Formatieve MC-toets: oorzaken van ziekte
Formatieve MC-toets: oorzaken van ziekte
Openingsdia voor een toetsdeck zonder uitlegdia's, zoals gevraagd door de docent.
Leerdoel
Ik kan in casussen de juiste oorzaak, aandoening of ziekteverwekker herkennen en de best passende meerkeuzeoptie kiezen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk begrip uit deze toets vind jij nu al lastig?
Gebruik de woordwolk als korte activering: laat studenten begrippen noemen zoals multicausaliteit, fysische oorzaak, intoxicatie, allergie of metastase. Zo zie je direct waar onzekerheid zit.
Vraag 1
Een 62-jarige vrouw heeft osteoporose. Ze beweegt weinig, gebruikt weinig zuivelproducten en heeft een vitamine-D-tekort. Sinds haar overgang is haar oestrogeenproductie sterk afgenomen.
Welke factor wordt in deze situatie gezien als de hoofdoorzaak van de osteoporose?
A. Het weinig bewegen
B. Het vitamine-D-tekort
C. De verminderde oestrogeenproductie
D. De geringe inname van zuivelproducten
Juiste antwoord: C
Vraag 2
Een cliënt valt tijdens het sporten. Zijn enkel zwelt direct op en hij kan de voet nauwelijks belasten. Er is geen zichtbare wond.
Welke soort uitwendige oorzaak speelt hier vooral een rol?
A. Chemische oorzaak
B. Mechanische oorzaak
C. Biologische oorzaak
D. Fysische oorzaak
Juiste antwoord: B
Vraag 3
Een cliënt komt na een val op zijn uitgestrekte hand op de SEH. De arts constateert dat een bot volledig is gebroken.
Van welk letsel is sprake?
A. Distorsie
B. Luxatie
C. Contusie
D. Fractuur
Juiste antwoord: D
Vraag 4
Een oudere man verblijft tijdens een hittegolf urenlang in een slecht geventileerde woning. Hij wordt verward, heeft een zeer hoge lichaamstemperatuur en raakt uiteindelijk bewusteloos.
Welke aandoening past het beste bij deze situatie?
A. Hypothermie
B. Hitteberoerte
C. Decompressieziekte
D. Intoxicatie
Juiste antwoord: B
Vraag 5
Een wandelaar raakt tijdens een wintertocht verdwaald. Hij is urenlang blootgesteld aan temperaturen onder het vriespunt en begint sterk te rillen en suf te worden.
Welke fysische oorzaak speelt hier een belangrijke rol?
A. Straling
B. Luchtdruk
C. Lage temperatuur
D. Geluid
Juiste antwoord: C
Vraag 6
Een medewerker werkt al vijftien jaar in een fabriek met veel lawaai en draagt niet altijd gehoorbescherming. Hij merkt dat hij steeds slechter hoort en heeft regelmatig last van oorsuizen.
Welke oorzaak past het beste bij deze klachten?
A. Langdurige blootstelling aan geluid
B. Langdurige blootstelling aan luchtdruk
C. Langdurige blootstelling aan uv-straling
D. Langdurige blootstelling aan elektriciteit
Juiste antwoord: A
Vraag 7
Een medewerker krijgt tijdens het werken een elektrische schok. De stroom heeft via zijn hand en borstkas zijn lichaam verlaten. Kort daarna krijgt hij ernstige hartritmestoornissen.
Waardoor kan dit ernstige gevolg vooral worden verklaard?
A. De kleur van de elektrische bron
B. De weg die de stroom door het lichaam heeft afgelegd
C. De lichaamstemperatuur vóór het ongeval
D. De hoeveelheid zuurstof in de omgeving
Juiste antwoord: B
Vraag 8
Een jongvolwassene ligt iedere zomer urenlang onbeschermd in de zon. Hij verbrandt regelmatig en heeft jarenlang veel uv-straling gekregen.
Welk gezondheidsrisico neemt hierdoor toe?
