Onderwerp, lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp
Onderwerp, lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp
Lesduur is: 30 minOnderdelen in deze les
Onderwerp, lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les weten jullie wat het onderwerp, lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp is.
Wat is een zinsdeel?
Stukje van de zin met een bepaalde functie: vertelt wie, wanneer, hoe et cetera
Je kan een zinsdeel in zijn geheel voor de persoonsvorm plaatsen.
Voor de persoonsvorm kan altijd maar een zinsdeel.
Voorbeeld
Marga gaat vrijdag met haar vrienden naar de bioscoop.
Vrijdag gaat Marga met haar vrienden naar de bioscoop.
Met haar vrienden gaat Marga vrijdag naar de bioscoop.
Naar de bioscoop gaat Marga vrijdag met haar vrienden.
Tip
Sommige woorden zijn nooit in hun eentje een zinsdeel, zoals bijvoeglijke naamwoorden (mooie, lieve), omdat ze altijd bij andere woorden horen.
Mijn lieve moeder geeft mij een lekker ijsje.
Wat is een onderwerp?
Het onderwerp vertelt wie of wat iets doet in de zin. Bijvoorbeeld: 'De enthousiaste leerlingen' is het onderwerp in 'De enthousiaste leerlingen geven de juf een tekening.' Je vindt het onderwerp door te vragen: 'wie/wat + werkwoordelijk gezegde'.
Wie/wat geven?
De enthousiaste leerlingen.
Meerdere woorden als onderwerp
Een onderwerp kan bestaan uit meerdere woorden. Bijvoorbeeld: 'De vriendelijke jongen met de rode jas'
Wat is een lijdend voorwerp?
Het lijdend voorwerp is het deel dat de handeling ondergaat. Bijvoorbeeld: 'een boek' in 'De directeur geeft de docent een boek.'
Wie/wat + onderwerp + werkwoordelijk gezegde?
Wie/wat + geeft + de docent? Een boek
Wat is een meewerkend voorwerp?
Het meewerkend voorwerp geeft aan aan wie of voor wie iets gebeurt. Bijvoorbeeld: 'de docent' in 'De directeur geeft de docent een boek.'
Aan/voor wie + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp?
Aan/voor wie + geeft + de docent (+een boek)?
Voorbeeldzinnen analyseren
Onderwerp, lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp
Zin
Onderwerp: Wie/wat + wwg? -> Wie leest?
de lieve vader van mijn vriendin
Lijdend voorwerp: Wie/wat + wwg + ow?
-> Wat leest de lieve vader van mijn vriendin?
een verhaaltje
Meewerkend voorwerp: Aan / voor wie?
zijn dochter
De lieve vader van mijn vriendin leest zijn dochter een verhaaltje voor.
Wat is het onderwerp?
De enthousiaste groep leerlingen gaf de nieuwe docent een werm welkom.
Wat is het lijdend voorwerp?
De enthousiaste groep leerlingen gaf de nieuwe docent een warm welkom.
Wat is het meewerkend voorwerp?
De enthousiaste groep leerlingen gaf de nieuwe docent een warm welkom.
Wat is het onderwerp?
Mijn twee beste vriendinnen stuurden mij een vrolijk bericht.
Wat is het lijdend voorwerp?
Mijn twee beste vriendinnen stuurden mij een vrolijk bericht.
Wat is het meewerkend voorwerp?
Mijn twee beste vriendinnen stuurden mij een vrolijk bericht.
Oefenen
Schrijf van de volgende zinnen het werkwoordelijk gezegde, het onderwerp, het lijdend voorwerp, en het meewerkend voorwerp op in je schrift.
De ouders van mijn klasgenoot kochten voor hun zoon een mooie fiets.
Het kleine team vrijwilligers schonk de organisatie een aanzienlijk bedrag.
Die drie ervaren monteurs boden de klant een snelle oplossing.
Onze lieve buren van hiernaast bakten een lekkere taart voor ons.
De leden van de sportvereniging stuurden de voorzitter een bedankkaart.
Aan de leerlingen overhandigde de docent een nieuwe planning.
Mijn collega’s van de administratie stuurden aan de directie een uitgebreid verslag.
De kinderen uit groep acht vertelden hun juf een spannend verhaal.
