Wondverzorging

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• Verpleegtechnische vaardigheden
• MBO
• Studiejaar 2

Wondverzorging

Wat weet jij al over wondverzorging?

Leerdoel van deze les

• Wondzorgmodellen kunnen toepassen

• Wondobservatie uitvoeren

• Verbandmaterialen

• Meeste voorkomende wonden

Wat is wondverzorging?

= Schoonhouden, observeren en beschermen van wonden om genezing te bevorderen en complicaties te voorkomen.

Genezing: primaire en secundaire wonden

Secundair

Primair

De wond sluit niet direct. Focus ligt op wondbedpreparatie en natuurlijke genezing.

De wondranden sluiten snel. Het doel is volledige genezing.

Belang van wondinspectie

Start altijd met een volledige wondregistratie. Zo kun je het verloop en effect van de behandeling goed volgen.

Het ALTIS-model

Het TIME-model

Observatie van verbandmateriaal

Let op hoeveelheid, soort, geur en kleur van het verband en wondvocht. Dit geeft inzicht in het genezingsproces en mogelijke infecties.

Reiniging: acute versus chronische wonden

Acute wonden reinig je meestal met lauwwarm, schoon kraanwater. Chronische wonden vragen vaker om reinigen en spoelen.

Aseptisch werken bij wondzorg

Hoe werk je aseptisch?

Draag altijd handschoenen en wissel deze indien nodig. Gebruik alleen schone materialen. Dateer!

Het voorkomt besmetting met niet-lichaamseigen bacteriën. Handschoenen en schone materialen zijn essentieel.

Waarom aseptisch?

Pijnbestrijding bij wondzorg

Pijn remt wondgenezing. Vraag naar pijnbeleving en bied tijdig pijnstilling aan. Gebruik verband dat niet aan wondbed plakt.

Verbandmateriaal

Verzorgingsproducten bij wondzorg

Hydrogel, spoelvloeistof en huidbeschermers zoals barrièrecrèmes ondersteunen het genezingsproces en beschermen de huid.

Belangrijke aandachtspunten

Reinig de wond goed, observeer, rapporteer pijn, en geef de zorgvrager duidelijke uitleg en instructie over wondzorg.

Reflectie: jouw rol als verzorgende

Werk samen met arts, wondconsulent of verpleegkundige voor complexe wondzorg.

Wat kun jij doen?

Je draagt bij aan optimale wondgenezing door observeren, zorgvuldig werken, signaleren van complicaties, advies en instructies geven.

Samenwerken

Specifieke verzorging rode wonden

• Vochtig houden

• Schoonmaken

• Beschadiging voorkomen aan de granulatiesweefsel

• Oppervlakkig = wondfolie of hydrocolloid

• Diep = schuimverband, contact wondbed

Specifieke verzorging gele wonden

• Oorzaak is debris

• Schoonmaken (spoelen)

• Pus en wondvocht verwijderen

• Wen in laagjes

• Regelmatig verwisselen afhankelijk van productie

• Rode wond blijft over

Specifieke verzorging van zwarte wonden

Zwarte wonden bevatten dood weefsel en moeten worden behandeld om genezing te bevorderen. Er zijn drie typen: droge zwarte wonden, natte zwarte wonden en zwarte wonden met ontsteking.

• Droge zwarte wond: Niet verwijderen, lichaam stoot het zelf af. Houd droog en vrij.

• Natte zwarte wond: Handmatig verwijderen door spoelen of pincet. Soms chirurgisch. Gebruik een niet-klevend verband na verwijdering.

• Zwarte wond met ontsteking: Ontstoken weefsel moet worden verwijderd. Soms vooraf verweken. Na verwijdering wondverzorging aanpassen.

Slide titel

Slide tekst

Wat is het allerbelangrijkste bij decubitus?

Aandachtspunten bij decubitus?

Verzorging van Huidletsel: Smetten, Schimmels, Dermatitis

Huidletsel, zoals smetten, schimmelinfecties en dermatitis, komt vaak voor bij zorgvragers met beperkte mobiliteit of slechte hygiëne. Goede observatie en verzorging kunnen veel leed voorkomen.

Smetten: Ontstaat in huidplooien en herken je aan roodheid en glans. Behandel met zinkzalf en voorkom contact tussen huidplooien.

Schimmelinfecties: Herkenbaar aan rode vlekken en jeuk. Behandel met antischimmelcrème en zorg voor goede droogte na het wassen.

Dermatitis: Ontstaat door incontinentie, vooral op stuit en billen. Voorkom met goed incontinentiemateriaal en zinkzalf.

Belangrijke Zorgpunten voor Huidverzorging

Voor een goede huidverzorging bij smetten, schimmelinfecties en dermatitis is dagelijkse observatie en hygiëne cruciaal. Als verzorgende let je op de volgende zaken:

• Inspecteer dagelijks de huid, vooral in plooien.

• Gebruik pH-neutrale, parfumvrije producten in plaats van zeep.

• Droogdeppen NIET wrijven.

• Gebruik absorberend incontinentiemateriaal en vervang het tijdig.

• Was en droog de huid als deze nat is geweest.

• Raadpleeg een deskundige bij twijfel of zonder resultaat na behandeling.

• Laat een arts een antischimmelmiddel voorschrijven indien nodig.

• Informeer de zorgvrager over zijn eigen rol in herstel en preventie.

Alternatieve wondbehandelingen

Alternatieve wondbehandelingen zijn onder andere negatieve druktherapie, hyperbare zuurstoftherapie en het gebruik van maden.

Negatieve druktherapie versnelt wondgenezing door het verwijderen van vocht en het stimuleren van celgroei. Het is geschikt voor complexe wonden zoals chronische wonden, grote acute wonden en na operaties.

Niet toepassen bij: kwaadaardige wonden, actieve bloedingen, onbehandelde botinfecties, onbekende fistels, en necrotisch weefsel.

Voorzichtigheid is geboden bij bloedingen en scherpe botranden in de wond.

Hoewel effectief, kan de therapie mobiliteitsbeperkingen veroorzaken vanwege de vacuümpomp.

Hyperbare Zuurstoftherapie

Madentherapie voor wondgenezing

•Steriel gekweekt

•Sterven voordat ze zich verpoppen voor vliegen

•In zakjes (biobag)

•Eten dood weefsel

•Scheiden stof af waardoor bacteriën niet kunnen groeien

•Geur neemt af

•Voorkomt verdere achteruitgang

Geef instructies en let op psychische en sociale aspecten

Huiswerk

Lees hfd. 3 "Zwachtelen"