Tekstverbanden mavo 3

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 3

Tekstverbanden tl 3

Leerdoelen:

Ik weet wat een tekstverband is.

Ik weet wat signaalwoorden zijn.
Ik kan signaalwoorden herkennen in een tekst.
Ik kan signaalwoorden koppelen aan de juiste tekstverbanden.

Wat is een tekstverband?

• Twee zinnen kunnen met elkaar te maken hebben.

• Twee (of meer) alinea's ook.

• Het verband tussen zinnen of alinea's noem je een tekstverband.

Mijn trein had een uur vertraging. Ik was daardoor te laat op mijn stage.

Hier is sprake van een verband. Oorzaak > Gevolg.

Signaalwoorden

• Je kan een tekstverband herkennen aan een signaalwoord.

Mijn trein had een uur vertraging. Ik was daardoor te laat op mijn stage.

• Bij elk tekstverband horen een aantal signaalwoorden.

• Het signaalwoord daardoor hoort bij het tekstverband van oorzaak en gevolg.

Soorten tekstverbanden

• Tegenstelling

• Voorbeeld

• Opsomming

• Conclusie

• Reden (met een feit)

• Argument (met een mening)

• Mening

• Oorzaak en gevolg

• Doel-middel

• Tijdsvolgorde

• Voorwaarde

Tekstverband tegenstelling

• Geeft twee dingen aan die tegenovergestelden zijn

Teun houdt van voetbal, Hidde daarentegen speelt liever badminton.

Signaalwoorden:
maar, toch, echter, daarentegen, desondanks

Tekstverband voorbeeld

• Als er in een zin of alinea een voorbeeld wordt gegeven

Er is een hype over gezonde voeding. Neem quinoa, dat schijnt supergezond te zijn.

Signaalwoorden:
zoals, bijvoorbeeld, onder andere, zo, neem ...

Tekstverband opsomming

• Er worden een aantal dingen na elkaar opgesomd.

Bij de kerstactiviteit kun je kerststukjes maken. Daarnaast kun je meehelpen de kerstboom te versieren, kerstkoekjes bakken en kerstballen decoreren.

Signaalwoorden:
Ten eerste, tenslotte, ook, en, bovendien, daarnaast, verder

Tekstverband conclusie

• Als er een conclusie wordt getrokken

Bijna alle gasten kregen buikklachten na het eten van de salade. Kortom: de salade was bedorven.

Signaalwoorden:
dus, kortom, aldus, concluderend

Tekstverband reden (met een feit)

• Als er een reden wordt gegeven die wordt onderbouwd met een feit.

Ik kan vanavond niet met je mee, want ik moet oppassen op mijn kleine broertje.

Signaalwoorden:
want, omdat, daarom, namelijk

In de toets

• Signaalwoorden herkennen

• Signaalwoorden koppelen aan het juiste tekstverband

Even oefenen!

Wat is het signaalwoord in deze zin:

De activiteit gaat niet door omdat te weinig mensen zich hebben opgegeven.

Welk testverband hoort bij deze zin:

De activiteit gaat niet door omdat te weinig mensen zich hebben opgegeven.

A

Argument met mening

B

Reden met feit

C

Oorzaak gevolg

D

Voorwaarde

Wat is het signaalwoord in deze zin:

Ik houd van pasta maar mijn vriend vindt pizza lekkerder.

Welk tekstverband hoort bij deze zin:
Ik houd van pasta maar mijn vriend vindt pizza lekkerder.

A

Tegenstelling

B

Mening

C

Argument met mening

D

Voorbeeld

Wat is het signaalwoord in deze zin:
De klas had goed geleerd, dus haalden ze hoge cijfers.

Welk tekstverband hoort bij deze zin:
De klas had goed geleerd, dus haalden ze hoge cijfers.

A

Oorzaak en gevolg

B

Reden met feit

C

Conclusie

D

Tijdsvolgorde

Hoe gaat dit?

