1._De_opdracht_analyseren_Persoonlijk

Communicatie-vaardigheden

De communicatieprocedure:

Stap 1: De opdracht analyseren

Lector: Jana Billens

1 / 58
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 58 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Communicatie-vaardigheden

De communicatieprocedure:

Stap 1: De opdracht analyseren

Lector: Jana Billens

Overzicht

Inleiding: Richtvragen voor een goede analyse:

  1. Wat wil ik bereiken?

    1. Voor wie spreek/schrijf ik?

    2. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

    3. Welke randvoorwaarden zijn er?

    4. Welke situationele factoren zijn er?


 Deze PPT-presentatie bevat niet alle leerstof die je moet kennen. Je moet zelf het handboek raadplegen zodat je alle leerinhoud kent.

Worden bevraagd op het examen

Inleiding: richtvragen voor een goede analyse

  1. Analyse: richtvragen

Om een communicatie-opdracht goed te analyseren, moet je jezelf altijd volgende vragen stellen:


  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Deze slaan we voorlopig even over.

Je doelgroep bepalen

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Doelgroepgericht schrijven

1.1 Bepaal je doelgroep


  • Doelgroep bepaalt alle aspecten van je tekst: inhoud, bronnenmateriaal, taal, lay-out.


  • “Wie is de toekomstige lezer van mijn tekst?”

 niet jijzelf

ijkpersoon


Doelgroepgericht schrijven

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Doelgroepgericht schrijven

1.2 Pas je inhoud aan

Voorbeeld p. 14-15: Twee vormen van een informerende tekst over vaccinaties tegen baarmoederhalskanker








 Natuurlijk speelt het doel van de tekst ook altijd mee (zie H2).



artsen = professionals


patiënten = leken


Ingrid, 22, studente geneeskunde, wil oncoloog worden


Nina, 13 jaar, krijgt morgen een inenting tegen baarmoederhalskanker


Info is veel gedetailleerder  preventie, besmetting, vaccins, vaccinstructuur en -werking


Inhoud beperkt zich tot de nodige, praktische info.

Doelgroepgericht schrijven

Kies het juiste kanaal

Inleidende oefening: voer je volgende communicatie-opdrachten mondeling of schriftelijk uit? Waarom?


  1. Je zit in de ondernemingsraad van een bedrijf en je moet een conflict oplossen tussen een groep werknemers en de directie.

  2. Je hebt een ziektezorgverzekering. Je moet je makelaar op de hoogte brengen van de duur van je opname en van het adres van het ziekenhuis waar je zal verblijven.

  3. Je werkt bij een softwareproducent die net een nieuw softwareprogramma heeft verkocht aan een verzekeringsbedrijf. Je moet aan de medewerkers van het bedrijf uitleg geven over de werking van het programma.


Doelgroepgericht schrijven

Kies het juiste kanaal

1. Je zit in de ondernemingsraad van een bedrijf en je moet een conflict oplossen tussen een groep werknemers en de directie.

 mondeling – besloten vergadering: veel emoties, lichaamstaal en toon zijn belangrijk, onmiddellijke interactie is nodig om zo’n probleem op te lossen


2. Je hebt een ziektezorgverzekering. Je moet je makelaar op de hoogte brengen van de duur van je opname en van het adres van het ziekenhuis waar je zal verblijven.

 schriftelijk – email: geen onmiddellijke interactie of feedback nodig, complexe administratieve details


Doelgroepgericht schrijven

Kies het juiste kanaal

3. Je werkt bij een softwareproducent die net een nieuw softwareprogramma heeft verkocht aan een verzekeringsbedrijf. Je moet aan de medewerkers van het bedrijf uitleg geven over de werking van het programma.

  • idealiter mondeling – fysieke of online workshop: onmiddellijke interactie en feedback nodig om te zien of de uitleg volledig begrepen wordt

  • uitleg wordt idealiter ondersteund door een presentatie (schriftelijk)

Doelgroepgericht schrijven

Kies het juiste kanaal


Doelgroepgericht schrijven

1.3 Hanteer de juiste taal voor je doelpubliek


Drie aspecten:

  1. Woordkeuze:


  1. Lengte van tekst:


  1. Tone of voice:

jargon, alledaagse synoniemen of omschrijvingen, of een mengvorm?


overwegend lange zinnen, korte zinnen of een mengvorm?


formeel of informeel, serieus of luchtig, direct of indirect, commercieel of informatief,

technisch of toegankelijk?

Doelgroepgericht schrijven

1.3 Hanteer de juiste taal voor je doelpubliek


“Ik denk dat nu de blauwe vrienden op de knieën zullen moeten gaan, de mond opendoen en dan zal er wat moeten worden geslikt.”

BDW, Gert Late Night


“Open VLD en MR zullen uiteindelijk moeten inbinden en terugkomen op hun uitspraken.”

BDW, Terzake.


