Ziekten en aandoeningen deel 2

Ziekten en aandoeningen deel 2

1 / 37
volgende
Slide 1: Slide
newEditorZorg en Welzijn hoorcollegeMiddelbare schoolvmbo b, k, gLeerjaar 3

In deze les zitten 37 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Ziekten en aandoeningen deel 2

Deze les bundelt veelvoorkomende aandoeningen uit zorg en welzijn. Leg aan het begin uit dat de les vooral gaat over herkennen, risico's begrijpen en basis van voorkomen of behandelen.

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat hart- en vaatziekten, diabetes, overgewicht, huidaandoeningen en allergie zijn, welke signalen erbij horen en wat belangrijk is bij preventie of behandeling.

Deze slide heeft geen instructies

Hart- en vaatziekten

  • Hart- en vaatziekten hebben te maken met problemen in hart en bloedvaten

  • Voorbeelden: hartinfarct, hoge bloeddruk, beroerte

  • Ze kunnen gevaarlijk zijn omdat organen te weinig zuurstof en voedingsstoffen krijgen

  • Leefstijl speelt vaak een grote rol

Leg kort de basis uit: bloedvaten vervoeren bloed door het lichaam. Als een vat vernauwd of afgesloten raakt, ontstaan problemen.

Hartinfarct

  • Een bloedvat naar het hart raakt helemaal afgesloten

  • Een deel van de hartspier krijgt dan te weinig bloed

  • Dit is een spoedsituatie

Deze slide heeft geen instructies

Signalen van een hartinfarct

  • Benauwdheid

  • Pijn op de borst

  • Pijn in de linkerarm

  • Bij vrouwen kunnen de symptomen anders zijn dan bij mannen

  • Daardoor is een hartinfarct bij vrouwen soms moeilijker te herkennen

Benoem dat klachten niet altijd hetzelfde zijn. Houd het veilig en praktisch: bij verdenking altijd snel medische hulp inschakelen.

Oorzaken en risico's

  • Hoge bloeddruk

  • Roken

  • Te hoog cholesterolgehalte

  • Diabetes

  • Overgewicht of obesitas

  • Deze factoren vergroten de kans op afsluiting van een bloedvat

Deze slide heeft geen instructies

Behandeling bij hartinfarct

  • Snelle medische hulp is nodig

  • Soms is een operatie nodig

  • Doel: de doorbloeding van het hart verbeteren

Deze slide heeft geen instructies

Welk signaal past het best bij een hartinfarct?

A

Pijn op de borst

B

Jeukende huid

C

Loopneus

D

Buikpijn

De foute opties komen uit andere subthema's zoals allergie of intolerantie.

Hartinfarct samenvatten

Bij een hartinfarct raakt een bloedvat naar het hart helemaal afgesloten. Snelle medische hulp is nodig en soms is een operatie nodig.

hartinfarct
hart
operatie
hersenen
eczeem
allergie
medicatie

Laat leerlingen de kern herhalen: afsluiting, plaats in het lichaam en behandeling.

Hoge bloeddruk

Bij hoge bloeddruk is de druk van het bloed op de bloedvatwand te hoog. Dat is gevaarlijk, omdat het risico op een hartinfarct of beroerte groter wordt.

Maak duidelijk dat hoge bloeddruk vaak niet direct voelbaar is, maar wel schade kan geven op langere termijn.

Wanneer is bloeddruk goed?

  • Gemiddelde bovendruk: 120

  • Gemiddelde onderdruk: 80

  • Als de bloeddruk te hoog wordt, zijn de bloedvaten vernauwd

Noem dat leerlingen de waarden vooral hoeven te herkennen als voorbeeld van een normale bloeddruk.

Wat helpt bij hoge bloeddruk?

