Schoonmaak- en onderhoudsmiddelen

• newEditor
• Zorg en Welzijn
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 4

Mens en Omgeving

schoonmaken en schoonmaakmiddelen

Wat gaan we vandaag doen?

• terugblik vorige week

• check begrippen

• uitleg schoonmaken en schoonmaakmiddelen

• Opdracht uitwerken op de laptop

Leerdoel

Eind van de les:

•Kun je een tabel maken in WORD

•Kun je een bestand op slaan met de juiste naam

•Kun je 4 verschillende soorten schoonmaakmiddelen noemen

•Weet je wanneer je welk product moet gebruiken

Terugblik vorige week

Begrippen: alles opgezocht?

Objectief of subjectief?

1. Ronald heeft de hele tijd onkruid gewied en vond dat leuk.

2. 2 Maria heeft drie bakjes aardbeien geplukt.

3. Martijn wil niet helpen bij het water geven van de planten, het is veel te heet in de kas.

4. Simone is erg moe geworden na een lange ochtend werken in de moestuin.

5. Cora heeft vanochtend en vanmiddag in de kaasmakerij geholpen.

Waarom schoonmaken?       

• Hygiëne

• Veiligheid

• Prettige sfeer

• Voorkomen van vergiftigingen

• Onderhoud

Regels bij schoonmaken

1. Bekijk de ruimte vooraf. Bereid je voor.

2. Werk van schoon naar vuil.

3. Eerst droog, dan nat.

4. Werk van boven naar beneden.

5. De vloer is altijd als laatste.

6. Controleer na afloop de ruimte.

7. Ruim de schoonmaakspullen op.

Welk schoonmaakmiddel gebruik jij het vaakst thuis?

Gebruik de reacties om voorkennis te activeren. Vraag daarna door: reinigt dit middel, onderhoudt het, desinfecteert het of helpt het bij vlekken?

Etiketten

                              Wat voor informatie staat er op het etiket

              - Waarvoor gebruik je het

   - Hoe gebruik je het

- Gevaarsymbolen

                                                - Waar de lege verpakking weg te gooien 

Wat is een gevaarsymbool?

Een gevaarsymbool geeft

aan dat een product gevaarlijk

is. 

Gevaarsymbolen vind je

meestal op schoonmaakmiddelen.

Gevaarsymbolen

Welk gevaarsymbool zie je hier?

A

Giftig

B

Ontvlambaar

C

Oxiderend

D

Irriterend

Waar staat dit bord voor

A

verboden te vissen

B

milieugevaarlijk

C

bijtend

D

oxiderend

Schoonmaak- en onderhoudsmiddelen

Indeling van middelen

Schoonmaak- en onderhoudsmiddelen hebben niet allemaal dezelfde taak.

• Reinigingsmiddelen verwijderen vuil

• Onderhoudsmiddelen verzorgen materialen

• Sommige middelen reinigen én beschermen

• Andere middelen zijn bedoeld voor desinfectie of hardnekkige vlekken

Benadruk dat leerlingen niet alleen namen moeten kennen, maar vooral het verschil in functie: verwijderen, verzorgen, beschermen, doden van bacteriën of oplossen van lastige vervuiling.

Reinigingsmiddelen

Reinigingsmiddelen zijn bedoeld om vuil weg te halen van een oppervlak.

• Ze maken stof, vet en ander vuil los

• Ze worden gebruikt in keuken, badkamer en klaslokaal

• Ze zijn geschikt voor gewone dagelijkse vervuiling

• Ze zijn niet altijd sterk genoeg voor hardnekkige vlekken

Wanneer gebruik je ze?

Voorbeelden van gebruik:

aanrecht schoonmaken

• tafel afnemen

• vloer dweilen

• wasbak reinigen

Het doel is steeds: vuil verwijderen zonder het materiaal te verzorgen of te ontsmetten.

Maak het onderscheid met desinfecteren expliciet: iets kan schoon lijken, maar nog steeds bacteriën bevatten.

Natuurlijke reinigingsmiddelen

Natuurlijke reinigingsmiddelen zijn middelen zoals zeep.

Ze worden gemaakt van plantaardige of dierlijke vetten. Hun belangrijkste functie is ook het verwijderen van vuil. Ze worden vaak gezien als een meer natuurlijke vorm van reinigen dan synthetische middelen.

Houd het bij de informatie uit het leerdoel: natuurlijke middelen zoals zeep, gemaakt uit vetten. Voeg geen ingewikkelde chemische uitleg toe.

