Regels en afspraken in de klas

• newEditor
• Mentorles
• ISK

Regels en afspraken in de klas

Open met het idee dat een klas beter werkt als iedereen weet wat wel en niet de bedoeling is. Houd het herkenbaar en dichtbij hun eigen schooldag.

Dit ga ik leren

Ik kan regels en afspraken noemen die het leren in de klas bevorderen en de klas voor iedereen prettig maken.

Welke klasregel vind jij belangrijk?

Gebruik de antwoorden als start: vraag kort waarom deze regels helpen bij rust, veiligheid of leren.

Waarom zijn regels nodig?

• Regels zorgen voor rust in de klas

• Regels helpen bij een veilige sfeer

• Iedereen weet wat er van hem of haar verwacht wordt

• Daardoor kan de groep beter leren

Benadruk dat regels niet bedoeld zijn om streng te zijn, maar om samen goed te kunnen werken.

Een prettige leeromgeving

In een prettige leeromgeving kunnen leerlingen zich concentreren.

Er is minder chaos, minder ruzie en meer aandacht voor de les.

Dat maakt leren makkelijker voor iedereen.

Leg eventueel uit wat 'leeromgeving' betekent: de plek en sfeer waarin je leert.

Rust en veiligheid

• Rust betekent: niet door elkaar praten en goed kunnen werken

• Veiligheid betekent: je voelt je fijn en niemand doet je pijn of pest je

• Beide zijn nodig om goed te leren

Maak het verschil tussen fysieke veiligheid en sociale veiligheid kort duidelijk.

Regels helpen iedereen

• Regels zijn er voor de hele klas

• Ze beschermen niet één leerling, maar iedereen

• Als iedereen zich eraan houdt, verloopt de les duidelijker

• De docent hoeft dan minder te stoppen of te corrigeren

Voorbeelden van klasregels

• Naar elkaar luisteren

• Je hand opsteken

• Op tijd beginnen

• Materialen netjes gebruiken

• Elkaar respecteren

Noem dat dit voorbeelden zijn van duidelijke regels die leerlingen direct herkennen en kunnen toepassen.

Waarom zijn regels nodig in de klas?

A

Voor rust en veiligheid

B

Voor meer huiswerk

C

Voor langere pauzes

D

Voor moeilijkere les

Sluit aan bij slides 2-5: regels helpen de klas rustig, veilig en duidelijk te maken zodat leerlingen beter kunnen leren.

Vul de goede woorden in

Regels zorgen voor rust en een veilige sfeer. Daardoor kan de groep beter leren. Voorbeelden zijn: naar elkaar luisteren en op tijd beginnen.

rust

veilige

leren

luisteren

chaos

drukke

spelen

roepen

De woorden komen letterlijk uit de eerste uitleg over waarom regels nodig zijn en uit de voorbeelden van klasregels.

Luisteren naar elkaar

• Je laat de ander uitpraten

• Je hoort de uitleg van de docent beter

• Je voorkomt onrust en misverstanden

• Iedereen krijgt een beurt

Hand opsteken en op tijd beginnen

• Met hand opsteken praat niet iedereen tegelijk

• De docent ziet wie iets wil zeggen

• Op tijd beginnen geeft een rustige start

• De les kan dan zonder vertraging beginnen

Netjes en respectvol

• Materialen netjes gebruiken voorkomt schade en rommel

• Elkaar respecteren betekent vriendelijk praten

• Je lacht elkaar niet uit

• Zo voelt iedereen zich welkom

Koppel respect ook aan toon, houding en woorden die leerlingen gebruiken.

Regel of afspraak?

Een regel is nodig voor rust of veiligheid.

Een afspraak helpt om prettig samen te werken.

Beide zijn belangrijk in de klas.

Houd het onderscheid eenvoudig. Een regel is vaak strakker; een afspraak ondersteunt samenwerking.

Het verschil

• Nodig voor rust of veiligheid

• Geldt duidelijk voor iedereen

• Voorbeeld: niet door elkaar praten

Regel

Afspraak

• Helpt om fijn samen te werken

• Maakt de klas prettiger

• Voorbeeld: spullen samen opruimen

Geef aan dat sommige schoolafspraken bijna als regels voelen, maar dat het doel hier is om het verschil te zien in functie.

Waarom zijn afspraken handig?

• Afspraken maken samenwerken makkelijker

• Ze helpen bij duidelijkheid in de groep

• Leerlingen weten beter wat slim en netjes is

• Zo ontstaan minder kleine irritaties

Samen in één klas

• Niet alles hoeft een strenge regel te zijn

• Sommige dingen werken goed als afspraak

• Regels en afspraken vullen elkaar aan

• Samen zorgen ze voor een fijne klas

Wat past het best bij een afspraak?