(Bron: DS, 26 september 2020)

Doelgroepgericht schrijven

1.3 Hanteer de juiste taal voor je doelpubliek


Bron: Twitter, 2021

Bron: hln.be, 2021

Doelgroepgericht schrijven

1.3 Hanteer de juiste taal voor je doelpubliek


Bron: www.nieuwsblad.be, 2022

Doelgroepgericht schrijven

1.3 Hanteer de juiste taal


Tone of voice: ‘u’ of ‘je’?


  • Geen absolute juist of fout

  • Doelgroep, maar ook doel speelt
    rol

  • Zakelijke context (hogeschool, solliciteren, …): ‘u’

  • Niet zeker? Liever te formeel dan te informeel.

Doelgroepgericht schrijven

1.4 Zorg voor een aantrekkelijke lay-out


Aantrekkelijke lay-out

  • Maakt lezer nieuwsgierig

  • Maakt het lezen aangenaam

  • Let op: wat als ‘aantrekkelijk’ gezien wordt, verschilt per context


Doelgroepgericht schrijven

1.4 Zorg voor een aantrekkelijke lay-out


Aspecten:

  1. Lettertype en –grootte: leesbaarheid primeert

  2. Voldoende witruimte

  3. Less is more: hou de opmaak eenvoudig

  4. Gebruik functionele ‘visuals’


Randvoorwaarden

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Randvoorwaarden

Randvoorwaarden: materiële beperkingen



Situationele factoren

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Situationele factoren

Situationele factoren: omstandigheden van buitenaf waarop de zender weinig of geen invloed heeft



Situationele factoren

Situationele factor: tijd

 Gaia lanceert deze campagne op Werelddierendag.



Kort samengevat

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Kort samengevat

Opdracht: “Analyseer de communicatie-opdracht.”

  1. Doel: wat wil ik bereiken? (zie hierna)

  2. Doelgroep: wie wil ik bereiken?

    1. algemene doelgroep

    2. ijkpersoon opstellen

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

- Rekening houdend met mijn doel: (zie hierna)

- Rekening houdend met mijn doelgroep:

  1. Inhoud: gedetailleerd of beperkt tot de nodige info

    1. Kanaal: schriftelijk bv. brief, e-mail, memo of mondeling bv. presentatie, vergadering

    2. Taal:

      1. woordkeuze: jargon, alledaagse omschrijvingen of een mengvorm

      2. tekstlengte: overwegend lange zinnen, korte zinnen of een mengvorm

      3. tone of voice: formeel of informeel, serieus of luchtig, …

    3. Lay-out: leesbaar lettertype- en grootte, voldoende witruimte, simpele opmaak, evt. functionele visuals

Oefeningen

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Oefening 1: Analyseer de communicatie-opdracht achter deze campagne.

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?



  1. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  • Inhoud:

    • Kanaal:

    • Taalgebruik:

    • Visuele ondersteuning:






Potentiële en bestaande klanten die bewust kiezen voor groene energie.  ijkpersoon: …

kleuren van de natuur, afbeelding van fiere werkneemster in de voorgrond, duidelijk lettertype, belangrijkste info staat in het groot, eenvoudige opmaak


beperkt tot praktische, nodige info (concrete doelen)

schriftelijk – affiche  breed publiek bereiken

toegankelijk, luchtig (woordspeling), wervend

Oefening 1: Analyseer de communicatie-opdracht achter deze campagne.

Analyse: richtvragen

4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  • Tijd: wss voldoende tijd gehad

  • Plaats: sociale media, affiches in het openbaar

  • Omvang: redelijk veel tekst, maar wervende kop nodigt uit om te lezen. Veel tekst is ook nodig om te bewijzen dat Engie het meent.

  • Hulpmiddelen: afbeelding van werkneemster in windturbinepark

  • Budget: wss substantieel budget gehad


5. Welke situationele factoren zijn er?

  • Tijdstip: tijdsperk van klimaatverandering en economische onzekerheid

  • Concurrentie: zich onderscheiden door geloofwaardig en menselijk verhaal te brengen

  • Bereikbaarheid van doelgroep: onduidelijk omdat we niet zeker zijn waar deze affiches gedeeld werden




Doelgericht schrijven

Analyse: richtvragen

  1. Wat wil ik bereiken?

  2. Voor wie spreek/schrijf ik?

  3. Hoe breng ik mijn boodschap best over?

  4. Welke randvoorwaarden zijn er?

  5. Welke situationele factoren zijn er?

Doelgericht schrijven: overzicht

Mengvormen komen vaak voor.

De doelen van zakelijke communicatie

De meest voorkomende doelen bij zakelijke communicatie:

  • informeren

  • overtuigen

  • activeren


Veel boodschappen zijn een mengvorm van verschillende doelstellingen.


Oefening: welk primair doel herken je?

1. Informerend schrijven

1. Informerend schrijven

Doel: kennis overbrengen

Aard: altijd objectief


Inhoudelijke kenmerken:

  • Kernboodschap in 1e zin: W-vragen

 Geen aanloop!