Voorbeeld: zeep

Zeep is een bekend natuurlijk reinigingsmiddel.

• helpt bij het losmaken van vuil

• wordt gebruikt voor handen, huid en sommige oppervlakken

• past bij gewone schoonmaak

• is een voorbeeld van een middel op basis van natuurlijke vetten

Synthetische reinigingsmiddelen

Synthetische reinigingsmiddelen worden gemaakt van aardolie en zuren.

• Ze hebben dezelfde hoofdfunctie: vuil verwijderen

• Ze komen veel voor in moderne schoonmaakmiddelen

• Ze vormen volgens deze indeling vaak een grotere belasting voor het milieu dan natuurlijke middelen

Benadruk dat 'synthetisch' niet betekent dat het per se beter of slechter schoonmaakt op elk oppervlak; in deze les ligt het onderscheid vooral bij herkomst en milieubelasting.

Natuurlijk of synthetisch?

Een belangrijk verschil zit in de oorsprong van het middel.

• Natuurlijk: gemaakt van plantaardige of dierlijke vetten

• Synthetisch: gemaakt van aardolie en zuren

• Beide kunnen worden gebruikt om vuil te verwijderen

• Het verschil zegt ook iets over de belasting voor het milieu

Laat leerlingen het onderscheid in twee stappen denken: eerst waarvoor het middel dient, daarna waaruit het gemaakt is.

Wat is de hoofdfunctie van een reinigingsmiddel?

A

Vuil verwijderen

B

Bacteriën doden

C

Hout verzorgen

D

Beschermlaag maken

Controleert het basisonderscheid uit slides 2-4: reinigen gaat om zichtbaar vuil, niet om onderhoud of desinfectie.

Natuurlijk en synthetisch

Een natuurlijk reinigingsmiddel, zoals zeep, wordt gemaakt van vetten uit planten of dieren. Een synthetisch reinigingsmiddel wordt gemaakt van aardolie en zuren en geeft vaak meer belasting voor het milieu.

natuurlijk

vetten

synthetisch

milieu

hout

bacteriën

vloer

beschermlaag

De blanks richten zich op de kernwoorden uit slides 5-8: natuurlijk, vetten, synthetisch, milieu.

Onderhoudsmiddelen

Onderhoudsmiddelen zijn er niet vooral om vuil weg te halen, maar om materialen te verzorgen.

• Ze helpen een materiaal mooi of soepel te houden

• Ze worden gebruikt bij materialen die verzorging nodig hebben

• Bekende voorbeelden zijn middelen voor leer en hout

Verzorging van leer en hout

Sommige materialen slijten of drogen uit zonder goed onderhoud.

• Leermiddelen helpen leer verzorgd te houden

• Houtmiddelen helpen hout te beschermen en mooi te houden

• Het doel is hier vooral behoud van het materiaal

Maak duidelijk dat onderhoud iets anders is dan schoonmaken: een tafel kan schoon zijn, maar nog steeds onderhoud nodig hebben.

Gecombineerde middelen

Sommige middelen doen twee dingen tegelijk:

• ze verwijderen vuil

• ze verzorgen of beschermen het oppervlak

Deze middelen zijn handig als schoonmaken en onderhoud in één handeling samenkomen.

Voorbeeld: middelen voor tegels

Bijvoorbeeld bij tegels:

• het middel reinigt het oppervlak

• tegelijk laat het een beschermlaag achter

• daardoor blijft het materiaal niet alleen schoon, maar ook beter beschermd

Gebruik dit voorbeeld om het verschil tussen drie groepen samen te vatten: alleen reinigen, alleen onderhouden, of beide tegelijk.

Welke omschrijving past bij een onderhoudsmiddel?

A

Doodt bacteriën

B

Lost vlekken op

C

Verzorgt materiaal

D

Verwijdert stof

Toetst of leerlingen onderhoud onderscheiden van reinigen en desinfecteren.

Welk voorbeeld hoort bij een gecombineerd middel?

A

Zeep voor handen

B

Middel voor tegels

C

Leercrème

D

Desinfectiespray

De juiste keuze verwijst naar slides 11-12: reinigen én een beschermlaag achterlaten.

Waarom is een gecombineerd middel niet hetzelfde als een onderhoudsmiddel?

Bespreek dat een goed antwoord het verschil benoemt tussen alleen schoonmaken en ook verzorgen/beschermen. Mogelijke context: een tegelmiddel doet beide, een onderhoudsmiddel vooral verzorgen.