A

Hand opsteken

B

Niet praten

C

Spullen opruimen

D

Niet rennen

De juiste optie sluit aan bij het voorbeeld 'spullen samen opruimen' als afspraak die prettig samenwerken helpt.

Als regels worden nageleefd

• De les verloopt rustiger

• Leerlingen kunnen zich beter concentreren

• Er is meer respect in de klas

• Iedereen weet wat hij of zij moet doen

Licht toe dat 'naleven' betekent: je houdt je eraan.

Als regels niet worden nageleefd

• Er ontstaat sneller lawaai en onrust

• Leerlingen missen uitleg

• Er kunnen ruzies of irritaties komen

• De les kost meer tijd en energie

Voorkom een moraliserende toon; houd het praktisch: wat gebeurt er met het leren?

Gevolgen voor jezelf

• Je leert minder als je niet oplet

• Je kunt waarschuwingen krijgen

• Anderen vinden samenwerken moeilijker

• Goed gedrag helpt ook jouw eigen leren

Wat gebeurt er als regels niet worden nageleefd?

A

Meer concentratie

B

Meer onrust

C

Meer vrije tijd

D

Meer ruimte

Sluit aan bij slides 14-17: lawaai, gemiste uitleg, irritaties en minder prettig leren.

Vul de goede woorden in

Als regels worden nageleefd, verloopt de les rustiger. Als regels niet worden nageleefd, ontstaat sneller onrust. Dan kunnen leerlingen minder goed werken.

nageleefd

rustiger

onrust

werken

vergeten

sneller

feest

spelen

Herneemt de tegenstelling tussen naleven en niet naleven uit slides 14-17.

Situatie: iemand praat erdoorheen

• Tijdens de uitleg praat een leerling hard

• De klas hoort de docent minder goed

• Passende regel: naar elkaar luisteren

• Deze regel helpt voor rust in de les

Gebruik dit als herkenbaar voorbeeld van een regel die direct met rust te maken heeft.

Situatie: iedereen roept tegelijk

• Meerdere leerlingen willen iets zeggen

• Niemand kan goed luisteren

• Passende regel: je hand opsteken

• Zo krijgt iedereen beter een beurt

Situatie: spullen slingeren rond

• Materialen liggen rommelig op tafel of op de grond

• Dingen kunnen kapotgaan of kwijt raken

• Passende afspraak: materialen netjes gebruiken

• Dat helpt de klas prettig en ordelijk te houden

Leg uit dat dit soms als regel en soms als afspraak kan worden gezien, afhankelijk van de klas. Hier ligt de nadruk op prettig samenwerken.

Situatie: iemand wordt uitgelachen

• Een leerling zegt iets en anderen lachen hem uit

• De sfeer wordt onveilig en onaardig

• Passende regel: elkaar respecteren

• Respect is nodig voor een veilige klas

Noem sociale veiligheid expliciet: je durft pas mee te doen als je weet dat anderen respectvol reageren.

Welke regel past bij: iedereen roept tegelijk?

A

Op tijd beginnen

B

Hand opsteken

C

Netjes lopen

D

Stil lezen

Gebaseerd op de situatieslides 18-21.

Welke situatie gaat vooral over veiligheid?

A

Iemand lacht uit

B

Te laat starten

C

Boek vergeten

D

Pen lenen

Toetst sociale veiligheid: uitlachen maakt de sfeer onveilig.

Welke afspraak past bij rommel op tafel?

Bespreek of de leerling een passende regel of afspraak kiest, zoals luisteren, hand opsteken, materialen netjes gebruiken of respect tonen, en of de uitleg past bij rust, veiligheid of prettig samenwerken.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen één concreet punt noemen, bijvoorbeeld luisteren, hand opsteken, respect of verschil tussen regel en afspraak.

Wat hielp jou het best begrijpen?

Reflectie op het leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeelden, situaties, uitleg van verschil tussen regel en afspraak.

Begrippen

regel - iets waar iedereen zich aan moet houden voor rust of veiligheid

afspraak - een gezamenlijke manier van werken die helpt om prettig samen te leren

leeromgeving - de plek en sfeer waarin leerlingen leren

rust - een situatie zonder veel lawaai of storing

veiligheid - je voelt je beschermd en prettig in de klas

respect - vriendelijk en netjes omgaan met anderen

naleven - je houden aan regels of afspraken