De grote geografische ontdekkingen

• newEditor
• Geschiedenis
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 3

Lesson titlehttps://www.youtube.com/watch?v=89XoBPjgWcI

De grote geografische ontdekkingen

Context

1453 Turken veroveren Constantinopel

Islamwereld in grote moeilijkheden

Portugezen ->kusten van Afrika te verkennen

Waarom gaan mensen op ontdekkingsreizen?

Waarom gaan mensen dan op ontdekkingsreis?

Wetenschap

- Plantkunde 

- Mineralogie (onderzoek en halen van goud)

- Navigatie

Nieuwsgierigheid

- Benieuwd naar onbekend terrein

Handel / geld

- Handelsnetwerk vergroten

- Meer materialen om mee te handelen

- Welvaart vergroten

Macht / religie

- Macht vergroten

- Religie te verspreiden

- Religie verspreiden om macht te vergroten

Wat waren de motieven om aan ontdekkingsreizen te doen tijdens de vroegmoderne tijd?

De motieven

Lees pagina 5 in stilte en maak de opdracht op pg. 6

Let op de timer!

2

minute

00

second

add30s

We gaan markeren

Verbetering

Ø Waarom verkenden de Europese landen de wereld?

·      Op zoek naar specerijen vb. zout, peper, kaneel,…

·      Door de bevolkingsgroei in Europa was er nood aan uitbreiding van hun land of kolonisatie

·      Op zoek naar edele metalen

·      Door tussenhandel van de Turken verhonderdvoudigde de prijs van de luxeartikelen vb. zijde, tapijt, edelstenen, …

Wat zochten de Europeanen?

Specerijen & luxeproducten

Land & koloniën

Europese handelaren zochten peper, kaneel, zijde, tapijten, edelstenen en goud.

Door de bevolkingsgroei was er nood aan meer land en dus ook kolonisatie.

Wat was de rol van de Portugezen en de Spanjaarden  tijdens de ontdekkingsreizen in de vroegmoderne tijd?

25.1.     De Portugezen vaarden rond Afrika

Eerste die islamwereld omzeilden en een rechtstreekse zeeweg naar Indië

-> Doel: de kust van Afrika verkennen tot ze Indië zouden bereiken.

Hendrik de Zeevaarder (1394 –1460)verkenning tot aan de Kaapverdische Eilanden.

Vasco De Gama ( 1497-1499) -> Portugees

Tot hier is Hendrik de Zeevaarder gekomen

Pg.12

We duiden de route van Vasco De Gama aan

Wat met de Spanjaarden?

Kun je zien dat de aarde rond is?

Columbus ontdekt Amerika

https://www.youtube.com/watch?v=AzpDclUsxY0&t=821s

Van welke koning kreeg Columbus het geld voor de reis?

A

Portugese koning

B

Spaanse koning

C

D

Waar wilde Columbus eigenlijk heengaan?

A

Afrika

B

Azië

C

Amerika

D

Europa

Waarom durfden mensen niet te ver door te varen naar het westen?

A

Bang voor de mensen die er woonden.

B

Mensen hadden niet de juiste schepen voor de reis.

C

Bang om van de aarde af te varen.

D

Goed of fout: Columbus wist niet dat hij een nieuw continent ontdekt had.

A

Goed

B

Fout

C

D

Pg. 12 We duiden de route van Columbus aan

Vergelijking van kaarten

Dit is de wereldkaart die Christopher Columbus in 1492 gebruikte.

Algemene wereldkaart 2026

Een nieuwe wereld

Successen Columbus -> meerdere ontdekkingsreizigers naar Westen

Bv. Amerigo Vespucci

Niet overeen komen met wat ze al wisten van Indië.

-> nieuwe wereld was ontdekt!

Nieuwe continent -> genoemd naar AMERIGO Vespucci

De kennis van de wereld stond duidelijk nog niet op punt. De kaarten evolueren mee met de kennis (door de ontdekkingsreizen).

Veroveren.....

Spanjaarden -> sturen expedities naar nieuwe wereld

Binnen de 200 jaar -> groot deel Amerikaanse continent = Spanje veroverd.

Ze stichtten  kolonies 

Ze bouwen er plantages

Producten -> uit de kolonies naar Spanje (zilver, goud...)

...ten koste van de bevolking

Miljoenen mensen in Amerika sterven tijdens de kolonisatie:

Verklaringen:

 - Betere wapens en harnassen

- Brachten ziektes uit Europa mee

- Hard werken op de plantages als slaven, waar ze het werk niet volhielden. 

Europeanen hadden vuurwapens en wapens van staal. Deze waren veel sterken dan de wapens van de indianen. 

De Europanen droegen harnassen van staal, waar de wapens van de Indianen niet doorheen kwamen. De Europanen waren dus bijna onsterfelijk op het slagveld. 