Desinfecteermiddelen

Desinfecteermiddelen hebben een andere functie dan gewone reinigingsmiddelen.

Ze zijn bedoeld om bacteriën te doden. Dat maakt ze belangrijk op plekken waar hygiëne extra belangrijk is. Een oppervlak kan dus eerst gereinigd worden en daarna gedesinfecteerd.

Vermijd uitgebreid ingaan op virussen of medische uitzonderingen; de kern hier is het onderscheid tussen vuil verwijderen en bacteriën doden.

Schoon is niet hetzelfde als ontsmet

Vergelijk het verschil:

• Reinigen = zichtbaar vuil verwijderen

• Desinfecteren = bacteriën doden

• Een schoon oppervlak is niet automatisch gedesinfecteerd

• 
  

• Daarom hebben beide middelen een eigen functie

Dit is een veelvoorkomende misvatting. Geef eventueel een alledaags voorbeeld zoals een tafel die schoon oogt maar toch gedesinfecteerd moet worden.

Vlekoplosmiddelen

Vlekoplosmiddelen zijn bedoeld voor hardnekkige vervuiling.

• Ze worden gebruikt als gewone reinigingsmiddelen niet genoeg werken

• Ze richten zich op lastige vlekken

• Ze hebben dus een meer specifieke taak dan algemene schoonmaakmiddelen

Wanneer zijn ze nodig?

Gebruik een vlekoplosmiddel wanneer:

een vlek blijft zitten na gewone reiniging

• de vervuiling hardnekkig is

• een gerichter middel nodig is

Ze zijn dus een aanvulling op gewone reinigingsmiddelen.

Benadruk dat je niet meteen het sterkste middel kiest. Eerst gewone reiniging, daarna pas een middel voor hardnekkige vervuiling.

Overzicht van functies

Reinigingsmiddelen - verwijderen gewoon vuil

Natuurlijke reinigingsmiddelen - reinigen, zoals zeep uit plantaardige of dierlijke vetten

Synthetische reinigingsmiddelen - reinigen, gemaakt van aardolie en zuren

Onderhoudsmiddelen - verzorgen materialen zoals leer en hout

Gecombineerde middelen - reinigen en beschermen tegelijk

Desinfecteermiddelen - doden bacteriën

Vlekoplosmiddelen - verwijderen hardnekkige vervuiling

Gebruik deze slide als afsluitende samenvatting vóór de begrippenlijst.

Wanneer gebruik je een vlekoplosmiddel?

A

Bij leerverzorging

B

Na gewone reiniging

C

Voor bacteriën

D

Bij dagelijks stof

Haakt aan op slides 15-16: eerst gewone reiniging, pas daarna een gerichter middel voor hardnekkige vervuiling.

Functies uit het overzicht

Een oppervlak kan eerst worden gereinigd om zichtbaar vuil te verwijderen. Daarna kan het worden gedesinfecteerd om bacteriën te doden. Blijft een vlek toch zitten, dan gebruik je een vlekoplosmiddel voor hardnekkige vervuiling.

gereinigd

gedesinfecteerd

vlekoplosmiddel

onderhoudsmiddel

zeep

houtmiddel

Controleert de functionele volgorde uit slides 13-17: reinigen, desinfecteren, en pas bij hardnekkige vervuiling een vlekoplosmiddel.

Wat is één verschil tussen reinigen en desinfecteren?

Laat leerlingen in eigen woorden uitleggen dat schoon niet automatisch betekent dat bacteriën weg zijn.

Aan de slag!

Verwerk de informatie over schoonmaakmiddelen in een tabel.

Je maakt de tabel in WORD op je LAPTOP

Sla het bestand op met als naam: tabel schoonmaakmiddelen- [eigen naam]

Je levert de tabel in via teams.

Welk soort middel kun jij nu het best uitleggen?

Reflectievraag zonder fout antwoord. Stimuleer korte, concrete antwoorden.

Welk begrip uit deze les blijft het best hangen?

Gebruik de woordwolk als korte exit ticket. Laat enkele leerlingen hun keuze toelichten.

Wat vond je vandaag het lastigst om uit elkaar te houden?

Reflectievraag over het leerproces. Mogelijke thema’s: natuurlijke versus synthetische middelen, reinigen versus desinfecteren, of wanneer je een vlekoplosmiddel gebruikt.