A. Decompressieziekte
B. Huidkanker
C. Nierinsufficiëntie
D. Voedselvergiftiging
Juiste antwoord: B
Vraag 9
Een radiodiagnostisch laborant werkt dagelijks met röntgenstraling.
Welke maatregel helpt om de blootstelling aan straling te controleren?
A. Een dosismeter gebruiken
B. Extra calcium innemen
C. Veel water drinken
D. Een gehoorbeschermer dragen
Juiste antwoord: A
Vraag 10
Een duiker komt na een diepe duik te snel naar de oppervlakte. Kort daarna krijgt hij ernstige klachten.
Welke aandoening kan hierdoor ontstaan?
A. Hoogteziekte
B. Decompressieziekte
C. Hitteberoerte
D. Hypothermie
Juiste antwoord: B
Welke combinatie past het best bij een val zonder wond met zwelling?
Mechanische oorzaak
Chemische oorzaak
Biologische oorzaak
Fysische oorzaak
Sluit aan op vraag 2. De val en directe zwelling wijzen op krachtinwerking van buitenaf: mechanisch.
Maak de begrippen compleet
Bij een volledige botbreuk spreek je van een fractuur. Bij langdurige blootstelling aan extreme hitte kan een cliënt een hitteberoerte krijgen. Komt een duiker te snel omhoog, dan kan decompressieziekte ontstaan.
Begrippen uit vragen 3, 4 en 10. Laat studenten vooral letten op het verschil tussen letsel, temperatuurprobleem en luchtdrukprobleem.
Vraag 11
Tijdens het schoonmaken spat een sterk schoonmaakmiddel in het oog van een cliënt. Het hoornvlies raakt ernstig beschadigd.
Welke uitwendige oorzaak is hier het meest waarschijnlijk?
A. Mechanische oorzaak
B. Chemische oorzaak
C. Biologische oorzaak
D. Sociale oorzaak
Juiste antwoord: B
Vraag 12
Een oudere cliënt gebruikt meerdere geneesmiddelen. Zijn lever en nieren functioneren minder goed. Na verloop van tijd krijgt hij klachten doordat de concentratie van een geneesmiddel in zijn bloed te hoog wordt.
Hoe noem je deze situatie?
A. Allergie
B. Auto-intoxicatie
C. Intoxicatie door een te hoge geneesmiddelspiegel
D. Infectie
Juiste antwoord: C
Vraag 13
Een cliënt heeft ernstige nierinsufficiëntie. Afvalstoffen worden onvoldoende uitgescheiden en hopen zich op in het bloed.
Welk begrip past hierbij?
A. Exogene intoxicatie
B. Auto-intoxicatie
C. Allergische reactie
D. Voedselvergiftiging
Juiste antwoord: B
Vraag 14
Een kwetsbare oudere eet al maanden nauwelijks eiwitrijke producten. Hij valt regelmatig en herstelt langzaam van een wond.
Welke complicatie van ondervoeding past het beste bij deze situatie?
A. Sarcopenie
B. Obesitas
C. Hyperthermie
D. Tinnitus
Juiste antwoord: A
Vraag 15
Een kind krijgt langdurig onvoldoende vitamine D en calcium binnen. Hierdoor worden de botten zwakker.
Welke aandoening kan hierdoor ontstaan?
A. Rachitis
B. Tetanus
C. Uremie
D. Delier
Juiste antwoord: A
Vraag 16
Een oudere cliënt eet al langere tijd weinig en heeft een ijzertekort. Bij onderzoek blijkt dat zijn hemoglobinegehalte te laag is.
Welke aandoening past hierbij?
A. Nachtblindheid
B. Bloedarmoede
C. Rachitis
D. Sarcopenie
Juiste antwoord: B
Vraag 17
Een volwassen cliënt is 1,75 meter lang en weegt 100 kg.
Welke BMI hoort hierbij en welke classificatie past daarbij?
