Bedrijfscultuur op het werk
Bedrijfscultuur op het werk
Open met het idee dat leerlingen bedrijfscultuur vaak al kennen van stage, bijbaan of sportteam: hoe ga je met elkaar om, wat mag wel en niet, en wie beslist?
Leerdoel
Ik kan uitleggen hoe bedrijfscultuur, leidinggeven en medezeggenschap de verhoudingen in een bedrijf beïnvloeden.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij een fijne sfeer op het werk?
Gebruik de antwoorden als start: koppel woorden als respect, helpen, luisteren en regels aan bedrijfscultuur en arbeidsverhoudingen.
Arbeidsverhoudingen
Arbeidsverhoudingen gaan over de omgang op het werk.
Het gaat om contact tussen collega’s.
Het gaat ook om contact tussen chefs en medewerkers.
Deze omgang bepaalt hoe mensen samenwerken.
Benadruk dat arbeidsverhoudingen niet alleen over regels gaan, maar vooral over hoe mensen zich in het dagelijks werk naar elkaar gedragen.
Wat is bedrijfscultuur?
Bedrijfscultuur bestaat uit normen, waarden en gewoonten.
Ze laat zien wat een bedrijf normaal en belangrijk vindt.
Bedrijfscultuur heeft veel invloed op de omgangsvormen.
Deze slide heeft geen instructies
Geschreven en ongeschreven regels
Belangrijke zaken uit de bedrijfscultuur staan vaak op papier.
Denk aan afspraken over gedrag of veiligheid.
Lossere afspraken zijn vaak ongeschreven regels.
Die leer je meestal vanzelf op de werkvloer.
Geef als voorbeeld van een ongeschreven regel: elkaar groeten, elkaar helpen of niet te laat komen zonder iets te zeggen.
Normen en waarden op het werk
Normen en waarden spelen vooral bij privacy en fatsoen.
Ze gaan over wat netjes en eerlijk is.
Voorbeelden zijn omgaan met klantgegevens of respectvol praten.
Zo ontstaat vertrouwen op het werk.
Deze slide heeft geen instructies
Afspraken over gedrag
Voorbeelden: extraatjes van klanten of privé bellen tijdens werktijd.
Soms heeft een bedrijf daar duidelijke voorschriften voor.
Die afspraken heten de ethische code.
Leg uit dat een ethische code helpt om twijfelgevallen eerlijk en duidelijk te behandelen. Het gaat om gewenst gedrag binnen het bedrijf.
Wat hoort bij bedrijfscultuur?
Normen en gewoonten
Machines en voorraad
Omzet en winst
Pauzes en rooster
Toetst de kern uit slides 2-6: bedrijfscultuur gaat over normen, waarden en gewoonten, niet over bedrijfsresultaten of spullen.
Vul de juiste woorden in
Op het werk gaan arbeidsverhoudingen over de omgang tussen mensen. De bedrijfscultuur bestaat uit normen, waarden en gewoonten. Afspraken over gedrag kunnen staan in de ethische code.
Alle drie de begrippen komen letterlijk uit het eerste subtopic en hebben elk een vaste plek in de tekst.
Formele verhoudingen
In een bedrijf zijn taken, functies en bevoegdheden meestal duidelijk omschreven.
Dat bepaalt de formele verhoudingen.
Je weet dan wie waarvoor verantwoordelijk is.
Ook is duidelijk wie welke beslissingen mag nemen.
Deze slide heeft geen instructies
Informele verhoudingen
Informele verhoudingen ontstaan meer vanzelf.
Ze hebben te maken met persoonlijke voorkeuren van mensen.
Bijvoorbeeld met wie je goed kunt samenwerken.
Maak het verschil scherp: formeel = afgesproken en vastgelegd, informeel = hoe mensen in werkelijkheid met elkaar omgaan.
Formeel en informeel samen
In elk bedrijf bestaan formele en informele verhoudingen naast elkaar. De formele verhoudingen zorgen voor duidelijkheid over taken en macht. De informele verhoudingen bepalen vaak of de sfeer prettig is en of samenwerken makkelijk gaat.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een informeel verhouding vooral?
Vastgelegde taakverdeling
Persoonlijke voorkeur
Officiële bevoegdheid
Schriftelijke afspraak
Laat leerlingen het verschil zien tussen formeel (vastgelegd) en informeel (ontstaat vanzelf tussen mensen).
Noem een verschil tussen formeel en informeel.
Bespreek dat formele verhoudingen gaan over taken, functies, bevoegdheden en verantwoordelijkheid. Informele verhoudingen gaan over persoonlijke voorkeuren, sfeer en met wie je prettig samenwerkt.
Leidinggeven
Leidinggeven kan op verschillende manieren.
De stijl van leidinggeven beïnvloedt de sfeer op het werk.
Ook bepaalt die stijl hoeveel invloed werknemers hebben.
Gebruik dit als overgang: van verhoudingen binnen het bedrijf naar de manier waarop een leidinggevende beslissingen neemt.
