Ruimtefiguren

Ruimtefiguren om je heen

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Ruimtefiguren om je heen

Open met herkenbare voorwerpen in de klas of thuis, zoals een dobbelsteen, blikje of bal, zodat leerlingen zien dat ruimtefiguren overal voorkomen.

Lesdoel

Ik kan de namen van ruimtefiguren noemen en ik kan platte vlakken, gebogen vlakken, hoekpunten en ribben herkennen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke ruimtefiguren ken je al?

Laat leerlingen vooral losse woorden noemen, zoals namen van figuren of voorbeelden uit het dagelijks leven.

Wat is een ruimtefiguur?

Een ruimtefiguur is een vorm met inhoud.


Je kunt hem vastpakken of neerzetten.


Voorbeelden zijn een kubus, balk, cilinder, kegel en bol.

Benadruk het verschil tussen platte vormen en ruimtefiguren: een vierkant is plat, een kubus is ruimtelijk.

Namen van ruimtefiguren

  • Kubus

  • Balk

  • Cilinder

  • Kegel

  • Bol

  • Piramide

Spreek de namen hardop uit en laat leerlingen de woorden herhalen. Houd het bij herkennen en benoemen, niet bij eigenschappen tellen op deze slide.

Ruimtefiguren in het echt

  • Kubus: dobbelsteen

  • Balk: doos

  • Cilinder: blikje

  • Kegel: ijshoorntje

  • Bol: voetbal

Gebruik echte voorwerpen als dat kan. Een piramide is lastiger in het dagelijks leven; noem eventueel een decoratie of souvenir als extra voorbeeld.

Niet door elkaar halen

Sommige figuren lijken op elkaar.


Een kubus heeft alle zijden even lang.

Een balk niet altijd.


Een cilinder heeft twee platte cirkels.

Een bol heeft geen platte vlakken.

Veel leerlingen noemen een balk ook een kubus. Leg uit: elke kubus lijkt op een doos, maar niet elke doos is een kubus.

Welk ruimtefiguur past bij een blikje?

A

kegel

B

cilinder

C

kubus

D

bol

Controleert of leerlingen voorbeelden uit het echt koppelen aan de juiste naam van het ruimtefiguur.

Vul de woorden in

Een ruimtefiguur is een vorm met inhoud. Een dobbelsteen lijkt op een kubus en een doos lijkt op een balk.

ruimtefiguur
kubus
balk
bol
kegel
cilinder
plat vlak

Herhaalt de kernwoorden uit de eerste uitleg: ruimtefiguur, kubus en balk.

Platte en gebogen vlakken

Een plat vlak is recht en vlak.


Een gebogen vlak loopt rond.


Ruimtefiguren kunnen alleen platte vlakken hebben, alleen gebogen vlakken, of allebei.

Laat leerlingen met hun vinger langs een denkbeeldig vlak gaan: vlak voelt 'recht', gebogen gaat 'rond'.

Voorbeelden van vlakken

  • Kubus: alleen platte vlakken

  • Balk: alleen platte vlakken

  • Bol: alleen gebogen vlak

  • Cilinder: platte én gebogen vlakken

  • Kegel: platte én gebogen vlakken

Gebruik hier exact dezelfde termen steeds opnieuw: plat vlak en gebogen vlak.

Zo herken je het vlak

  • Een plat vlak kun je tekenen als een rechte zijde

  • Een gebogen vlak loopt rond

  • Een bol rolt rond door het gebogen vlak

  • Een doos staat stevig door platte vlakken

Koppel eigenschappen aan ervaring: rollen en stevig staan maken het verschil tastbaar.

Welk figuur heeft alleen een gebogen vlak?

A

kubus

B

cilinder

C

bol

D

kegel

De cilinder en kegel zijn plausibele afleiders, omdat die ook een gebogen vlak hebben, maar niet alleen een gebogen vlak.

Vul de woorden in

Een plat vlak is recht en vlak. Een gebogen vlak loopt rond. Een cilinder heeft platte én gebogen vlakken.

plat vlak
gebogen vlak
cilinder
hoekpunt
ribbe
bol
kubus

Laat leerlingen de woorden koppelen aan de uitleg en de voorbeelden van vlakken.

Hoekpunten en ribben

  • Een hoekpunt is een punt waar ribben samenkomen

  • Een ribbe is een lijn tussen twee vlakken

  • Niet elke ruimtefiguur heeft hoekpunten en ribben

Maak met je vingers een hoekpunt en trek daarna langs een denkbeeldige ribbe. Visuele ondersteuning helpt hier sterk.

Waar zie je hoekpunten?

  • Kubus: heeft hoekpunten en ribben

  • Balk: heeft hoekpunten en ribben

  • Piramide: heeft hoekpunten en ribben

  • Bol: geen hoekpunten, geen ribben

  • Cilinder: geen hoekpunten

Houd het eenvoudig: op VMBO basis/kader is herkennen belangrijker dan lastige uitzonderingen of formele definities.

Goed kijken naar ribben

Een ribbe is de rand waar twee vlakken bij elkaar komen.


Bij figuren met platte vlakken zie je ribben vaak duidelijk.


Bij een bol zijn er geen ribben.

Leerlingen wijzen soms een ronde rand van een cilinder aan als ribbe. Houd de focus op de eenvoudige schooldefinitie uit de les.

Alles samen

Bij een ruimtefiguur kun je letten op:


  • de naam

  • platte vlakken of gebogen vlakken

  • hoekpunten

  • ribben

Deze slide brengt de drie lesdelen samen. Laat zien dat leerlingen een figuur stap voor stap kunnen beschrijven.

Wat is een hoekpunt?

A

een ronde kant

B

een lijn op papier

C

een punt waar ribben samenkomen

D

een vlak van een figuur

Toetst de basisdefinitie van hoekpunt uit de slides over hoekpunten en ribben.

Vul de woorden in

Een ribbe is de rand tussen twee vlakken. Een kubus heeft hoekpunten en ribben. Een bol heeft geen ribben.

ribbe
kubus
bol
kegel
plat vlak
hoekpunt
cilinder

Controleert of leerlingen ribbe, kubus en bol goed uit elkaar houden.

Waar let jij op bij een ruimtefiguur?

Bespreek of leerlingen ten minste één van deze elementen noemen: naam van het figuur, platte of gebogen vlakken, hoekpunten, ribben.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder fout antwoord. Mogelijke reacties: namen van figuren, verschil tussen platte en gebogen vlakken, hoekpunten of ribben.

Wat vond jij het lastigst?

Reflectie zonder fout antwoord. Laat leerlingen benoemen wat lastig was, bijvoorbeeld kubus en balk uit elkaar houden.

Begrippen

ruimtefiguur - een figuur met inhoud

kubus - een ruimtefiguur met alleen platte vlakken die even groot zijn

balk - een ruimtefiguur zoals een doos

cilinder - een ruimtefiguur met twee platte cirkels en een gebogen vlak

kegel - een ruimtefiguur met een platte cirkel en een punt

bol - een ronde ruimtefiguur zonder platte vlakken

piramide - een ruimtefiguur met platte vlakken en een top

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

plat vlak - een recht en vlak oppervlak

gebogen vlak - een rond lopend oppervlak

hoekpunt - een punt waar ribben samenkomen

ribbe - een rand tussen twee vlakken

Deze slide heeft geen instructies