Spijsvertering: van hap tot voeding

Spijsvertering: van hap tot voeding

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieBasisschoolGroep 6

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Spijsvertering: van hap tot voeding

Deze slide heeft geen instructies

Dit ga je leren

Ik kan uitleggen hoe voedsel door het lichaam wordt verteerd en benoemen wat maag, darmen, lever en tanden daarbij doen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen bij verteren?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: eten, buik, maag, darmen, kauwen, slikken, poep, gezond.

Wat is verteren?

Verteren is eten klein maken.


Je lichaam maakt van voedsel voedingsstoffen.

Die voedingsstoffen kan je lichaam gebruiken om te groeien, bewegen en gezond te blijven.

Gebruik eenvoudige voorbeelden: brood, appel of banaan. Benadruk dat het lichaam niet alles kan gebruiken; een deel wordt later afvalstof.

De reis van eten

Eten gaat door je mond, slokdarm, maag, dunne darm en dikke darm.


Onderweg wordt het steeds kleiner gemaakt.

Daarna haalt je lichaam de bruikbare stoffen eruit.

Noem de volgorde rustig een paar keer. Het helpt leerlingen om de route als een reis door het lichaam te zien.

Tanden maken eten klein

Met je tanden kauw je.


Je snijtanden happen af.

Je kiezen malen het eten fijn.

Zo kan je lichaam het eten makkelijker verteren.

Je kunt voordoen met de mond: snijden vooraan, malen achteraan. Houd het verschil eenvoudig en functioneel.

Speeksel helpt al in je mond

In je mond komt speeksel bij het eten.


Speeksel maakt het eten nat en glad.

Daardoor kun je het makkelijker doorslikken.

Het verteren begint dus al in je mond.

Voor deze leeftijd is 'nat en glad' duidelijk genoeg. Je kunt kort noemen dat speeksel al helpt om eten af te breken, zonder moeilijke stofnamen.

Van slikken naar de maag

Na het kauwen slik je het eten door.


Het eten gaat door de slokdarm naar de maag.

De slokdarm is als een buis die het eten naar beneden brengt.

Vermijd te veel detail over spieren; het belangrijkste is de route van mond naar maag.

Waardoor kun je eten makkelijker doorslikken?

A

speeksel

B

bloed

C

water

D

zweet

Toetst de functie van speeksel uit de mondfase. 'Water' is een plausibele afleider, maar in de les is juist speeksel genoemd.

Van mond naar maag

Met je tanden kauw je het eten klein. Speeksel maakt het nat en glad. Daarna gaat het eten door de slokdarm naar de maag.

tanden
Speeksel
slokdarm
darmen
water
lever
kiezen

Controleert de volgorde en kernwoorden uit slides 4-6.

De maag kneedt het eten

De maag is als een kneder.


De maag mengt en kneedt het eten.

Zo wordt het eten nog kleiner.

Daarna kan het door naar de darmen.

Gebruik het beeld van deeg kneden of eten prakken. Dat maakt de functie van de maag concreet.

Hulp van lever en alvleesklier

De lever en alvleesklier helpen bij het verteren.


Zij maken stofjes die bij het eten komen.

Die stofjes helpen om voedsel verder af te breken.

Zo kunnen darmen straks de voedingsstoffen opnemen.

Houd 'stofjes' bewust eenvoudig. De opdracht vraagt om de rol te benoemen, niet om gal of enzymen uit te leggen.

In de dunne darm

In de dunne darm haalt je lichaam de voedingsstoffen uit het eten.


Die voedingsstoffen gaan naar je bloed.

Zo komen ze op de plekken in je lichaam waar ze nodig zijn.

Koppel voedingsstoffen aan wat kinderen kennen: energie om te spelen en bouwen om te groeien.

Waarom zijn voedingsstoffen belangrijk?

Voedingsstoffen helpen je lichaam.


Je gebruikt ze om te groeien.

Je gebruikt ze om te bewegen.

Je gebruikt ze om gezond te blijven.

Deze slide heeft geen instructies

Wat doet de maag met eten?

A

water terughalen

B

voeding opnemen

C

eten kneden

D

eten afbijten

Afleiders verwijzen naar andere organen: dikke darm, dunne darm en tanden.

Verder in het lichaam

De lever en alvleesklier helpen bij het verteren. In de maag wordt eten gekneed. In de dunne darm worden voedingsstoffen opgenomen in het lichaam.

lever
maag
voedingsstoffen
afvalstoffen
slokdarm
water
tanden

Herhaalt de functies van lever/alvleesklier, maag en dunne darm in één kort verhaaltje.

In de dikke darm

In de dikke darm haalt je lichaam water terug.


Dat water kan je lichaam opnieuw gebruiken.

Wat overblijft, zijn vooral afvalstoffen.

Benadruk het verschil met de dunne darm: daar gaan voedingsstoffen het lichaam in, hier wordt vooral water teruggehaald.

Wat zijn afvalstoffen?

Afvalstoffen zijn stukjes van het eten die je lichaam niet meer nodig heeft.


Die blijven over na het verteren.

Je lichaam raakt deze afvalstoffen later kwijt.

Houd het netjes en eenvoudig; je hoeft uitscheiding niet uitgebreid te behandelen omdat de focus op vertering ligt.

Van hap tot voeding

Kauwen met tanden → speeksel helpt → slikken → maag kneedt → dunne darm neemt voedingsstoffen op → dikke darm haalt water terug


Zo verandert eten stap voor stap in bruikbare stoffen voor je lichaam.

Deze samenvatting verbindt alle onderdelen van het leerdoel in één keten. Lees de pijlen hardop als volgorde.

Wat haalt je lichaam terug in de dikke darm?

A

speeksel

B

water

C

suiker

D

lucht

Toetst het verschil tussen dunne darm en dikke darm.

De hele reis van eten

Je kauwt eerst met je tanden. Daarna helpt speeksel in je mond. In de dunne darm gaan voedingsstoffen je lichaam in. In de dikke darm wordt water teruggehaald.

kauwt
speeksel
voedingsstoffen
water
afvalstoffen
lever
slokdarm
maag

Samenvattende check van de hele keten uit de samenvattingsslide.

Welke stap van verteren weet jij nog goed?

Bespreek of leerlingen de stappen in eigen woorden kunnen noemen: kauwen, speeksel, slikken, maag, dunne darm, dikke darm.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Metacognitieve reflectie: laat leerlingen benoemen wat hielp, bijvoorbeeld plaatjes, de volgorde of een vergelijking zoals 'maag als kneder'.

Woordenlijst

verteren - eten klein maken zodat je lichaam het kan gebruiken

voedingsstoffen - bruikbare stoffen uit eten

afvalstoffen - resten die je lichaam niet gebruikt

slokdarm - buis die eten van je mond naar je maag brengt

maag - orgaan dat eten kneedt en mengt

dunne darm - darm waar voedingsstoffen worden opgenomen

dikke darm - darm waar water wordt teruggehaald

Deze slide heeft geen instructies

Woordenlijst

lever - orgaan dat helpt bij het verteren

alvleesklier - orgaan dat helpt bij het verteren

speeksel - vocht in je mond dat eten nat maakt en helpt verteren

kauwen - eten fijnmaken met je tanden

Deze slide heeft geen instructies