Les 1: topografische anatomie
Anatomie en fysiologie
Les 1: topografische anatomie
Anatomie en fysiologie
Inhoud les
Planning periode
Leerdoelen
Herhaling
Activeren voorkennis
Kern
Evaluatie leerdoelen
Afsluiting
Planning periode
Leerdoelen (rubric)
Vetgedrukt = komt voor in de toets | X = docent beoordeeld jouw SC in de Rubric
Wat ga je leren en doen bij dit thema?
Topografische anatomie
Wat is anatomie? En wat betekent topografisch?
Topografische anatomie gaat over de ligging van organen, weefsels en structuren ten opzichte van elkaar in het lichaam.
Topografische anatomie
Het zegt waar iets zich bevindt, bijvoorbeeld of een orgaan voor of achter, boven of onder, of meer naar het midden of naar de zijkant ligt.
Deze kennis is belangrijk voor:
het uitvoeren van medische handelingen,
het interpreteren van beeldvorming (zoals röntgenfoto’s of MRI),
het begrijpen van hoe het lichaam als geheel functioneert.
Anterior = voorzijde van het dier
Anterior betekent letterlijk 'meer naar voren'
Ante = voor of "vooruit“
-ior" = meer naar voren gelegen
In de anatomie wordt "anterior" gebruikt om aan te geven dat iets zich aan de voorzijde van het lichaam bevindt, bijvoorbeeld de borst ten opzichte van de rug.
Posterior = achterzijde
posterus = later, volgend, achteraan
→ posterior = meer naar achteren gelegen
In de anatomie verwijst "posterior" dus naar structuren die zich aan de achterzijde van het lichaam bevinden.
Posterior is dus tegenovergestelde van …
Dorsaal = rugzijde
dorsum = rug
Dorsaal betekent dus: aan de rugzijde gelegen
In de anatomie verwijst "dorsaal" naar structuren die zich aan de achterkant of rugzijde van het lichaam bevinden.
Ventraal = buikzijde
venter = buik
Ventraal betekent dus: aan de buikzijde gelegen
In de anatomie verwijst "ventraal" naar structuren die zich aan de voorkant of buikzijde van het lichaam bevinden.
Ventraal is dus tegenovergestelde van …
ventraal
Craniaal = richting de schedel
cranium = schedel
Craniaal betekent dus: gelegen in de richting van de schedel
In de anatomie verwijst "craniaal" naar structuren die zich meer naar het hoofd of de schedel toe bevinden.
Caudaal = in de richting van de staart of staartuiteinde
cauda = staart
Caudaal betekent dus letterlijk: in de richting van de staart.
In de anatomie wordt "caudaal" gebruikt om aan te geven dat iets meer naar het onderste of achterste deel van het lichaam ligt, afhankelijk van de lichaamshouding.
Is dus tegenovergestelde van …
Caudaal 'ín de richting van de staart'
Mediaal = naar het midden toe
medius = midden
Mediaal betekent dus: gelegen naar het midden toe
In de anatomie verwijst "mediaal" naar structuren die dichter bij de middellijn van het lichaam liggen. Bijvoorbeeld: de neus is mediaal ten opzichte van de ogen.
Lateraal = zijdelings
latus = zijde, zijkant
Lateraal betekent dus: gelegen aan de buitenzijde of zijkant van het lichaam
In de anatomie verwijst "lateraal" naar structuren die verder van de middellijn van het lichaam af liggen, bijvoorbeeld: de oren liggen lateraal ten opzichte van de neus.
Centraal = in het midden
centrum = middelpunt
Centraal betekent dus: gelegen in het midden
In de anatomie verwijst "centraal" naar structuren die zich in het midden van het lichaam bevinden (in tegenstelling tot "perifeer", wat aan de buitenkant of het uiteinde ligt).
Perifeer = aan het uiteinde
Grieks: peripheria = omtrek, buitenkant
Van peri- = rondom
Latijn: peripheria = buitenkant, rand
Perifeer betekent dus: gelegen aan de buitenkant of het uiteinde van een structuur
In de anatomie verwijst "perifeer" naar structuren die verder van het centrum of de romp van het lichaam af liggen, bijvoorbeeld zenuwen in de ledematen ten opzichte van het centrale zenuwstelsel.
Proximaal = richting de romp
proximus = het dichtst bijzijnde, naast gelegen
Proximaal betekent dus: gelegen dichter bij het centrum of de romp van het lichaam
In de anatomie wordt "proximaal" gebruikt om aan te geven dat een structuur dichter bij het beginpunt of de romp ligt, bijvoorbeeld: de schouder is proximaal ten opzichte van de pols.
Distaal = van de romp af
distare = ver weg staan, verwijderd zijn
Distaal betekent dus: gelegen verder van het centrum of de romp van het lichaam
In de anatomie verwijst "distaal" naar structuren die verder van het beginpunt of de romp af liggen, bijvoorbeeld: de tenen zijn distaal ten opzichte van de schouder.
Palmair = voetzoolzijde voorpoot
palma = handpalm (ook: vlakke hand, of zelfs palmboom in bredere zin)
Palmair betekent dus: gelegen aan of behorend tot de handpalmzijde van de hand
In de anatomie verwijst "palmair" naar de voorzijde van de hand, oftewel de kant van de handpalm.
Plantair = voetzoolzijde achterpoot
planta = voetzool, onderkant van de voet
Plantair betekent dus: gelegen aan de onderzijde van de voet
In de anatomie verwijst "plantair" naar de onderkant van de voet,
Rostraal = Richting van de neus
rostrum = snavel, boeg van een schip
Rostraal betekent dus: gelegen in de richting van de snavel of neus
In de anatomie verwijst "rostraal" naar structuren die zich meer naar de neus of voorkant van het hoofd bevinden.
Dexter = rechts
dexter = rechts, aan de rechterzijde
In de anatomie verwijst "dexter" naar de rechterzijde van het lichaam, tegenovergesteld aan "sinister", dat "links" betekent.
Sinister = links
sinister = links, aan de linkerzijde
In de anatomie verwijst "sinister" naar de linkerzijde van het lichaam.
Is dus tegenovergestele van …
Evaluatie leerdoelen
Waar kan ik de les info terug vinden?
Afsluiting