A. BMI 25,0 – overgewicht
B. BMI 28,6 – overgewicht
C. BMI 32,7 – obesitas
D. BMI 35,7 – morbide obesitas
Juiste antwoord: C
Vraag 18
Vier bewoners van een zorginstelling krijgen kort na elkaar hevige diarree en buikklachten. Ze hebben allemaal dezelfde maaltijd gegeten.
Welke uitwendige oorzaak is het meest waarschijnlijk?
A. Allergische oorzaak
B. Voedselvergiftiging
C. Auto-intoxicatie
D. Mechanisch letsel
Juiste antwoord: B
Welke situatie past het best bij auto-intoxicatie?
Ophoping van afvalstoffen
Schoonmaakmiddel in oog
Besmette maaltijd eten
Elektrische schok krijgen
Toetst onderscheid tussen chemische schade van buitenaf, voedselvergiftiging en auto-intoxicatie door interne ophoping van afvalstoffen.
Vul de juiste termen in
Bij langdurig tekort aan eiwitten kan sarcopenie ontstaan. Een kind met langdurig tekort aan vitamine D en calcium kan rachitis krijgen. Een laag hemoglobinegehalte past bij bloedarmoede.
Begrippen uit vragen 14, 15 en 16. Alle drie horen bij voedingstekorten, maar hebben een andere uitkomst.
Vraag 19
Een kind heeft hevige jeuk op de hoofdhuid. Bij onderzoek worden kleine levende organismen en neten in het haar aangetroffen.
Welke ziekteverwekker is hierbij betrokken?
A. Een virus
B. Een bacterie
C. Een macro-organisme
D. Een protozo
Juiste antwoord: C
Vraag 20
Een cliënt heeft een infectie. De ziekteverwekker kan zich alleen vermenigvuldigen nadat deze een levende lichaamscel is binnengedrongen.
Om welk type ziekteverwekker gaat het?
A. Bacterie
B. Virus
C. Schimmel
D. Worm
Juiste antwoord: B
Vraag 21
Een cliënt heeft een urineweginfectie. De veroorzaker kan zich zelfstandig buiten lichaamscellen vermenigvuldigen.
Welke ziekteverwekker past hierbij?
A. Virus
B. Bacterie
C. Protozo
D. Schimmel
Juiste antwoord: B
Vraag 22
Een reiziger komt terug uit een tropisch gebied en ontwikkelt koortsaanvallen. Hij blijkt besmet met Plasmodium.
Welke categorie ziekteverwekker is Plasmodium?
A. Bacterie
B. Virus
C. Protozo
D. Schimmel
Juiste antwoord: C
Vraag 23
Een cliënt heeft jeuk en schilfering tussen de tenen, vooral na regelmatig zwemmen.
Welke ziekteverwekker past hierbij het beste?
A. Schimmel
B. Virus
C. Bacterie
D. Protozo
Juiste antwoord: A
Welke ziekteverwekker kan zich alleen in een levende cel vermenigvuldigen?
Schimmel
Protozo
Virus
Bacterie
Sluit aan op vraag 20. Veel studenten verwarren virus en bacterie; het kernkenmerk hier is afhankelijkheid van een levende lichaamscel.
Herken de verwekker
Neten in het haar passen bij een macro-organisme. Een urineweginfectie wordt vaak veroorzaakt door een bacterie. Plasmodium hoort bij de protozoa.
Koppelt vragen 19, 21 en 22 aan kernbegrippen. Let op dat 'Plasmodium' als naam dwingend op de derde plek hoort.
Vraag 24
Een cliënt krijgt de eerste keer dat hij met een bepaalde stof in aanraking komt geen klachten. Bij een later contact ontstaat wel een heftige reactie.
Wat is er waarschijnlijk tijdens het eerste contact gebeurd?
A. Er ontstond direct een infectie
B. Het lichaam werd gesensibiliseerd
C. De lichaamstemperatuur daalde
D. De stof veroorzaakte direct weefselnecrose
Juiste antwoord: B
Vraag 25
Een cliënt met een pinda-allergie eet per ongeluk een product met pinda. Kort daarna ontstaan zwelling, jeuk en benauwdheid.