  • Principe van de omgekeerde piramide of oprolbaarheid


2. Overtuigend schrijven

2. Overtuigend schrijven

Doel: mening of houding overbrengen

Aard: altijd subjectief


Inhoudelijke kenmerken:

  • Standpunt (ongenuanceerd) in 1e zin: W-vragen

 Wat moet wie waar veranderen?

 Geen aanloop!

  • Voorwaarde: overtuigende mening

passie

 gezag


2. Overtuigend schrijven

Inhoudelijke kenmerken:

  • Voorwaarde: voldoende heldere argumenten met illustraties


  • Stel een oplossing voor.

3. Activerend schrijven

3. Activerend schrijven

Doel: lezer overtuigen, zodat die in actie komt (of iets net nalaat)


Inhoudelijke kenmerken:

  • De call to action staat centraal

 moet opvallen (lay-out)

 evt. gebiedende wijs

  • Spannende en uitnodigende kop

 Veelvoorkomend: clickbait (let op: wordt soms als storend ervaren)

3. Activerend schrijven

Inhoudelijke kenmerken:

  • Simpele boodschap:

  1. Dit is uw probleem: …

    1. Zo lost u het op: door van onze dienst gebruik te maken.


  • Nadruk op voordelen (zie vb. p. 23)

  • Lever bewijs

  • Neem drempels weg

  • Voeg urgentie toe

4. Onderhoudend schrijven

4. Onderhoudend schrijven

Doel: vermaken

Aard: vaak fictief, focus op emoties i.p.v. feiten


Inhoudelijke kenmerken: storytelling

  • Verhaalcomponenten

  • Focus op emoties

  • Beeldend, gedetailleerd taalgebruik

  • Eerste zin moet prikkelen (mysterie, belofte, iets groots op het spel zetten)


5. Samenvattend schrijven

5. Samenvattend schrijven

Doel: beknopte weergave van gelezen tekst

Lengte: max. 1/4 van oorspronkelijke tekst


Stappenplan:

  1. Oriëntatie: focus op omkadering
     probeer al te raden waarover de tekst zou kunnen gaan

  2. Grondig lezen

  3. Schema: bv. boomstructuur

  • Een goed geschreven tekst volgt altijd een vaste structuur. Maak daar gebruik van.

  1. Kladversie: in eigen woorden!

  2. Finale versie

Doelgericht schrijven: oefeningen

Oefening

  1. Wat wil de advertentie bereiken?

  2. Voor wie is de boodschap bestemd?

  3. Toon met behulp van inhoudelijke elementen, formulerings- en opmaakkenmerken aan dat de zender rekening heeft gehouden met doelstellingen en de doelgroep.

Oefening

Oefening

Oefening

  1. Wat wil de advertentie bereiken?

Activeren: koop ons product.


Oefening

Oefening

b. Voor wie is de boodschap bestemd?

Degene die poetst thuis, die gerust wat meer wil betalen voor een doeltreffend en natuurlijk poetsmiddel.




Oefening

Oefening

c. Toon met behulp van inhoudelijke elementen, formulerings- en opmaakkenmerken aan dat de zender rekening heeft gehouden met doelstellingen en de doelgroep.

  • Inhoud:

    • Info beperkt zich tot praktische zaken

    • Call to action staat centraal: ‘poets met MdL’

    • Spannende en uitnodigende kop: ‘Belgische kampioenen’  tonen dat Mousse de Lin ook kampioen is in haar categorie: schoonmaken

    • Nadruk niet alleen op reinigingskracht, maar ook op verzorgende eigenschappen, en natuurlijke en Belgische oorsprong

    • Belgische kampioene neemt zich een ontspannen houding aan  vertrouwen inboezemen



Oefening

Oefening

c. Toon met behulp van inhoudelijke elementen, formulerings-en opmaakkenmerken aan dat de zender rekening heeft gehouden met doelstellingen en de doelgroep.

  • Formulering:

    • Toegankelijke taal, geen jargon

    • Mix van korte en lange zinnen

    • Informeel register: ‘je’ als aanspreking, ‘gewoon van bij ons’  vertrouwde, huiselijke sfeer creëren

    • ‘Met Belgische kampioenen’ verwijst naar atlete & MdL

    • Veel uitroepingstekens  enthousiasme opwekken

    • Herhalen merknaam ‘MdL’ zodat hij blijft hangen

    • Vergelijking: ‘vloer zal blinken als een gouden medaille’





Oefening

Oefening

c. Toon met behulp van inhoudelijke elementen, formulerings-en opmaakkenmerken aan dat de zender rekening heeft gehouden met doelstellingen en de doelgroep.

  • Opmaak: aantrekkelijke lay-out

    • Kleurgebruik:

      • Belgische kleuren voor Belgische kampioene

      • veel geel voor de kleur van een gouden medaille + kleur
        van het product

      • rode letters voor rode flessen

    • Woorden in het vet  belangrijkste eigenschappen benadrukken

    • Schuin gedrukte tekst lijkt in beweging  dynamische uitstraling past bij de rest

    • Slogan in het groot

    • Voldoende witruimte