Vorige les:

Vijf tekstverbanden besproken:

• Tegenstelling

• Voorbeeld

• Opsomming

• Conclusie

• Reden (met een feit)

Tekstverband: Verband tussen twee zinnen of alinea's.

Signaalwoord: Woord waaraan je herkent om welk tekstverband het gaat.

Deze les:

Zes tekstverbanden:

• Argument (met een mening)

• Mening

• Oorzaak en gevolg

• Doel-middel

• Tijdsvolgorde

• Voorwaarde

Leerdoelen:

Ik weet wat een tekstverband is.

Ik weet wat signaalwoorden zijn.
Ik kan signaalwoorden herkennen in een tekst.
Ik kan signaalwoorden koppelen aan de juiste tekstverbanden.

Tekstverband argument (met een mening)

• Als er een argument wordt gegeven dat is onderbouwd met een mening.

Igmar vond de uitwisseling erg leuk, omdat de begeleiders heel aardig waren.

Signaalwoorden:
want, omdat, daarom

Tekstverband mening

• Als iemand zijn mening geeft

Mijn standpunt hierover is dat iedere school rookvrij moet zijn.

Signaalwoorden:

vind ik, volgens mij, mijn standpunt is

Tekstverband oorzaak en gevolg

• Als er in een zin of alinea een oorzaak en gevolg worden genoemd.

De jongetjes maakten veel lawaai waardoor de buurman boos werd.

Signaalwoorden:

Doordat, waardoor, daardoor, door, als gevolg van

Tekstverband doel-middel

• Als je eerst iets moet doen om iets te bereiken

Door een goede concentratie, kun je sneller je werk afmaken.

Om topsporter te worden, moet je heel veel trainen.

Signaalwoorden:
Om te, om, waarmee, door, door middel van, via, met behulp van

Tekstverband tijdsvolgorde

• Als er in een zin of alinea wordt gezegd wanneer of in welke volgorde iets gebeurt.

Eerst ga ik leren voor biologie, daarna voor Duits en ten slotte voor wiskunde.

Signaalwoorden:
Toen, daarna, vervolgens, eerst, later, tijdens, ten slotte

Tekstverband voorwaarde

• Als iemand eerst iets moet doen, voordat je iets anders kan worden uitgevoerd.

Je mag een toetje, als je al je groente hebt gegeten.

Signaalwoorden:
als, mits, indien, tenzij

Wat is het signaalwoord in deze zin:
Hij is ziek, daardoor kan hij niet naar school.

Wat is het tekstverband in deze zin:
Hij is ziek, daardoor kan hij niet naar school.

A

Voorwaarde

B

Tijdsvolgorde

C

Oorzaak en gevolg

D

Tegenstelling

Wat is het signaalwoord in deze zin:
Ik vind dat roken verboden moet worden.

Welk tekstverband past bij deze zin:
Ik vind dat roken verboden moet worden.

A

Mening

B

Reden met feit

C

Argument met mening

D

Conclusie

Welk signaalwoord staat in deze zin:

Als je je huiswerkt af hebt, mag je eerder naar huis.

Welk tekstverband hoort bij deze zin:
Als je je huiswerkt af hebt, mag je eerder naar huis.

A

Doel-middel

B

Voorwaarde

C

Tijdsvolgorde

D

Reden met feit

Wat is het signaalwoord in deze zin:
Ik vind nieuwjaar heel leuk, omdat ik vuurwerk zo mooi vind.

Welk tekstverband hoort bij deze zin:
Ik vind nieuwjaar heel leuk, omdat ik vuurwerk zo mooi vind.

A

Mening

B

Voorwaarde

C

Oorzaak en gevolg

D

Argument met mening

Welk signaalwoord staat in deze zin:
Om een goed cijfer te halen, moet je veel leren.

Welk tekstverband hoort bij deze zin:
Om een goed cijfer te halen, moet je veel leren.

A

Voorwaarde

B

Conclusie

C

Doel - middel

D

Mening

Hoe gaat dit?