Criminaliteit
§5 - Het strafrecht
Criminaliteit
§5 - Het strafrecht
Even oefenen uit de vorige lessen
Wat is een kenmerk van de rationele-keuze theorie?
Een misdrijf wordt gepleegd naar aanleiding van een rationele keuze.
Gebrek aan maatschappelijke bindingen
Crimineel gedrag bij jongeren gebeurt vaak onder groepsdruk.
Gebrek aan maatschappelijk succes
Welke theorie stelt dat crimineel gedrag wordt aangeleerd in contact met mensen uit de eigen omgeving?
Bindingstheorie
Anomietheorie
Aangeleerd gedragstheorie
Rationele-keuze theorie
Welke maatschappelijke factor kan leiden tot crimineel gedrag?
Sociale vaardigheden
Foute vrienden/ groepsdruk
Gezin
Anonieme samenleving (weinig sociale controle)
Wat zijn beschermende factoren die crimineel gedrag kunnen verminderen?
Relatie
Werk en onderwijs
Gezin
Sociale vaardigheden
Wat zijn enkele individuele oorzaken van criminaliteit?
Psychische problemen/gedragsproblemen
Onveilige opvoeding / thuissituatie
Alcohol en drugsgebruik
Foute vrienden/ groepsdruk
Wat heeft de media voor invloed op ons beeld van criminaliteit?
Berichtgeving kan een onveilig gevoel veroorzaken
Het geeft een realistisch beeld
Het vermindert de normvervaging
Het bepaalt de straffen voor criminelen
Wat is een reden waarom policiestatistieken niet compleet zijn?
Aangiftebereidheid verschilt per misdrijf
Selectieve opsporing door de politie
Zichtbare criminaliteit komt minder vaak voor
Alle delicten worden ontdekt
Wat is een voordeel van het meten van criminaliteit via slachtofferenquêtes?
Aanwijsbare slachtoffers worden altijd gemeten
Niet-aangegeven misdrijven komen in de cijfers naar voren
Slachtoffers durven niet altijd de waarheid te spreken
Daders van zware misdrijven geven eerlijke antwoorden
Wat is een nadeel van het meten van criminaliteit via daderenquêtes?
Personen geven mogelijk niet altijd een eerlijk antwoord
Niet-ontdekte delicten worden bekend
Mensen durven niet altijd de waarheid te spreken
Fraudezaken worden bekend
Wat zijn de immateriële gevolgen van criminaliteit?
Normvervaging
Angst en onveiligheid
Morele verontwaardiging
Bedreiging van de rechtsstaat
Wat is een voorbeeld van plaatsgebonden criminaliteit?
Moord
Prostitutie
Mishandeling
Doodslag
Wat is een voorbeeld van een misdrijf?
Diefstal
Wildplassen
Verkoop van alcohol aan minderjarigen
Openbare dronkenschap
In welke wetboek staan geweldsmisdrijven?
Wet wapens en munitie
Wegenverkeerswet
Opiumwet
Wetboek van Strafrecht
Wat is criminaliteit?
Uitoefenen van vrijheid binnen de wet.
Geschreven regels over gedrag.
Door de wet strafbaar gesteld gedrag.
Ongeoorloofde handelingen in de samenleving.
Wat zijn normen?
Regels over hoe mensen zich ten opzichte van elkaar te horen gedragen.
Principes of uitgangspunten die mensen belangrijk vinden.
Geschreven regels over goed gedrag.
Onregelmatigheden in het gedrag van mensen.
Planning
Les 1
5.1 Uitgangspunten strafrecht
Les 2
5.2 Rechten van een verdachte
5.1 Uitgangspunten strafrecht
Vrouw justitia
Romeinse godin symbool voor de rechtspraak:
Strafrecht
Strafrecht = alle regels en wetten over het straffen van mensen die de wet hebben overtreden.
Uitgangspunten van het strafrecht
Je kan alleen worden gestraft voor iets wat volgens de wet strafbaar is.
Er wordt rekening gehouden met de zwaarte van het delict.
De rechter kijkt altijd naar de situatie waarin het delict plaatsvond. (bv: overmacht en noodweer)
De rechter houdt rekening met de persoonlijke eigenschappen van de dader (bv: ontoerekeningsvatbaar)
De rechter houdt rekening met de leeftijd van de verdachte.
Jeugdstrafrecht - I
Kinderen onder de 12 jaar zijn niet strafbaar; ouders zijn verantwoordelijk
Kinderen tussen 12-18 jaar vallen onder het jeugdstrafrecht. Welke straffen kan je krijgen?
Waarschuwing ( = berisping)
Geldboete van minimaal 5 euro en maximaal 500 euro
Taakstraf bij Bureau Halt ( HALT = Het ALTernatief)
Jeugddetentie ( = jeugdgevangenis, maximaal 6 maanden)
Kinderen kan je ook twee maatregelen opleggen:
Opvoedingsinstituut (“ kinder TBS”)
Ondertoezichtstelling: gezinsvoogd
PIJ-maatregel: voor jongeren met een lage ontwikkeling/ ziekelijke stoornis
Jeugdstrafrecht - II
Jongeren tussen 16-23 jaar kunnen veroordeeld worden als minderjarige of als volwassenen.
5.2 De rechten van een verdachte
Rechten van een verdachte - I
Verdachte = redelijk vermoeden dat je schuldig bent aan een strafbaar feit.
Je hebt als verdachte het recht om te weten waar je verdacht van wordt.
Je hebt recht op een advocaat.
Een verdachte heeft het recht om te zwijgen tijdens een verhoor. Je bent wel verplicht om je identiteit mee vast te stellen.
Politie mag je een beperkte tijd vasthouden (hangt af van het strafbare feit)
Elke verdachte heeft recht op een eerlijk proces met een onafhankelijke en onpartijdige rechter.
Je hebt recht op rechtsbijstand (advocaat) en een tolk als je de taal niet machtig bent.
Rechten van een verdachte - I
8. Je bent onschuldig totdat je schuldig wordt bevonden door de rechter.
9. Bij vrijspraak kan je niet nog een keer worden vervolgt voor hetzelfde delict.
10. Je kan na uitspraak van de rechter in hoger beroep gaan.
11. Misdrijven en overtredingen kunnen verjaren.
maken
pak nu je boek en maak de volgende opdrachten
Daarna kijk je na via de ELO
Examenvraag
Examenvraag 2021 - I
Examenvraag
Antwoord