4.2 Koninsgtijd, republiek, keizertijd
4.2 Koninsgtijd, republiek, keizertijd
Learning objective
Lesduur is: 80 minOnderdelen in deze les
4.2 Koninsgtijd, republiek, keizertijd
Learning objective
750 v. Chr - 509 v. Chr. Koninkrijk
Rome begon als een monarchie. In totaal heeft Rome 7 koningen gehad. De laatste koning werd door het volk weggejaagd omdat hij een slechte koning was.
De Romeinen spraken af dat de macht nooit meer in handen mocht komen van 1 persoon en niet meer mocht overgaan van vader op zoon.
509 v. Chr. Rome wordt een Republiek
Rome werd dus een republiek (een land zonder koning). Rome werd als volt bestuurd:
Senaat; een vergadering van rijke en belangrijke mannen, zij gaven advies aan de consuls
2 consuls, zij waren het hoofd van de senaat en werden ieder jaar gekozen door het volk
Voor allerlei banen in het bestuur werden er verkiezingen gehouden. Alleen Romeinse burgers hadden stemrecht, vrouwen mochten niet stemmen en konden ook niet gekozen worden.
De republiek, een aristocratie
De mannen in de senaat kwamen uit rijke en machtige families. Ze trouwden ook alleen met vrouwen uit die rijke families. Rome was dus een aristocratie. De gewone mensen waren daar niet blij mee en kwamen in opstand.
Als oplossing mochten de gewone romeinen ieder jaar 10 volkstribunen kiezen. Dat waren mannen die dan opkwamen voor de belangen van alle burgers. Volkstribunen hadden een vetorecht. Daarmee konden ze elke beslissing van de Senaat of consuls tegenhouden.
Voortaan moest van de 2 consuls er ook 1 een gewone man zijn.
27 v. Chr - 476 n. Chr Keizerrijk
De Romeinen veroverden een groot rijk. Succesvolle generaals van het leger waren daarom erg populair. Julius Caesar was zo'n succesvolle generaal. Hij veroverde Gallië (Frankrijk). Julius Caesar werd verkozen tot consul.
Maar er waren meer succesvolle generaals die ook allemaal meer macht wilden. Er ontstond strijd en oorlog tussen deze generaals (burgeroorlog). De Senaat benoemde Julius Caesar tot dictator. Dan krijg hij 6 maanden bijna alle macht om de orde te kunnen herstellen.
Na 6 maanden werd Caesar weer tot dictator gekozen maar nu voor 10 jaar.
Julius Caesar
In 44 v. chr. werd hij zelfs dictator voor het leven. Maar dat was eigenlijk niet wat de Romeinen wilden. Ze hadden niet voor niets de laatste koning weggejaagd. Tijdens een vergadering van de Senaat werd Julius Caesar daarom vermoord.
Keizer Augustus
Na de moord op Caesar kwam er weer oorlog. De geadopteerde zoon van Julius Caesar, Octavianus, wist een einde te maken aan de oorlog. Octavianus werkte goed met de Senaat samen. Hij kreeg de bijnaam 'Augustus' (de verhevene). Hij werd de eerste keizer van Rome. Hij gebruikte de achternaam van zijn vader als titel: Caesar Augustus.
27 v. Chr - 476 n. Chr Het keizerrijk
Naast de keizers daarna bleef de Senaat altijd belangrijk ze gaven advies aan de keizer. Goede keizers werkten samen met de Senaat, het leger en het volk. Slechte keizers werden vaak vermoord.
In 476 n. Chr. werd de laatste keizer in Rome afgezet, zijn naam was Romulus Augustulus. Hierna houdt het Romeinse Rijk in Europa op te bestaan.
Schrijf over in je schrift
De Romeinse samenleving
In het Romeinse Rijk was de samenleving verdeeld in verschillende groepen. Vaak gebaseerd op rijkdom of je familie. Bovenaan stonden de Patriciërs.
Deze rijke Romeinen hadden vaak grote boerderijen met een villa. Op het land werkten slaven. Ze hadden hoge banen in de Senaat.
Plebejers
De plebejers waren het gewone volk. Ze waren burger maar hoorden niet bij de elite (patriciërs). Ze hadden vaak een eigen boerderij, eigen werkplaats of dreven handel.
Proletariërs
Dit waren de armen, ze hadden geen grond of eigen bezit. De Romeinen noemden hen proletariërs omdat zij alleen kinderen (proles in Latijn) bezaten. Ze werkten als knecht op het land of in werkplaatsen. Ze woonden in armoedige flats die maar 1 kamer hadden en geen luxe.
Slaven
Helemaal onderaan in de samenleving stonden slaven. Ze waren het bezit van iemand. Griekse slaven waren vaak leraar. Huisslaven deden het huishouden of kookten maar de meeste slaven deden het zware werk. Ze werkten op het land, in de mijnen of vochten als gladiator.
Brood en spelen
De armen en gewone mensen vormden de grootste groepen in de samenleving. Het was voor de rijken dus belangrijk om hen rustig te houden en opstanden te voorkomen. Daarom organiseerden ze gladiatorengevechten die gratis toegankelijk waren voor iedereen, ze deelden er ook gratis brood uit.