Welke stof speelt een belangrijke rol bij deze directe klachten?
A. Hemoglobine
B. Histamine
C. Calcium
D. Insuline
Juiste antwoord: B
Vraag 26
Een verpleegkundige draagt een horloge met nikkel. Twee dagen later ontstaat op de plek van het horloge een jeukende rode huiduitslag.
Welke allergische reactie past hierbij?
A. Type I, een snelle allergische reactie
B. Type II, een bloedgroepreactie
C. Type III, een immuuncomplexreactie
D. Type IV, een trage allergische reactie
Juiste antwoord: D
Vraag 27
Bij een cliënt wordt een gezwel gevonden dat netjes begrensd is en niet doorgroeit in omliggend weefsel.
Welke eigenschap past hier het beste bij?
A. Maligne
B. Benigne
C. Metastaserend
D. Infiltrerend
Juiste antwoord: B
Vraag 28
Bij een cliënt wordt een kwaadaardige tumor vastgesteld. Onderzoek laat zien dat tumorcellen via de bloedbaan andere organen hebben bereikt.
Hoe noemen we deze verspreiding?
A. Sensibilisatie
B. Infiltratie
C. Metastase
D. Intoxicatie
Juiste antwoord: C
Welke allergische reactie ontstaat meestal vertraagd, na 24-72 uur?
Type III
Type I
Type IV
Type II
Sluit aan op vraag 26. De vertraagde reactie bij nikkelcontact is kenmerkend voor type IV.
Vul de allergie- en tumorbegrippen in
Bij het eerste contact met een allergeen kan sensibilisatie optreden. Bij directe zwelling en jeuk speelt histamine een grote rol. Verspreiding van kwaadaardige tumorcellen heet een metastase.
Verbindt vragen 24, 25 en 28. Goede check op onderscheid tussen allergische mechanismen en oncologische termen.
Vraag 29
Een cliënt ontwikkelt na een ernstig verkeersongeluk langdurige angstklachten, herbelevingen en slaapproblemen.
Welke term past het beste bij de gebeurtenis die de klachten heeft veroorzaakt?
A. Psychotrauma
B. Auto-intoxicatie
C. Sensibilisatie
D. Nieuwvorming
Juiste antwoord: A
Vraag 30
Een oudere cliënt wordt tijdens een ernstige urineweginfectie plotseling erg verward. Voor de infectie was hij helder en zelfstandig.
Welke verklaring past het beste?
A. Een delier als gevolg van een lichamelijke aandoening
B. Een sociale oorzaak van ziekte
C. Een Type-IV-allergie
D. Een benigne nieuwvorming
Juiste antwoord: A
Vraag 31
Een oudere vrouw woont alleen. Haar partner is overleden en haar kinderen wonen ver weg. Ze heeft steeds minder sociale contacten en trekt zich terug.
Welke sociale factor kan hier bijdragen aan het ontstaan van gezondheidsproblemen?
A. Sensibilisatie
B. Sociaal isolement
C. Mechanisch trauma
D. Intoxicatie
Juiste antwoord: B
Vraag 32
Een cliënt heeft na een lange periode van eenzijdige voeding een vitamine-D- en calciumtekort. Hierdoor worden zijn botten zwakker.
Welke categorie uitwendige oorzaak past hier het beste bij?
A. Verkeerde voeding
B. Mechanische oorzaak
C. Psychische oorzaak
D. Biologische oorzaak
Juiste antwoord: A
Vraag 33
Een vrouw heeft osteoporose. Ze beweegt weinig, heeft een lage calcium- en vitamine-D-inname en is sinds enkele jaren in de overgang.
Welke uitspraak past het beste bij deze casus?
A. Er is sprake van één duidelijke uitwendige oorzaak
B. Er is sprake van multicausaliteit
C. Er is uitsluitend sprake van een biologische oorzaak
D. Er is sprake van een infectieziekte
Juiste antwoord: B
Vraag 34
Een verpleegkundige ziet een cliënt met ernstige brandwonden na contact met een hete vloeistof.
