B5 Stofwisseling
B5 Stofwisseling
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt uitleggen dat planten bij de fotosynthese energie vastleggen in glucose.
Je kunt uitleggen dat bij de afbraak van glucose energie vrijkomt.
De gebruiker vroeg om de leerdoelen compleet uit te schrijven. Daarom staan beide leerdoelen volledig op deze slide.
Wat is stofwisseling?
In cellen worden voortdurend stoffen omgezet
Daarbij ontstaan nieuwe stoffen of komt energie vrij
Dit heet stofwisseling
Stofwisseling is nodig om in leven te blijven
Benadruk dat stofwisseling niet alleen bij mensen gebeurt, maar in alle organismen en in alle cellen.
Waarom is stofwisseling nodig?
Je lichaam gebruikt stofwisseling om te bewegen
Je blijft er warm door
Je lichaam kan herstellen en groeien
Ook planten hebben stofwisseling nodig om te groeien en nieuwe delen te maken
Deze slide heeft geen instructies
Fotosynthese in planten
Fotosynthese gebeurt in alle groene delen van planten
Alleen als er licht is
Bladgroenkorrels gebruiken energie uit zonlicht
Koppel fotosynthese aan bladgroenkorrels als plaats van de omzetting. Vermijd hier nog te veel detail over andere celonderdelen.
Wat is nodig voor fotosynthese?
Bij fotosynthese gebruikt een plant:
water
koolstofdioxide
energie uit zonlicht
Deze stoffen worden omgezet in nieuwe stoffen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat ontstaat bij fotosynthese?
Bij fotosynthese ontstaan:
glucose
zuurstof
water + koolstofdioxide + energie → glucose + zuurstof
Noem dat glucose een energierijke stof is. Die link is nodig voor de overgang naar afbraak van glucose.
Energie opgeslagen in glucose
Bladgroenkorrels leggen energie uit zonlicht vast
Die energie wordt opgeslagen in glucose
Glucose bevat veel energie
De plant kan van glucose ook andere stoffen maken
Maak het verschil duidelijk tussen zonlicht als energiebron en glucose als energierijke stof waarin die energie is opgeslagen.
Afbraak van glucose
Glucose wordt in cellen afgebroken.
Bij die afbraak komt de opgeslagen energie vrij. Die energie gebruiken organismen om te leven, te groeien en nieuwe delen te maken.
Deze slide heeft geen instructies
Mitochondriën
De afbraak van glucose gebeurt in mitochondriën
Mitochondriën zijn celorganellen
Ze komen voor in plantaardige en dierlijke cellen
Spreek uit: mitochondriën. Je kunt kort noemen dat enkelvoud mitochondrium is, maar houd de focus op functie.
Niet elke cel heeft er evenveel
Cellen die veel energie nodig hebben, bevatten veel mitochondriën
Spiercellen zijn daarvan een voorbeeld
Meer energie nodig → meer mitochondriën
Dit is een mooie structuur-functie-koppeling binnen biologie: cellen passen hun bouw aan hun functie aan.
Van zonlicht naar beweging
zonlicht → fotosynthese → glucose → afbraak van glucose → energie
Zo komt energie uit zonlicht uiteindelijk beschikbaar voor groei, herstel, warmte en beweging.
Gebruik deze slide om de centrale lijn van de les samen te vatten.
Begrippen
stofwisseling - het omzetten van stoffen in cellen
fotosynthese - proces waarbij planten met licht glucose maken
bladgroenkorrels - delen van plantencellen waar fotosynthese plaatsvindt
glucose - energierijke stof waarin energie is opgeslagen
zuurstof - stof die ontstaat bij fotosynthese
koolstofdioxide - stof die nodig is voor fotosynthese
mitochondriën - celorganellen waar glucose wordt afgebroken
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht + Huiswerk
Schrijf een korte uitleg waarin je deze woorden gebruikt:
fotosynthese, glucose, energie, mitochondriën, stofwisseling.
Laat in je uitleg zien hoe energie in een plant wordt vastgelegd en hoe die energie later weer vrijkomt.
Maken B5
De gebruiker vroeg om één eindopdracht over het onderwerp. Deze opdracht sluit direct aan op beide leerdoelen.