  • Soms is medicatie nodig

  • Belangrijk: natriumarm (zoutarm) dieet

  • Ook belangrijk: voldoende bewegen

Deze slide heeft geen instructies

Beroerte, TIA en CVA

  • CVA is de medische term voor beroerte

  • Bij een beroerte wordt de bloedvoorziening naar de hersenen onderbroken

  • Daardoor kunnen hersenen beschadigd raken

  • Een TIA is iets anders: een tijdelijke verstopping

Deze slide heeft geen instructies

TIA: tijdelijke waarschuwing

  • Tijdelijke verstopping van een bloedvat in de hersenen

  • Er ontstaan uitvalsverschijnselen

  • Deze klachten gaan vanzelf weer over

  • Een TIA kan een voorbode zijn van een beroerte

Leg uit dat 'voorbode' betekent dat later een echte beroerte kan volgen. Ook bij verdwenen klachten blijft snelle beoordeling belangrijk.

Twee vormen van beroerte

  • Herseninfarct: een bloedvat in de hersenen raakt verstopt

  • Hersenbloeding: een zwakke plek in een bloedvat knapt of scheurt

  • In beide gevallen wordt de bloedvoorziening verstoord

TEKEN DEZE AFBEELDING IN JE SCHRIFT:

Deze slide heeft geen instructies

Gevolg van een beroerte

  • Hersenen krijgen te weinig bloed

  • Daardoor raakt hersenweefsel beschadigd

  • Schade kan klachten en uitval geven

Deze slide heeft geen instructies

Welke bloeddruk hoort bij een goede gemiddelde bloeddruk?

A

120/80

B

80/120

C

140/40

D

60/180

De leerlingen hoeven de waarde vooral te herkennen, niet uitgebreid te berekenen of verklaren.

Beroerte en TIA

Een TIA is een tijdelijke verstopping in de hersenen. Een CVA is de medische term voor beroerte. Bij een beroerte raken de hersenen beschadigd.

TIA
CVA
hersenen
eczeem
glucose
longen
cholesterol

Controleer of leerlingen TIA en CVA niet door elkaar halen.

Waarom moet je een TIA serieus nemen?

Bespreek dat een TIA tijdelijk wegtrekkende uitvalsverschijnselen geeft, maar wel een waarschuwing kan zijn voor een echte beroerte. Daarom blijft snelle beoordeling belangrijk.

Diabetes

Diabetes heet ook suikerziekte. Bij diabetes is het opnemen van glucose uit de voeding in het bloed verstoord.

Houd de uitleg eenvoudig en dicht bij de tekst uit de methode. Het gaat hier om basisbegrip en verschil tussen type 1 en type 2.

Type 1 en type 2

  • Krijg je al als kind

  • Insuline spuiten

  • Regelmatig bloedsuiker meten

Type 2

Type 1

  • Ontstaat op oudere leeftijd

  • Vooral door overgewicht

  • Komt nu ook vaker voor bij jongeren en kinderen

Deze slide heeft geen instructies

Overgewicht en buikvet

  • Overgewicht vergroot de kans op diabetes type 2

  • Ongezond buikvet hoort ook bij een groter gezondheidsrisico

  • Afvallen is naast medicatie belangrijk

Deze slide heeft geen instructies

Waardoor ontstaat diabetes type 2 volgens de les vaak?

A

Door allergie

B

Door overgewicht

C

Door insectengif

D

Door eczeem

De juiste koppeling is type 2 en overgewicht; type 1 hoort juist vaker bij de kindertijd.

Type 1 en type 2

Bij diabetes type 1 moet iemand vaak insuline spuiten en de bloedsuiker meten. Diabetes type 2 ontstaat vaker door overgewicht en afvallen is dan ook belangrijk.

insuline
overgewicht
belangrijk
antistoffen
huisstofmijt
bedrust
nikkel

De vraag koppelt behandeling van type 1 aan oorzaak en aanpak van type 2.

Huidaandoeningen

  • Twee voorbeelden in deze les: decubitus en eczeem

  • Huidaandoeningen komen voor op verschillende leeftijden

  • Oorzaken en aanpak verschillen per aandoening

Deze slide heeft geen instructies

Decubitus

  • Decubitus zijn doorligwonden

  • Komt vooral voor bij mensen die bedlegerig zijn

  • Regelmatig wisselen van houding is belangrijk

  • Een antidecubitusmatras is aan te raden

  • Voldoende drinken is belangrijk

Benadruk dat preventie bij decubitus heel belangrijk is in de zorg.