Welke combinatie is correct?
A. Mechanische oorzaak → fractuur
B. Fysische oorzaak → verbranding
C. Chemische oorzaak → infectie
D. Biologische oorzaak → brandwond
Juiste antwoord: B
Vraag 35
Een cliënt krijgt klachten nadat hij langdurig is blootgesteld aan een schadelijke prikkel uit zijn omgeving.
Welke uitspraak is het meest juist?
A. Er is altijd maar één oorzaak van de ziekte
B. Een uitwendige oorzaak is altijd een infectie
C. Verschillende uitwendige factoren kunnen samen ziekte veroorzaken
D. Een uitwendige oorzaak veroorzaakt altijd direct klachten
Juiste antwoord: C
Welke factor is een sociale oorzaak van gezondheidsproblemen?
Sociaal isolement
Psychotrauma
Delier
Sensibilisatie
Sluit aan op vraag 31. Psychotrauma is psychisch, delier lichamelijk/organisch, sensibilisatie immunologisch.
Welke vraagsoort vond jij het lastigst in deze toets?
Oorzaak herkennen
Aandoening kiezen
Ziekteverwekker bepalen
Begrippen koppelen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is één begrip dat je nu beter begrijpt?
Bespreek welke inhoud is blijven hangen, bijvoorbeeld multicausaliteit, fysische oorzaken, intoxicatie, allergie, ziekteverwekkers of sociale factoren.
Welk onderdeel wil je nog een keer oefenen?
Laat studenten kort benoemen waar nog onzekerheid zit. Mogelijke thema’s: verschil virus/bacterie, auto-intoxicatie, type IV-allergie, metastase, BMI of multicausaliteit.
Begrippenlijst
Multicausaliteit - ziekte of aandoening die door meerdere factoren tegelijk ontstaat.
Mechanische oorzaak - uitwendige oorzaak door kracht, druk, stoot, val of botsing.
Fysische oorzaak - uitwendige oorzaak door bijvoorbeeld temperatuur, straling, geluid, elektriciteit of luchtdruk.
Chemische oorzaak - uitwendige oorzaak door schadelijke stoffen zoals medicijnen of schoonmaakmiddelen.
Biologische oorzaak - uitwendige oorzaak door ziekteverwekkers zoals bacteriën, virussen, schimmels of parasieten.
Intoxicatie - vergiftiging door een schadelijke stof of te hoge concentratie van een stof.
Auto-intoxicatie - vergiftiging door afvalstoffen die in het lichaam zelf ophopen.
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
Sarcopenie - verlies van spiermassa en spierkracht.
Rachitis - botafwijking bij kinderen door langdurig tekort aan vitamine D en calcium.
Bloedarmoede - tekort aan hemoglobine of rode bloedcellen.
BMI - verhouding tussen gewicht en lengte, gebruikt om gewicht te beoordelen.
Voedselvergiftiging - ziek worden door besmet voedsel of schadelijke stoffen in voedsel.
Macro-organisme - grotere ziekteverwekker, zoals hoofdluis of wormen.
Protozo - eencellige parasiet die ziekte kan veroorzaken.
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
Sensibilisatie - fase waarin het lichaam overgevoelig wordt voor een bepaalde stof.
Histamine - stof die vrijkomt bij een allergische reactie en klachten veroorzaakt zoals jeuk en zwelling.
Type IV-allergie - trage allergische reactie die vaak pas na 24 tot 72 uur zichtbaar wordt.
Benigne - goedaardig; groeit niet invasief in omliggend weefsel.
Metastase - uitzaaiing van kwaadaardige tumorcellen naar andere plaatsen in het lichaam.
Psychotrauma - ingrijpende psychische gebeurtenis die langdurige klachten kan veroorzaken.
Delier - acute verwardheid, vaak als gevolg van een lichamelijke aandoening.
Deze slide heeft geen instructies