De Europeanen hadden paarden, dieren die helemaal niet voorkwamen in Amerika. 

De Indianen vochten nog met speren en stenen wapens. Ook droegen ze geen stalen harnassen. 

Het verschil tussen de Spanjaarden en Portugezen

Driehoekshandel

Driehoekshandel

De driehoekshandel was een handelssysteem uit de 17e en 18e eeuw tussen Europa, West‑Afrika en het Caribisch gebied/Amerika. Het heet “driehoek” omdat schepen in een vaste driehoekige route voeren.

De driehoekshandel was economisch winstgevend voor Europese landen, maar bouwde volledig op slavernij, geweld en uitbuiting.

Welke goederen vertrokken vanuit Europa naar West‑Afrika?

Welke producten namen de schepen vanuit Amerika mee terug naar Europa?

Waarom wordt deze handelsroute de “driehoekshandel” genoemd?

https://www.youtube.com/watch?v=JErfFsAKwgk

Welke drie gebieden vormden samen de driehoekshandel?

A

Europa, Azië en Australië

B

Europa, Afrika en Amerika

C

Afrika, Azië en Zuid‑Amerika

D

Noord‑Amerika, Zuid‑Amerika en Oceanië

Maak de oefeningen op pg. 7 en 8

Duid de betekenis van factorij aan in de tekst.

Waarom voerden de conquistadores slaven uit Afrika in?

Waarom had men nood aan die slaven?

Let op de timer!

2

minute

00

second

add30s

Verbetering

Pg.9

Ø In welke eeuw begint de handel in Afrikaanse slaven?

Ø  Wanneer bereikt die slavenhandel haar grootste omvang?

Ø Hoeveel slaven zijn er in totaal (in miljoenen) bij benadering van Afrika naar de Nieuwe wereld verscheept?

 

 

 

 

d. De meeste slaven worden tewerkgesteld als huisbediende of ambachtsman.

 

x

Zij werden vnl. tewerkgesteld in de mijnen en op de plantages

e. Tussen de 15^de en 19^de eeuw

worden ongeveer 10 miljoen slaven verhandeld.

x

 

 

f. Racistische opvattingen maken de handel in slaven en de slavernij meer aanvaardbaar.

x

 

 

Verbetering

Ø In welke eeuw begint de handel in Afrikaanse slaven? In de 15^de eeuw

Ø  Wanneer bereikt die slavenhandel haar grootste omvang? In de 18^de eeuw

Ø Hoeveel slaven zijn er in totaal (in miljoenen) bij benadering van Afrika naar de Nieuwe wereld verscheept? 9,9 miljoen

Maak de oefeningen op pg.10

Let op de timer!

2

minute

00

second

add30s

Verbetering

Wat toont deze kaart?

Welke twee talen worden er het meest gesproken?

Wat denk je dat er kan gebeuren als twee partijen hetzelfde willen?

Spanje en Portugal verdeelden de wereld

Het Verdrag van  Tordesillas ( 1494)

Opdeling van niet-Europese wereld tussen  Spanje en  Portugal

Paus Alexander VI -> bepaalde na de ontdekking van  Amerika

Spanje=oosten <-Amerika -> oosten = Portugal

Het Verdrag van Tordesillas

Pg. 11

Wat gebeurde bij het verdrag van Tordesillas?

Hoe kan je vandaag nog de gevolgen van het scheidingsverdrag in Zuid-Amerika zien?

Verbetering

Ø  Wat gebeurde bij het verdrag van Tordesillas?

1494: Het verdrag regelde de opdeling van de niet-Europese wereld tussen Spanje en Portugal. Dit werd bepaald door de paus.

Ø  Hoe kan je vandaag nog de gevolgen van het scheidingsverdrag in Zuid-Amerika zien?

Door het verschil in taalgebruik doorheen Zuid-Amerika. In Brazilië spreken ze Portugees, de rest van Zuid-Amerika voornamelijk Spaans.

Magelhaes: de eerste wereldreis

Ferdinand Magelhaes reis rond de wereld (met El Cano), wat het ronde karakter van de aarde bewees.

Paus -> scheidingslijn ook in Oosten toepassen. Dit werd vast gelegd in Het verdrag van Zaragoza (1529)

Andere Europese machten mengen zich

Engeland, Frankrijk en de Noordelijke Nederlanden legden zich niet neer

16 de eeuw -> verandering

Herinnering en erfenis

De gevolgen van de ontdekkingen zijn vandaag zichtbaar:

-> Architectuur in koloniale steden (bv. Cusco, Cartagena, Havana) -> Europese bouwstijlen.

-> Veel landsgrenzen in Zuid‑Amerika (koloniale indeling)

->Plantage‑landbouw (suiker, koffie, tabak) ontstond in de koloniale periode en bepaalt vandaag nog steeds de economie van veel landen.

Schrijf 2 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.