Taalverandering: het gebruik van 'me' als bezittelijk voornaamwoord

Taalverandering: het gebruik van ‘me’

Door: Tanita Attevelt en Pavone Filippo

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsHBOStudiejaar 3

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Taalverandering: het gebruik van ‘me’

Door: Tanita Attevelt en Pavone Filippo

Inhoud

  1. Inleiding

  2. Taalverandering als taalkundig fenomeen

  3. Historische context van ‘me moeder’

  4. Publieke opinie en taalnormen

  5. Taalverandering of taalverloedering?

  6. Het perspectief van de taalkunde

  7. Conclusie

  8. De les

  1. Inleiding

  • Taalverandering centraal, met specifieke aandacht voor het gebruik van ‘me’ in het hedendaagse Nederlands.

  • In dit verslag hebben wij onderzocht hoe deze taalvormen zijn ontstaan, hoe ze worden beoordeeld en of hier sprake is van taalverandering of taalverloedering.



  1. Taalverandering als taalkundig fenomeen

  • Het idee van taalverandering

Veranderingen ontstaan doordat taalgebruikers kiezen voor eenvoud en duidelijkheid. Wat nu als afwijkend geldt, kan later normaal worden.

  • Spreektaal

 In de spreektaal wordt het onderscheid tussen bezittelijke en persoonlijke voornaamwoorden minder strikt gehanteerd. Dit betekent niet dat sprekers de regels niet kennen, maar dat zij in informele contexten andere keuzes maken.


  1. Historische context van 'me moeder'

Het gebruik van ‘me’ als bezittelijk voornaamwoord bestond al in de 17e eeuw. In informele teksten en toneelstukken kwamen ‘me vader’ en ‘me moeder’ regelmatig voor.


  1. Publieke opinie en taalnormen, "nu".

  • Vandaag vinden veel mensen het gebruik van ‘me’ storend. Deze afkeer is vooral merkbaar in geschreven taal en formele situaties.

  1. Taalverandering of taalverloedering?

  • In informele gesprekken, met vrienden of op sociale media is ‘me’ gangbaar. In formele teksten, e-mails of sollicitatiebrieven gebruik je ‘mijn’.

  • Niet iedereen accepteert deze veranderingen meteen; vaak roept het weerstand of gevoelens van taalverloedering op.

  1. Het perspectief van de taalkunde

  • Een prescriptieve benadering VS. descriptieve benadering (Sweep, 2015).

  • Vanuit descriptief perspectief is het gebruik van ‘me’ interessant en betekenisvol, omdat het iets zegt over taalontwikkeling.

  1. Conclusie

Het gebruik van ‘me’ als bezittelijk voornaamwoord is geen taalverloedering, maar een voorbeeld van natuurlijke taalverandering. De context bepaalt welke vorm gepast is.

De les

Wat zegt jouw taalgevoel?

1 VWO

Taalgevoel versus taalnorm: hoe spreek jij?

Wat weet jij al over taalnormen en taalgevoel?

Hoe praten wij eigenlijk?

Het gebruik van vormen zoals 'me moeder', 'groter als zij' en 'hun hebben' komt steeds vaker voor.


Hoe vind jij dat klinken?

Discussie in groepjes van 4 leerlingen, placemat

Vind jij het erg als iemand afwijkt van de officiële taalregels?

Waarom wel of niet?


  1. Bedenk eerst wat je zelf vindt en schrijf dit op. (2 min)


  1. Bespreek met elkaar de uitkomsten, discussieer met elkaar. (3 min)


  1. Schrijf samen een korte reactie over jullie bevindingen, in het midden van het placemat. (2 min)

2

minute

00

second

3

minute

00

second

Teksten bekijken en vergelijken

  1. Lees de teksten in je boekje. Bekijk de verschillende soorten taal.

  2. Zet de teksten op volgorde van oud naar nieuw.

  3. Vergelijk de teksten 2 en 5, in standaardtaal en een tekst vol jongeren- of spreektaal. Wat valt je op?

De tijdlijn van taalverandering

Reflectie: je eigen taalgebruik

  1. Hoe ga jij om met taalregels? Vind je ze belangrijk? Schrijf enkele zinnen over hoe je zelf graag praat en waarom.

Exit opdracht: taal in situaties

  1. Koppel het juiste taalgebruik aan de situatie: formeel, informeel, school, thuis. Bespreek in groepjes welke taal je waar gebruikt.

De les

Wat zegt jouw taalgevoel?

Meenemen: wat vertel jij thuis over deze les?