Les 2, deel 1/3: Greenpeace tegen overbevissing

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 6

Les 2: Greenpeace tegen overbevissing

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

  

          weet je meer over de Doggersbank in de Noordzee;

          heb je kennisgemaakt met tien nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie

op de tekst

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de Noordzee

Ga jij wel eens naar het strand? Lekker spelen in het zand of liggen in de zon? Misschien ga je dan ook wel de zee in. In het westen van Nederland ligt de Noordzee. Heb je daar wel eens in gezwommen?

de introductie<br />

de woordenschat

Wat weet jij al over de Noordzee? Op de volgende dia kun je invullen wat je al weet.

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

de Noordzee

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst 

gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken.

In dit filmpje neem je een klein ‘duikje’ in de Noordzee. Je ziet wat er leeft bij de Doggersbank. Dat is een grote zandbank. 

Klik op de afbeelding hiernaast om
het filmpje te starten.

Klik op de afbeelding om de video te starten.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de zandbank

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de ophoping van zand op de bodem van een zee of meer<br /></span>

uit het filmpje: paaien

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het leggen en bevruchten van eitjes door vissen<br /></span>

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br />

de woordenschat<br />

terugblikken en vooruitkijken<br />

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

Welke dieren leven er in en van de Noordzee?

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

In het filmpje zie je dat onder andere vissen (bijvoorbeeld kabeljauw, wijting en schol), bodemdieren, bruinvissen, vogels (bijvoorbeeld de Jan van Gent) en kwallen in en van de Noordzee leven.

Waarom is het belangrijk om de natuur in 

de Noordzee rust en ruimte te geven denk je?

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

woordenschat

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de maatregel

concreet

de overheid

de overbevissing

de zandbank

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier zie je alvast de eerste vijf:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: concreet</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: duidelijk</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Meester Nico gaf ons een hele concrete opdracht: ‘Ga naar juf Nadia en haal de rekenboeken.’</i></span></div>

4

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de overbevissing</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het vangen van meer vis dan goed is voor de natuur</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Als we zo doorgaan zal er door overbevissing straks geen vis meer over zijn in de zee!</i></span></div>

1

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de zandbank</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de ophoping van zand op de bodem van een zee of meer</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Tijdens een tochtje op de zee kwam onze boot vast te zitten op een zandbank.&nbsp;</i></span></div>

2

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de overheid</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de regering van een land, provincie of gemeente<br /></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: De overheid moet ervoor zorgen dat er wetten zijn, maar ook dat het goed gaat met de inwoners van Nederland.</span><i style="color:rgb(38, 65, 95)"><br /></i></div>

3

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de maatregel</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het besluit over hoe iets wordt opgelost of veranderd<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: Omdat er veel te veel troep op straat lag, nam de gemeente maatregelen. Er werden 100 extra prullenbakken geplaatst.<i>&nbsp;</i></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Kernbegrippen uit de tekst:
•    de overbevissing
•    de maatregel

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

het tuig

  de bemanning

weerspreken

proportioneel

verontwaardigd

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: verontwaardigd</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: erg boos om wat jou of een ander wordt aangedaan<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: Mijn moeder was erg verontwaardigd toen ze hoorde dat ik nog geen boodschappen had gedaan. Zo kon ze toch geen eten koken!&nbsp;</span></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: proportioneel</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: passend</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Het geweld dat de politie soms gebruikt, moet altijd proportioneel zijn. Ze mogen nooit zomaar iemand slaan.</i></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het tuig</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de riemen of touwen waarmee je iets vast kunt maken</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Mijn paard wilde niet meekomen, dus pakte ik hem vast bij zijn tuig.</i></span></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de bemanning</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de mensen die werken aan boord van een schip, vliegtuig, tank enz.</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Mijn tante is stewardess. Samen met de rest van de bemanning vloog zij gisteren naar New York.</i></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: weerspreken</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: tegenspreken<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Je mag best je mening geven in de klas, maar steeds je juf weerspreken is meestal niet zo een goed idee.</i></span></div></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: memory!

Klik links op de zeekaartjes en lees de betekenis die dan verschijnt. Kijk aan de rechterkant welk woord erbij hoort. Klap het zeekaartje eerst dicht en sleep het dan naar het bijbehorende woord aan de rechterkant.
 

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="color:rgb(65, 119, 165);font-weight:bold">weerspreken</span>

<font color="#4177a5"><b>de zandbank</b></font>

<font color="#4177a5"><b>de bemanning</b></font>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(65, 119, 165)">verontwaardigd</span>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(65, 119, 165)">proportioneel</span>

<font color="#4177a5"><b>het tuig</b></font>

<font color="#4177a5"><b>de maatregel</b></font>

<font color="#4177a5"><b>de overheid</b></font>

<font color="#4177a5"><b>de overbevissing</b></font>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(65, 119, 165)">concreet</span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">het vangen van meer vis dan goed is voor de natuur</span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">het besluit over hoe iets wordt opgelost of veranderd</span>

<font color="#176197">de regering van een land, provincie of gemeente</font>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">tegenspreken<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">passend<br /></span>

<font color="#4177a5">de riemen of touwen waarmee je iets vast kunt maken</font>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">erg boos om wat jou of een ander wordt aangedaan</span>

<font color="#4177a5">de mensen die werken aan boord van een schip, vliegtuig, tank enz.</font>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)"><span style="font-weight:700"></span>duidelijk<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">de ophoping van zand op de bodem van een zee of meer</span>

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">Ja, dit woord ken ik al</span><br />

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet</span><br />

het prooidier

het beeld

comfortabel

grofweg

bij voorkeur

reflecteren

de zijde

onderscheiden

omzetten in

bij voorkeur

terugblikken & vooruitkijken

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

de Doggersbank en de Noordzee

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 

gaat lezen, gaat over hoe

Greenpeace overbevissing

tegengaat. 

In de volgende dia kun je 

invullen wat je al over deze
organisatie en over 

overbevissing weet.

 

het onderwerp van de tekst

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet je al over 

dit onderwerp?

Greenpeace/overbevissing

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken