5.6 Regeling 1HV

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

B6 Regeling

• Jas in je kluis

• Spullen op tafel

       Laptop/Leerwerkboek

       Schrift

• Tas van tafel

• Lees blz. 126-128

5

m

00

s

+30 s

Kennen/Kunnen

• Onthouden: Ik kan de verschillende hormoonklieren opnoemen door hun namen correct te benoemen.

• Onthouden: Ik kan de verschillen tussen hormonen en zenuwen benoemen door hun kenmerken correct te vergelijken.

• Begrijpen: Ik kan uitleggen wat de voordelen en nadelen zijn van hormonen en zenuwen door hun effecten en werking correct te beschrijven.

• Onthouden: Ik kan de effecten van insuline, glucagon en adrenaline benoemen door hun invloed op het lichaam correct te beschrijven.

Huiswerk T5 B6

Opdr. 1 t/m 8, (5)

OF uitdaging

Opdr. 1, 6 t/m 10

Bij je zintuigen ontstaan impulsen in bepaalde delen van het orgaan.

Welk antwoord bevat alleen maar delen waar impulsen ontstaan?

A

lens, trommelvlies

B

slakkenhuis, netvlies

C

netvlies, trommelvlies

D

lens, slakkenhuis

In het lichaam komen verschillende soorten zenuwcellen voor. Leg uit, waarom kan een impuls nooit van een bewegingszenuwcel naar een schakelcel gaan?

Een man steekt een hete naald in zijn vinger. Welke prikkel wordt het eerst door zijn huid gevoeld?

A

Pijn

B

Warmte

C

Druk

D

Alle drie tegelijk

Een man onderzoekt zenuwcellen in zijn been.

Bij een bepaald type cel worden de impulsen doorgegeven van zijn voet naar het ruggenmerg. Welk soort cel is dit?

A

Bewegingszenuwcel

B

Gevoelszenuwcel

C

Schakelcel

Hormonen

• Signaalstoffen gemaakt in hormoonklieren

• Hormonen gaan via bloed door het lichaam

• Hormonen regelen allerlei processen

Klier = een orgaan die een bepaalde stof aanmaakt.

Klier 1 maakt stoffen die niet in het bloed gaan, bijv. speeksel

Klier 2 is een hormoonklier

Hormoonklier = een klier die hormonen aanmaakt en afgeeft aan het bloed

KL

In het lichaam komen veel verschillende hormoonklieren voor.

Deze afbeelding laat de belangrijkste zien.

HK

Voorbeelden van processen geregeld door hormonen:

Je groei

De puberteit

De hoeveelheid suiker in je bloed

Hormonen of zenuwen

Er zijn een paar uitzonderingen op deze regels!

Tijdens het eten, kauw je het eten fijn met je tanden. Dit wordt geregeld door

A

Zenuwen

B

Hormonen

Na het eten verandert de hoeveelheid suiker in je bloed. Dat gaat je lichaam aanpassen. Dat wordt geregeld door

A

Zenuwen

B

Hormonen

Na het eten voel je dat je naar de wc moet. Je gaat op de wc zitten en ... Dit wordt geregeld door

A

Zenuwen

B

Hormonen

Glucoseregeling

• Bloedsuikerspiegel = hoeveelheid glucose in het bloed

• Wordt geregeld door 2 hormonen, uit eilandjes van langerhans:

• Te veel glucose > Insuline > glucose wordt opgeslagen

• Te weinig glucose > Glucagon > laat glucose toenemen

• Terugkoppeling > resultaat van proces,

zorgt voor bijsturing

Onthouden

GGG= Glucagon geeft glucose 

IGI= Insuline glucose inkrimpen

OF

GlucaGO > gaan met die glucose, meer glucose

Minsuline > minder glucose

In het bloed is glucose aanwezig, de hoeveelheid verandert voortdurend

Glucose kan worden opgeslagen, dit gebeurt bijv in spieren.

Glucose wordt dan verandert in de stof glycogeen

Insuline wordt aangemaakt door de eilandjes van langerhans als er te veel glucose in het bloed is.

Door dit hormoon wordt glucose omgezet in glycogeen en opgeslagen.

Glucagon wordt aangemaakt door de eilandjes van langerhans als er te weinig glucose in het bloed is.

Door dit hormoon wordt glycogeen omgezet in glucose en komt dit in het bloed.

Iemand heeft veel snoep gegeten. Een tijdje later is dit snoep opgenomen in het bloed. Welk hormoon zal nu veel worden aangemaakt?

A

Insuline

B

Glucagon

Adrenaline

• Gemaakt in bijnieren

• Bij boos/bang/schrikken/gevaar

• Effecten

1. Meer glucose in bloed (=meer energie)

2. Hart klopt sneller

3. Ademhaling sneller

• Enig snel en kortwerkende hormoon 

De bijnieren bevinden zich boven op de nieren. 

Het zijn de gele hoopjes in de afbeelding.

Hier wordt adrenaline gemaakt

De (rest van de) nieren houdt zich bezig met het zuiveren van je bloed

Ga aan de slag met: T5 B6

• Blz. 126 t/m 132

• Opdr. 1 t/m 8, (5) 

OF uitdaging

• Opdr. 1, 6 t/m 10

Klaar met het bovenstaande?

• Verder werken/lezen

• Samenvatten

• Ander huiswerk

• Boek lezen

Zs = Werken in stilte

• Geen vinger opsteken

• Aan het werk

• Stil en stoor niemand

• Blijf op je plek

6

m

00

s

+30 s

Ga aan de slag met: T5 B6

• Blz. 126 t/m 132

• Opdr. 1 t/m 8, (5)

OF uitdaging

• Opdr. 1, 6 t/m 10

Klaar met het bovenstaande?

• Verder werken/lezen

• Samenvatten

• Ander huiswerk

• Boek lezen

Zf = Werken met fluisteren

• Geen vinger opsteken

• De docent komt langs

• Aan het werk

• Fluister alleen met de persoon naast je

• Blijf op je plek

Leg uit: welke problemen zouden er ontstaan als lopen geregeld zou worden door hormonen?

Opruimdienst

Elke les 3 andere leerlingen

• Tafels: recht en leeg

• Stoelen: aangeschoven OF eind dag: op de tafels

• Vloer: geen afval