4.2 havo1 - Zinsdelen

Welkom zh1a!

Jas over je stoel

Oortjes uit

Telefoon thuis/in de kluis/uit

Tas op de grond

Op tafel: JdW-map, pen, leesboek, oefenboek

Startopdracht:

Ga in stilte werken aan de startopdracht.

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 70 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom zh1a!

Jas over je stoel

Oortjes uit

Telefoon thuis/in de kluis/uit

Tas op de grond

Op tafel: JdW-map, pen, leesboek, oefenboek

Startopdracht:

Ga in stilte werken aan de startopdracht.

Periodeplanner

Herfstvakantie

SO

SO dinsdag 13 oktober 1A, 1B, persoonsvorm en zinsdelen.

Vanaf deze week gaan we ook thuis lezen. Kijk op SomToday tot welke bladzijde je moet lezen voor dinsdag.

Planning

  1. Leerdoelen

  2. Huiswerk bespreken

  3. Startopdracht bespreken

  4. Uitleg

  5. Lezen

  6. Aan de slag!

  7. Nabespreken

  8. Afsluiting

Leerdoelen

Na deze les...

  • weet je wat het verschil is tussen taalkundig ontleden en redekundig ontleden.

  • kun je zinnen redekundig ontleden.

  • kun je de zinsdelen van zinnen husselen.

Bespreek opdracht 8 en 9 in een groepje van 2 of 3

  • ondergraaft: de macht van iets zwakker maken

  • schat aan: een hoop

  • misverstand: vergissing waardoor je elkaar niet goed begrijpt

  • encyclopedie: boek met beschrijvende informatie over een hoop zaken en begrippen

  • filosoof: iemand die zich bezighoudt met de vraag wat kennis is

  • verhouden: waarop dingen met elkaar te maken hebben

  • parate kennis: kennis die je zo kunt oproepen

  • multitasken: dingen tegelijkertijd uitvoeren

  • geheid: vanzelf

3

minute

00

second

Klassikaal nakijken opdracht 9

a Het antwoord volgens de tekst is: nee, de smartphone maakt school niet overbodig.

b Er worden vier antwoorden gegeven. (Je leert hoe dingen zich tot elkaar verhouden (regel 24-28), parate kennis is sneller dan kennis die je moet opzoeken (regel 32-33), het kost minder energie om parate kennis in te zetten (regel 37-39) en parate kennis geeft zelfvertrouwen (regel 43-44).)

c feiten: dingen die waar zijn; meningen: wat je van iets vindt (eens of oneens). Een mening is niet per se waar; een feit wel. Je kunt het niet oneens zijn met een feit; wel met een mening.

d voorbeeld Het is een feit dat Willem-Alexander koning is, maar het is mijn mening dat ik hem een aardige man vind.

Startopdracht bespreken

2

minute

00

second

bespreken met je buur

Wat zijn de drie manieren om de persoonsvorm te vinden?

De tijd van de zin aanpassen.

Het getal aanpassen (enkelvoud > meervoud of andersom).

De plaats van de persoonsvorm.

Startopdracht bespreken

Gisteren hebben de leerlingen in de bibliotheek een spannend boek gelezen.


Verander de zin, zodat een ander zinsdeel voor de persoonsvorm staat.



Startopdracht bespreken

Gisteren / hebben / de leerlingen / in de bibliotheek / een spannend boek / gelezen.


De leerlingen / hebben / gisteren / in de bibliotheek / een spannend boek / gelezen.


In de bibliotheek / hebben / de leerlingen / gisteren / een spannend boek / gelezen.


Een spannend boek / hebben / de leerlingen / gisteren / in de bibliotheek / gelezen.





Welke manieren zijn er om zinnen

te ontleden?

Twee manieren om te ontleden

Redekundig ontleden

Je hakt de zin in stukjes. Ieder stukje krijgt een aparte naam.


De opa / gaf / zijn kleinkinderen / een heerlijke appeltaart.


Taalkundig ontleden

Het woordsoort van ieder woord in een zin wordt apart benoemd.


De / opa / gaf / zijn / kleinkinderen / een / heerlijke / appeltaart.

Wij gaan vandaag redekundig ontleden

Redekundig ontleden

Je hakt de zin in stukjes. Ieder stukje krijgt een aparte naam.


De opa / gaf / zijn kleinkinderen / een heerlijke appeltaart.




