Welkom bij Mens en maatschappij
Introductie-les
Geschiedenis
Hoofdstuk 1:
De Gouden Eeuw
Klas 2KGT
Welkom bij Mens en maatschappij
Introductie-les
Geschiedenis
Hoofdstuk 1:
De Gouden Eeuw
Klas 2KGT
Deze slide heeft geen instructies
‘Waarom staan er in Amsterdam zoveel grote, dure grachtenhuizen uit de 17e eeuw?’
second
Open met de vraag: 'Waarom staan er in Amsterdam zoveel grote, dure grachtenhuizen uit de 17e eeuw?' Laat leerlingen kort nadenken en neem enkele antwoorden. Geef het antwoord nog niet; kom hier op de laatste dia op terug.
Leerdoel
Ik kan uitleggen waarom de 17e eeuw voor de Republiek een tijd van grote rijkdom en macht was.
Deze slide heeft geen instructies
De Republiek
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden bestond uit 7 gewesten.
Er was geen koning, anders dan in veel andere landen.
Bestuurders uit de gewesten namen samen belangrijke besluiten.
In de 17e eeuw was de Republiek een sterke handelsstaat.
Houd het kort en visueel. Benadruk vooral: 7 gewesten, samen één republiek, geen koning. Je hoeft nog niet diep in het bestuur te duiken.
Wat was de Republiek?
Zeven gewesten
Eén koninkrijk
Spaanse kolonie
Franse provincie
Controleer of leerlingen het kernidee snappen: de Republiek bestond uit zeven gewesten en had geen koning.
Maak de zin af
De Republiek bestond uit zeven gewesten. In veel landen was er een koning, maar in de Republiek niet. Samen vormden de gewesten één staat.
Laat leerlingen de begrippen koppelen aan de uitleg op de vorige dia: Republiek, geen koning, samen één staat.
De Verenigde Oostindische Compagnie (VOC)
Nederlandse schepen voeren naar veel delen van de wereld.
Ze haalden producten zoals peper, kaneel en nootmuskaat.
Die producten werden met winst verkocht.
De VOC was een groot handelsbedrijf dat vooral op Azië (het Oosten) voer.
Zo verdiende de Republiek veel geld.
Korte controlevraag mondeling: 'Hoe verdiende de VOC geld?' Verwacht antwoord: door handel in producten uit Azië en die met winst te verkopen.
Van handel naar rijkdom
WERELDHANDEL → VOC → VEEL GELD → RIJKE KOOPLIEDEN → GRACHTENHUIZEN & KUNST
Handel over zee bracht geld binnen.
Dat geld kwam onder andere bij kooplieden terecht.
Rijke kooplieden lieten grachtenpanden bouwen en kochten kunst.
Dit is het kernschema van de les. Neem de pijlen stap voor stap door en laat zien hoe elk deel met het volgende samenhangt.
Rembrandt en kunst
Rijke burgers hadden geld voor schilderijen.
Ze lieten ook portretten van zichzelf maken.
Schilders zoals Rembrandt kregen daardoor veel opdrachten.
Rijkdom uit handel was dus ook goed voor de kunst.
Stel mondeling: 'Waarom was de rijkdom van kooplieden goed voor schilders zoals Rembrandt?' Koppel terug naar het schema van de vorige dia.
Groepsopdracht puzzelen
Maak zo snel mogelijk met jouw groepje de puzzel compleet.
Laat deze op tafel liggen als jullie klaar zijn.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Was het voor iedereen een Gouden Eeuw?
Niet iedereen werd rijk in deze tijd.
De rijkdom was ongelijk verdeeld.
Handel en uitbreiding overzee gingen ook samen met geweld, uitbuiting en slavernij.
Daarom is de naam Gouden Eeuw niet voor iedereen passend.
Houd dit bewust kort: het is een introductie. Benoem dat rijkdom ook een donkere kant had, zonder nu al te veel details toe te voegen.
Aan het werk
Maak nu zelfstandig deze opdrachten uit het werkboek hoofdstuk 1.0 van Feniks. Gebruik hierbij de teksten uit Hoofdstuk 1.0 uit het leerboek Feniks.
Maak opdracht:
Je mag op fluisterniveau (Zf) overleggen met je groepsgenoten.
LET OP: werkhouding is heel belangrijk voor de groepssamenstelling.
minute
second
Geen nieuwe uitleg op deze dia. Verwijs kort naar welke opdrachten gemaakt moeten worden en hoeveel tijd er is.
Hoe verdiende de VOC vooral geld?
Met belasting
Met landbouwen
Met handel
Met kunst
De juiste koppeling is: schepen voeren naar Azië, haalden producten op en verkochten die met winst.
Vul het schema aan
Door wereldhandel werd de VOC belangrijk. De VOC bracht veel geld op. Daardoor werden sommige kooplieden rijk en konden zij huizen bouwen en kunst kopen.
Dit sluit direct aan op het kernschema van de les: wereldhandel → VOC → veel geld → rijke kooplieden.
Leerdoel
Ik kan uitleggen waarom de 17e eeuw voor de Republiek een tijd van grote rijkdom en macht was.
Deze slide heeft geen instructies