Grensverleggende pedagoog
Week 5 – Les 1
Grensverleggende pedagoog
Week 5 – Les 1
Na deze les
Je kunt uitleggen wat armoede is en wat de gevolgen kunnen zijn van armoede.
Je kunt de verschillende betekenissen van het woord ‘religie’ toelichten.
Je kunt inschatten welke thema’s op het gebied van seksualiteit voor verschillende jongeren belangrijk zijn en de verschillen tussen culturen daarbij benoemen.
Stelling 1: als je een smartphone kunt kopen ben je niet arm
Eens
Oneens
Sociale uitsluiting en armoede
Niet voldoende financiële mogelijkheden om te kunnen beschikken over goederen en voorzieningen die in zijn/haar samenleving als minimaal noodzakelijk gelden maatschappelijke participatie is hierdoor niet mogelijk.
Armoede in Nederland CBS 2023
Ruim 1 op de 20 kinderen woont in een risicogezin: in 2022 maakten 165 duizend minderjarige kinderen deel uit van een huishouden met een laag inkomen. Dat komt neer op 5,2 procent van alle kinderen.
Kinderen met een (langdurig) armoederisico zijn vaak afkomstig uit een eenoudergezin. Ook een niet-Europese herkomst komt veel voor. Meestal moeten risicogezinnen vooral van een uitkering rondkomen. Bijna een kwart van de risicogezinnen betrok het inkomen voornamelijk uit werk.
Onder mensen die deel uitmaken van een huishouden met een laag inkomen ligt zowel het aandeel dat verdacht wordt van het plegen van een misdrijf als het aandeel dat slachtoffer is geworden van criminaliteit hoger dan onder mensen met een hoger inkomen.
Bij de lage inkomens sprake van een stapeling van gezondheidsproblemen. Mensen met een armoederisico geven aan een minder goede gezondheid en een ongezondere leefstijl te hebben: ze bewegen minder, roken meer en zijn vaker te zwaar dan personen met een hoger inkomen. Bovendien doen mensen met een laag inkomen minder mee in de samenleving: ze zijn minder vaak actief in een vereniging, doen minder vaak vrijwilligerswerk en voelen zich vaker eenzaam.
Armoede en sociale uitsluiting 2023
Armoede in Zeeland
Zeeuwse zaken
Stelling 2: Als je hard werkt, hoef je in Nederland niet arm te zijn
Eens
Oneens
Zeeuwse zaken
Oorzaken van armoede
Werkgelegenheid
Scholingsniveau
Gestegen aantal echtscheidingen eenoudergezin
Inwoners met een migratieachtergrond
Ontoegankelijkheid goederen en diensten
Ontbreken van bepaalde competenties (ongelijke kansen gezinnen)
Overlevingsstrategieën
Beperken van de uitgaven
Schulden maken
Netwerken aanspreken
Buiten de lijntjes kleuren
Prioriteiten stellen
Stel dat jij een gezin had en van 1200 euro per maand moest rondkomen. Waar zou je op bezuinigen?
Wat zou jij veranderen?
Bespreek in tweetallen het volgende:
Stel dat je rond zou moeten komen van een minimumbudget met een gezin. Wat zou er dan veranderen in je dagelijkse leven? Hoe zou je dit gaan aanpakken?
Stelling: religie is langzaam aan het verdwijnen uit de samenleving
Eens
Oneens
Religie
Plurarisering: verschillende culturele groepen die met elkaar een samenleving vormen.
Godsdienst of religieuze traditie
Monotheïstische godsdiensten: bijvoorbeeld het jodendom, het christendom en de islam.
Religieuze tradities: boeddhisme, hindoeïsme.
Humanisme: geen kerk, heilig boek of vaste regels
Secularisatie
Vermindering van de invloed van het geloof op het leven.
Het is echt niet perfect, onze geloofsopvoeding
Adieu God- Tim Hofman
Levensbeschouwing
In hoeverre maakt religie deel uit van jouw levensbeschouwing?
Levensvisie
Levenshouding
Link met het vak Ethiek
Ik geloof niet in een god, maar ik geloof wel dat er meer is tussen hemel en aarde
Eens
Oneens
Mijn horoscoop klopt vaak
Eens
Oneens
Answer C
Answer D
Geloof speelt in mijn leven geen rol
Eens
Oneens
Iedereen gelooft wel ergens in
Eens
Oneens
Answer C
Answer D
Sommige dingen moet je niet 'jinxen'
Eens
Oneens
Sommige dingen (muntjes, mascottes, stenen enz) brengen geluk
Eens
Oneens
Ieder mens heeft een levensbeschouwing, maar niet ieder mens heeft een godsdienst.
Eens
Oneens
Seksuele diversiteit
Stellingen- waar of niet waar?
