN-Veiligheidsraadmandaat

Mensenrechtenrecht

Belangrijke rechten:

• Recht op leven

• Verbod op marteling

• Recht op een eerlijk proces

Ook in oorlog blijven mensenrechten gelden

Het VN-Handvest

verbiedt alle staten om geweld te gebruiken tegen de “territoriale integriteit of politieke onafhankelijkheid” van andere staten, tenzij:

• Zelfverdediging

• VN-Veiligheidsraadmandaat

Verdrag van Genève

Belangrijke regels bij bezetting:

• Bescherming van burgers

• Verbod op:

  • collectieve straffen

  • uithongering

  • gedwongen verplaatsing

• Zorgplicht voor:

  • voedsel

  • water

  • medische hulp