Eczeem

  • Eczeem is een vorm van huiduitslag

  • Komt veel voor bij mensen met een allergie

  • Vooral bij kinderen zie je dit vaak

Deze slide heeft geen instructies

Wat helpt het meest om decubitus te voorkomen?

A

Meer suiker eten

B

Veel niezen voorkomen

C

Houding wisselen

D

Linkerarm rust geven

Verbind dit met zorgpraktijk: preventie is hier belangrijker dan afwachten.

Huidaandoeningen

Decubitus zijn doorligwonden en komt vooral voor bij mensen die bedlegerig zijn. Eczeem is een vorm van huiduitslag die vaak samenhangt met allergie.

doorligwonden
bedlegerig
Eczeem
beroerte
zoutarm
antibiotica
buikvet

Laat leerlingen het verschil zien tussen oorzaak/risicogroep van decubitus en eczeem.

Wat is allergie?

  • Allergie is een veelvoorkomende chronische ziekte

  • In Nederland heeft ongeveer 25% van de bevolking er last van

  • Het lichaam reageert heftig op allergenen

  • Allergenen zijn stoffen van buiten het lichaam, vaak eiwitten

Leg kort uit wat chronisch betekent: langdurig aanwezig, zonder uitzicht op volledig herstel.

Hoe ontstaat een allergische reactie?

Allergeen via neus, mond of huid → lichaam ziet het als indringer → lichaam maakt antistoffen aan → er ontstaan klachten zoals loopneus, niezen, tranende ogen, jeukende huid, eczeem, kortademigheid.

Deze slide heeft geen instructies

Veelvoorkomende allergenen

Vaak voorkomend

  • Stuifmeel (pollen)

  • Huisstofmijt

  • Huidschilfers van dieren

  • Schimmels

  • Insectengif

  • Geneesmiddelen zoals antibiotica

  • Contactallergenen zoals nikkel

  • Stoffen op het werk, zoals bij kappers en bakkers

Andere voorbeelden

Deze slide heeft geen instructies

Voeding en overgevoeligheid

  • Allergie hangt soms samen met voeding

  • Op etiketten staan allergenen tegenwoordig dikgedrukt

  • Er is verschil tussen voedselallergie en voedselintolerantie

  • Bij allergie maakt het lichaam antistoffen aan

  • Bij intolerantie zijn er wel klachten, maar geen antistoffen

Noem als voorbeeld dat bij intolerantie klachten zoals buikpijn kunnen ontstaan en verdwijnen als iemand stopt met dat voedingsmiddel.

Wat is het verschil tussen voedselallergie en intolerantie?

A

Alleen bij allergie antistoffen

B

Alleen bij intolerantie eczeem

C

Alleen bij allergie buikpijn

D

Alleen bij intolerantie allergenen

De kern uit de les: bij allergie maakt het lichaam antistoffen aan, bij intolerantie niet.

Allergie begrijpen

Bij een allergie reageert het lichaam heftig op een allergeen. Het lichaam maakt dan antistoffen aan. Op etiketten staan deze stoffen vaak dikgedrukt vermeld.

allergeen
antistoffen
dikgedrukt
glucose
insuline
vernauwd
tijdelijk

Dit herhaalt de keten uit de uitleg en koppelt die aan voeding en etiketten.

Begrippen

hartinfarct - afsluiting van een bloedvat naar het hart

hoge bloeddruk - te hoge druk van het bloed op de bloedvatwand

beroerte - onderbreking van de bloedvoorziening naar de hersenen

TIA - tijdelijke verstopping van een bloedvat in de hersenen

CVA - medische term voor beroerte

diabetes - verstoring van het opnemen van glucose uit voeding in het bloed

decubitus - doorligwonden bij vooral bedlegerige mensen

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

eczeem - huiduitslag die vaak samenhangt met allergie

allergie - heftige reactie van het lichaam op een allergeen

allergeen - stof van buiten het lichaam die een allergische reactie kan uitlokken

chronisch - langdurig aanwezig, zonder volledig herstel

voedselallergie - overgevoeligheid waarbij het lichaam antistoffen maakt

voedselintolerantie - reactie op voeding zonder antistoffen

antistoffen - stoffen die het lichaam maakt als afweerreactie

Deze slide heeft geen instructies