Wat is stap 1 van redekundig ontleden?

a. persoonsvorm zoeken

b. onderwerp zoeken

c. strepen zetten

d. werkwoordelijk gezegde zoeken

Vergelijk zin 1 en zin 2


In de stromende regen / fietsen / de vermoeide scholieren / snel / naar huis. 


De vermoeide scholieren / fietsen / in de stromende regen / snel / naar huis. 







Woordendriehoek

vergelijken

Noteer links het woord in de taal die jij thuis hoort. Dat is de taal die jij, jouw ouders of grootouders spreken.


De overeenkomsten én de verschillen opschrijven. 

Startopdracht bespreken

Kijk nog eens terug naar de startopdracht.


Zou je je antwoorden aan willen passen?

  • Ja: zet de strepen tussen de zinsdelen op de achterkant van je blaadje.

  • Nee: maak zelf een lange zin en verdeel die in zinsdelen. Hussel de zinsdelen en schrijf alle mogelijke variaties van de zin op.

 



Startopdracht bespreken

  1. De lieve oma / gaf / haar kleinkinderen / een heerlijke appeltaart. 

 

  1. Gisteren / hebben / de leerlingen / in de bibliotheek / een spannend boek / gelezen. 

 

  1. De oranje kat / gaf / zijn baasje / vanochtend / een kopje. 

 

  1. Volgende week / stuurt / de reisleider / ons / de definitieve planning. 

 

  1. In de stromende regen / fietsen / de vermoeide scholieren / snel / naar huis. 



Zinnen

ontleden


Redekundig

ontleden


Taalkundig

ontleden

2 manieren: taalkundig ontleden en redekundig ontleden.


Je hakt de zin in stukjes. Ieder stukje krijgt een aparte naam.


Het woordsoort van ieder woord in een zin wordt apart benoemd.

Lekker even lezen

Wat? Lees in je leesboek

Hoe? In groepjes. Lees om de beurt.


10

minute

00

second

Tot welke bladzijde zijn jullie gekomen?

We gaan werken

met de wisbordjes

Pak je wisbordje erbij.

Vul a, b, c of d in.

Welke zin is goed in zinsdelen verdeeld?

A

Een huis in de straat hiernaast / staat / al maanden / te koop.

B

Een huis in de straat / hiernaast / staat / al maanden / te koop.

C

Een huis in de straat hiernaast / staat / al maanden / te / koop.

D

Een huis in de straat hiernaast / staat / al / maanden / te koop.

Welke zin is goed in zinsdelen verdeeld?

A

Om drie uur / vandaag / heb / ik / haar / gezien.

B

Om drie uur vandaag / heb / ik / haar / gezien.

C

Om drie uur vandaag / heb / ik / haar gezien.

D

Om drie uur vandaag / heb ik / haar / gezien.

Aan de slag!

Wat? De opdracht over zinsdelen.

Hoe?

  • met extra uitleg (ga in de rij bij het bureau zitten)

  • zelfstandig (ga achterin het lokaal zitten)

Hulp? Aantekeningen, startopdracht

Klaar? Werk aan de taak 'Zinsdelen' op numo.



10

minute

00

second

Klassikaal bespreken

1.      De bakker / bakt / elke ochtend / vers brood.

 

 


Klassikaal bespreken


 2.      Mijn zusje / is / gisteren / haar fietssleutel / verloren.


Klassikaal bespreken

  1. In het bos / zochten / de kinderen / naar paddenstoelen.


  1. Volgende week / gaan / we / met de hele klas / naar het museum.

 

  1. De trainer / gaf / de voetballers / een compliment.


6. Tijdens de storm / waaide / een dakpan / van het huis.


Klassikaal bespreken

  1. Thomas / leest / vanavond / een spannend boek / in bed.


  1. Door de harde regen / werden / onze kleren / kletsnat. 


  1. De vogel / bouwt / in de lente / een nestje / in de boom.

 

  1. Vorige maand / zijn / de buren / naar een andere stad / verhuisd.




Terugkijken op de leerdoelen

Na deze les...

  • weet je wat het verschil is tussen taalkundig ontleden en redekundig ontleden.

  • kun je zinnen redekundig ontleden.

  • kun je de zinsdelen van zinnen husselen.

Tot volgende week!

Huiswerk

  • Je werkt 20 minuten aan numo.