Jongeren beginnen steeds eerder met seks
Ruim 3% van de jongeren is trans of genderdivers
De sociale acceptatie van seksuele en genderdiversiteit is toegenomen bij jongeren.
Jongeren zijn tevreden over de seksuele vorming (op school)
Bron: https://seksonderje25e.nl/
Seks onder je 25e 2023 is een uniek, grootschalig en representatief onderzoek naar de seksuele gezondheid van jongeren van 13 tot 25 jaar Geen enkele andere studie in Nederland onderzoekt seksuele gezondheid in zo’n breed perspectief onder een representatieve steekproef.
jongeren zijn de afgelopen jaren gemiddels steeds later begonnen met seks
Waar
Niet waar
De Nederlandse jeugd is de afgelopen jaren later gestart met seks.
Verklaringen hiervoor:
Cultuur met nadruk op succes, prestatiedruk en eigen verantwoordelijkheid.
Social media hebben de plaats ingenomen van face tot face contacten
De alcoholleeftijd is verhoogd
Jongeren die meer seksuele media consumeren hebben een permissievere houding tegenover seks.
Mediawijsheid is belangrijk onrealistische representaties van seksualiteit in porno en de selectieve zelfpresentatie van jongeren op social media.
Bron: Heemelaar (2019). Seksuele vorming en diversiteit.
Voorlichting biologisch of sociaal emotioneel?
Wat vind jij?
Seks op het eerste afspraakje, mag dat?
20
Is seks op het eerste afspraakje normaal?
Het hangt van de situatie af.
Nee, dat is altijd ongepast.
Ja, dat kan normaal zijn.
Seks is nooit een optie.
Seks na een relatie van een maand, mag dat?
21
Is seks na een maand relatie normaal?
Ja, dat kan heel normaal zijn.
Nee, dat is ongepast.
Seks voor het huwelijk?
22
Is seks voor het huwelijk in Nederland geaccepteerd?
Ja, je kunt eigenlijk niet trouwen als je nog geen seks gehad hebt
Je bent vrij om zelf te kiezen of je wel of geen seks voor het huwelijk wilt
Dat verschilt per culturele subgroep
Dat hangt af van je religieuze overtuiging
Seksuele diversiteit
De uiteenlopende vormen waarmee mensen uiting geven aan
hun seksualiteit in gedrag, sociale contacten en leefwijzen.
23
Gendersocialisatie
Culturele patronen spelen een doorslaggevende rol in ons doen en denken.
Cultuur is dynamisch, in wisselwerking verandert een cultuur voortdurend. Aan de andere kant zijn er ook duurzame kanten aan een cultuur: diepgewortelde waarden.
Dubbele moraal: seks voor het huwelijk werd toelaatbaar gevonden voor mannen, maar niet voor vrouwen.
Jongens moeten lef tonen, maar ook respectvol zijn. Meisjes moeten sexy zijn, maar niet te makkelijk en te sexy zijn, want dan worden ze al snel een slet genoemd
Seksueel actief zijn is voor jongens statusverhogend en voor meisjes riskant
Discussie:
Eigen normen en waarden Grenzen
Wat heb jij zelf meegekregen over seks?
Wat bevordert/belemmert je t.a.v. praten over seks met jongeren?
Waar wil/kun je niet over praten?
Welke grenzen mag je als pedagoog hanteren en waar zal je aan moeten werken?
Taalgebruik: in hoeverre aanpassen?
Opvoedingsklimaat
Repressieve houding: seksuele behoeften moeten worden onderdrukt
Restrictieve houding: er worden voorwaarden gesteld aan de toelaatbaarheid van seksuele contacten
Permissieve houding: je kunt zelf bepalen, je hebt toestemming om zelf een keuze te maken wanneer je seksuele ervaringen opdoet
In welke opvoedingsklimaat ben jij opgegroeid als het gaat om seksualiteit?
Hoe kijk je terug op dit aspect van je opvoeding?
Stel dat je zelf kinderen krijgt (of hebt), in welk klimaat zou je ze dan opvoeden?
Cultuur en religie
De westerse cultuur: permissievere houding t.a.v. seksualiteit
Orthodox-christelijke jongeren: repressieve en restrictieve houding (vb. Nashville verklaring)
Moslim jongeren: repressieve en restrictieve houding (dubbele moraal t.a.v. maagdelijkheid) Generatiekloof tussen de oorspronkelijke cultuur (vrouw-afschermend) en de westerse cultuur (seksuele autonomie).
Nashville verklaring
”WIJ BEVESTIGEN dat God het huwelijk heeft bedoeld als een levenslange verbondsrelatie tussen één man en één vrouw, waarbinnen seksualiteit een plaats heeft en waaruit kinderen kunnen voortkomen. Het doel van het huwelijk is de verbondsliefde tussen Christus en Zijn bruid, de Kerk, zichtbaar te maken.
