6.3/6.4 droogmakerijen en zandgronden
6.3/6.4 droogmakerijen en zandgronden
Planning
Herhalen zeeklei en veengrond
6.3/6.4: droogmakerij en zandlandschap
Verder aan PO
De laatste ijstijd noem je
Weichselien
Saalien
Wat voor rivier stroomde er in het Pleistoceen door Nederland? ......... rivier
De warmere periode na een ijstijd noem je een
Sleep het begrip naar de juiste definitie!
Grondsoort die bestaat uit (half) vergane plantenresten.
De combinatie van stijgen van zee + effect van bodemdaling.
Periode waarin de invloed van de zee toeneemt.
veen
transgressie
relatieve zeespiegelstijging
Welk materialen werd er tijdens het Weichselien neergelegd?
dekzand
löss
veen
klei
2 redenen voor transgressie
stijging zeespiegel + minder verdamping
stijging zeespiegel + bodemdaling
minder verdamping+ bodemdaling
Wat zie je hier? Wat was de functie van deze heuvels?
Het verteren van veen door contact met zuurstof noem je
Inklinking
Compactie
Veenoxidatie
In wat voor een gebied ontstaat veen?
zandgrond
kleigrond
moeras
zoutvlakte
Wat voor polder zie je op de afbeelding?
droogmakerij
zeepolder
veenpolder
Je ziet hier een lintdorp, waar is de ontginningsbasis?
A
B
A
B
Waar vinden we de droogmakerijen terug?
Droogmakerijen
Droogmakerij
Ontstaan: droogleggen van grote meren, plassen en zee
Rond 16e eeuw
Reden: er moest meer landbouwgrond komen (door bevolkingsstijging)
Stap 1: aanleggen ringvaart en ringdijk
Stap 2: water werd weggepompt uit lager gelegen meer, naar hoger gelegen ringvaart
Stoomgemaal/molens
Droogmakerijen
Ontstaan: droogleggen van grote meren, plassen en zee
Sinds 16e eeuw
Reden:
Er moest meer landbouw grond bij komen voor de als maar groeiende bevolking. (gratis land)
Hoe? Leeg pompen van meren en plassen
Aanleggen ringdijk met vaart
Droogpompen omdijkt gebied dmv windmolens of (stoom of elektrische) gemalen.
Naar loop van tijd valt meer of plas droog.
Dit gebied moet altijd bemaald worden ander loopt het weer vol.
Droogmakerij
Lag vroeger op veengebied
Veen is weg, nu zeeklei aan oppervlak
Blokverkaveling (indeling van het landschap)
Droogmakerij Veenlandschap
Hoe is het zandlandschap ontstaan?
Onvruchtbare ondergrond
Zandlandschap wordt al duizenden jaren bewoond
Ondergrond is onvruchtbaar
Voor akkerbouw vruchtbaar maken -> bemesten
Schapen liepen los rond op de woeste gronden (niet ontgonnen, paars)
'S Nachts op stal -> mest werd verzameld en uitgestrooid op es (landbouwgrond, oranje)
Boeren hadden een gemengd bedrijf
Zand
Zand met mest uit de stal
Esdorp op de kaart
Veranderingen in het zandlandschap
Veedieren waren belangrijk voor bemesting zandgrond -> 1900 kunstmest
Heide velden ontgonnen en geschikt gemaakt voor landbouw
Meeste boeren verbouwde graan, nu overproductie -> prijs daalde
Moest specialiseren -> veeteelt?
akkers nu gebruikt voor veevoer
Gevolgen
Na 1950 nam aantal boerenbedrijven af
overgebleven bedrijven groeide snel! (veestapel ook)
Productie moest omhoog -> ontstaan bio-industrie
Mega stallen en voedersilo's
Grote concentratie vee schadelijk voor natuur
Uitstoot ammoniak -> stikstof -> vermesting
grond meer voedingsstoffen, planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben verdwijnen (dieren ook)
Opdrachten
Maak opdracht 6.3 8 en 6.4 2 en 4 in je werkboek
De rest van de les heb je tijd om verder te werken aan je PO!
deadline: 16 oktober (volgende week vrijdag!!