Autoritaire stijl
De werkgever beslist zelf alles.
Medewerkers moeten vooral gehoorzaam zijn.
Er is weinig ruimte voor meedenken.
Deze slide heeft geen instructies
Democratische stijl
Werknemers worden betrokken bij besluiten.
Ze mogen meedenken en meepraten.
De leiding luistert naar verschillende ideeën.
Deze slide heeft geen instructies
Raadplegende stijl
Het personeel krijgt inspraak.
De baas vraagt om meningen.
Uiteindelijk beslist de baas zelf.
Benadruk het verschil met democratisch leidinggeven: werknemers praten mee, maar hebben niet de doorslag.
Inspraak
Werknemers hebben inspraak als zij mogen meedenken en meepraten.
Ze geven dan hun mening over plannen of problemen.
Inspraak betekent nog niet altijd dat zij ook beslissen.
Deze slide heeft geen instructies
Medezeggenschap
Bij medezeggenschap mogen werknemers over بعضe zaken meebeslissen.
Hun invloed is dan groter dan bij alleen inspraak.
Het gaat om officiële invloed binnen het bedrijf.
Er staat een duidelijk verschil centraal: inspraak = meepraten, medezeggenschap = in sommige gevallen meebeslissen.
Bij welke stijl beslist de baas uiteindelijk zelf?
Democratische stijl
Formele stijl
Raadplegende stijl
Informele stijl
Distractors sluiten aan bij termen uit de les. Alleen raadplegend betekent: personeel praat mee, baas beslist.
Maak de zinnen compleet
Bij een autoritaire stijl beslist de werkgever zelf alles. Bij een democratische stijl worden werknemers betrokken bij besluiten. Bij inspraak mogen werknemers meedenken en meepraten.
Controleer of leerlingen de drie kernbegrippen uit dit blok uit elkaar houden.
Werkoverleg en personeelsvergadering
Werkoverleg gaat over praktische problemen en planning.
Personeelsvergadering gaat over meer algemene zaken.
Een personeelsvergadering is meestal twee keer per jaar.
Deze slide heeft geen instructies
Ondernemingsraad
Bedrijven met meer dan 50 werknemers moeten een ondernemingsraad hebben.
Dat is geregeld in de WOR: Wet op de ondernemingsraden.
In de ondernemingsraad zitten vertegenwoordigers van het personeel.
Deze slide heeft geen instructies
Advies en meebeslissen
Over sollicitaties en de toekomst van het bedrijf mag de ondernemingsraad advies geven.
Over ziekteverzuim en werktijden mag de ondernemingsraad meebeslissen.
Zo hebben werknemers invloed op belangrijk beleid.
Leg uit dat de ondernemingsraad niet overal evenveel macht heeft. Bij sommige onderwerpen adviseert de raad, bij andere onderwerpen is er echte medezeggenschap.
Waar gaat werkoverleg vooral over?
Ziekte en werktijden
Praktische planning
Sollicitaties en toekomst
Normen en waarden
Werkoverleg = praktische problemen en planning. De andere opties horen bij OR-onderwerpen of een ander subtopic.
Vul de begrippen in
Een personeelsvergadering gaat over meer algemene zaken. In bedrijven met meer dan 50 werknemers is een ondernemingsraad verplicht. Dat staat in de WOR.
Hiermee check je drie belangrijke feiten uit het laatste inhoudsblok.
Wat heb jij vandaag geleerd over bedrijfscultuur?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen kort benoemen welk begrip of verschil ze nu beter begrijpen, bijvoorbeeld inspraak/medezeggenschap of formeel/informeel.
Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Reflectie op leren: mogelijke antwoorden gaan over voorbeelden, schema's, vergelijkingen of klassengesprek.
Welk onderdeel vond jij nog lastig?
Gebruik dit als afsluiting om lastige begrippen op te halen voor een korte herhaling.
Begrippen
arbeidsverhoudingen - de omgang tussen collega’s en tussen leidinggevenden en medewerkers
bedrijfscultuur - normen, waarden en gewoonten in een bedrijf
ongeschreven regels - afspraken die niet op papier staan, maar wel gelden
ethische code - regels van een bedrijf over goed en netjes gedrag
formele verhoudingen - officiële afspraken over taken, functies en bevoegdheden
informele verhoudingen - omgang die ontstaat door persoonlijke voorkeuren
autoritaire stijl - manier van leidinggeven waarbij de baas alles beslist
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
democratische stijl - manier van leidinggeven waarbij werknemers betrokken worden bij besluiten
raadplegende stijl - manier van leidinggeven waarbij werknemers mogen meepraten, maar de baas beslist
inspraak - mogen meedenken en meepraten
medezeggenschap - over sommige zaken mogen meebeslissen
werkoverleg - overleg over praktische problemen en planning
ondernemingsraad - vertegenwoordiging van personeel binnen een bedrijf
WOR - Wet op de ondernemingsraden
Deze slide heeft geen instructies