WIJ ONTKENNEN dat God het huwelijk heeft bedoeld als een homoseksuele, polygame of polyamoreuze relatie. Wij ontkennen ook dat het huwelijk een louter menselijk contract is in plaats van een verbond gesloten voor God.“
Bron: RTL nieuws 7 januari 2019 https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4542486/zes-vragen-over-de-omstreden-nashville-verklaring
Voorkeur of diversiteit
Seksuele voorkeur en seksuele diversiteit zijn twee verschillende termen met verschillende betekenissen.
De term seksuele voorkeur heeft te maken met of je op mannen, vrouwen of op allebei valt.
Travestie en transseksualiteit vallen onder seksuele diversiteit.
28
Seksuele voorkeur
Je kind kan heteroseksueel zijn, of homoseksueel, lesbisch of biseksueel. In de puberteit voelen jongeren zich vaak voor het eerst seksueel aangetrokken tot iemand anders. Dat kan een jongen of een meisje zijn. De meeste jongeren komen er tussen hun veertiende en zeventiende jaar achter wat hun seksuele voorkeur is.
LHBTI-gemeenschap; veel gebaseerd op witte-westerse denkkader.
Zie ook: Seksuele ontwikkeling | Informatie over pubers | Opvoeden.nl
29
Seksuele diversiteit
Seksuele diversiteit heeft te maken met de verschillen in de beleving van de genderidentiteit. Ook transseksualiteit en travestie vallen onder seksuele diversiteit. Genderidentiteit staat vaak los van seksuele voorkeur.
Het geheel van sociale, culturele, gedrags-en identiteitsaspecten van een sekse gender
30
Gender en sekse
Genderneutraal bij de Hema
DWDD nav Nikki Tutorial
Ik durf het bijna niet te vragen
https://www.npostart.nl/ik-durf-het-bijna-niet-te-vragen/05-11-2019/BV_101394995
Verhaal Mohamed
“Ik kan mij niet voorstellen dat er een God is, die mensen op aarde zet om hun leven zo moeilijk mogelijk te maken.”
Lees het verhaal van Mohamed: Wat zou jij tegen Mohamed willen zeggen?
https://iedereenisanders.nl/verhalen/homoseksueel/mohamed
Stijn & Peter: Down the road
Peter ligt in de knoop met zichzelf
Onderzoek Beleving seksueel welzijn door LHBTQ+ personen in Nederland
Op weg naar een meer inclusieve en positieve seksualiteitsbenadering in de Nederlandse zorg
Belangrijkste bevindingen uit onderzoek:
Sterke relatie tussen seksueel welzijn en algemeen welzijn.
Daarbij blijkt dat cis-heteronormativiteit en de maatschappelijke impact hiervan evengoed geldt voor LHBTQ+ personen. De rol van cis-heteronormativiteit wordt benadrukt door de bevinding dat seksuele veiligheid en seksueel respect gedefinieerd wordt als de mate van acceptatie van iemands seksualiteit.
https://rutgers.nl/onderzoeken/percepties-van-seksueel-welzijn-onder-lhbtq-personen/
Onderzoek Beleving seksueel welzijn door LHBTQ+ personen in Nederland
Op weg naar een meer inclusieve en positieve seksualiteitsbenadering in de Nederlandse zorg
De rol van seksueel plezier draagt voor een groot deel bij aan seks-positiviteit. Daarom moet er ingezet worden op seksueel plezier bij een inclusieve en positieve benadering van seksualiteit. Overigens geldt dit niet alleen voor de zorg maar ook op andere terreinen. Denk bijvoorbeeld aan het onderwijs, (sociale) media, maar ook de overheid om gezamenlijk een seks-positieve benadering te promoten, die zich tevens niet alleen richt op cis-heteroseksualiteit.
Dat betekent dat ook (zorg)professionals een goede scholing moeten krijgen. Zowel tijdens de opleiding of studie alsmede door de gehele professionele carrière heen. Verder is het van belang dat er een brede aanpak wordt gehanteerd en er tegelijkertijd oog is voor het individu. Maatwerk is dus vereist.
Hoe zie jij hierin jouw rol als pedagoog?
Ontwikkelen van open mindset
Hoe doe je dat? Hoe ver sta jij?
In onderwijs en opvoeding: ontwikkelen van verbeeldingskracht is net zo belangrijk als rekenen en taal.
Doen en ervaren is net zo belangrijk als denken en reflecteren.
Voorbeeld: in dramalessen moet je je in iemand anders kunnen verplaatsen om een rol geloofwaardig te kunnen neerzetten. Als je tekent kun je een andere kant van jezelf laten zien dat wanneer je rekent.
Verbeeldingskracht->sociale cohesie
Voorbereiden volgende les
Bedenk voor jezelf:
Welke presentatievaardigheden heb jij al ontwikkeld?
Waar kun je nog verder in groeien?