Les 2 - Nederlands – Luisteren 2F
Luisteren 2F: slim voorbereiden
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Luisteren 2F: slim voorbereiden
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan de belangrijkste informatie uit een gesproken tekst halen en begrijpen wat de spreker bedoelt.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij slim luisteren?
Gebruik de woorden als startpunt voor een kort gesprek: welke woorden helpen echt bij een luisterexamen?
Waarom luister je anders bij een examen?
Bij een luisterexamen hoef je niet elk woord te onthouden.
Je luistert vooral naar:
het onderwerp
de hoofdgedachte (de boodschap)
belangrijke details (over de vraag)
wat de spreker bedoelt
Benadruk het verschil tussen gewoon luisteren en doelgericht luisteren voor een toets. Veel studenten denken dat ze falen als ze een paar woorden missen.
Eerst kijk je naar de vragen
Voordat je gaat luisteren lees je de vragen eerst rustig door.
Let op belangrijke woorden. Die vertellen vaak al:
over welk onderwerp de tekst gaat
waar je straks op moet letten
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke woorden helpen je sturen
Onderstreep woorden die richting geven, zoals:
wie
waar
waarom
mening
conclusie
oorzaak
oplossing
Zo weet je beter waar je naar moet luisteren.
Geef eventueel één kort voorbeeld: bij de vraag 'Waarom is de trein vertraagd?' luister je vooral naar de oorzaak, niet naar alle details.
Voorspel het onderwerp
Kijk naar de vragen en bedenk alvast waar de tekst waarschijnlijk over gaat.
Dat helpt je om sneller te herkennen:
welke informatie centraal staat
welke woorden belangrijk kunnen zijn
welke antwoorden logisch passen bij het onderwerp
Deze slide heeft geen instructies
Luister eerst naar de hoofdboodschap
Tijdens het luisteren zoek je eerst het grote geheel.
Vraag jezelf af:
Waarover gaat het?
Wat is het belangrijkste punt?
Wat wil de spreker duidelijk maken?
Maak duidelijk dat studenten niet meteen in details moeten schieten. Eerst de kern, daarna pas de ondersteunende informatie.
Waar let je bij een luisterexamen vooral op?
elk woord
de hoofdgedachte
moeilijke spelling
lange zinnen
Sluit aan op slides 2-6: niet alles onthouden, maar gericht luisteren naar onderwerp en kern.
Voor het luisteren
Voor het luisteren lees je eerst de vragen. Daarna onderstreep je belangrijke woorden. Zo kun je het onderwerp beter voorspellen en weet je waar je op moet letten.
Controleer of leerlingen de volgorde snappen: vragen lezen, woorden markeren, onderwerp voorspellen.
Wie spreekt en waarover?
Probeer tijdens het luisteren snel te herkennen:
wie er spreekt
tegen wie er gesproken wordt
waarover de tekst gaat
in welke situatie de spreker praat
Deze informatie helpt om de tekst beter te begrijpen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het doel van de spreker?
Een spreker kan verschillende doelen hebben:
informeren
uitleggen
overtuigen
instrueren
amuseren
Het doel bepaalt vaak welke informatie extra belangrijk is.
Licht kort toe: bij instrueren luister je naar stappen, bij overtuigen juist naar mening en argumenten.
Let op mening en conclusie
Soms vraagt een luistertekst niet alleen om feiten.
Luister dan ook naar:
wat de spreker ergens van vindt
welke conclusie hij of zij trekt
welk standpunt wordt benadrukt
Deze slide heeft geen instructies
Noteer alleen kernwoorden
Schrijf tijdens het luisteren geen hele zinnen op.
Noteer liever:
kernwoorden
namen
cijfers
plaatsen
signaalwoorden
Zo blijf je luisteren én houd je overzicht.
Veel studenten missen informatie omdat ze te veel willen opschrijven. Benadruk dat noteren ondersteunend is, niet het hoofddoel.
Niet alles is even belangrijk
Bij examenvragen zoek je vooral informatie die past bij de vraag.
Belangrijk is vaak:
het antwoord op wie, wat, waar, waarom
de hoofdgedachte
de reden of conclusie
details die direct bij de vraag horen
Deze slide heeft geen instructies
Welk doel past bij een spreker met stappen of uitleg hoe iets moet?
amuseren
instrueren
overtuigen
informeren
Toetst het verschil tussen sprekersdoelen op slides 7-9.
Tijdens het luisteren
Tijdens het luisteren noteer je alleen kernwoorden en let je op signaalwoorden zoals maar en omdat. Zo begrijp je beter de verbanden in de tekst.
De juiste woorden sluiten aan op slides 10-12.
Wat helpt jou het meest tijdens het luisteren?
Bespreek dat een goed antwoord elementen noemt als: eerst hoofdboodschap zoeken, wie spreekt, doel van de spreker, mening of conclusie, alleen kernwoorden noteren.
Na het luisteren: antwoord uit de tekst
Beantwoord de vragen met informatie die je echt hebt gehoord.
Controleer of je antwoord:
past bij de vraag
uit de tekst komt
niet alleen een gok is
Benadruk dat voorkennis kan helpen begrijpen, maar dat het antwoord gebaseerd moet zijn op de luistertekst.
Wat doe je als je twijfelt over een antwoord?
iets gokken
alles overslaan
gericht terugluisteren
meer opschrijven
Sluit aan op slides 13-15: antwoord moet uit de tekst komen en bij twijfel luister je gericht terug.
Na het luisteren
Na het luisteren geef je een antwoord dat uit de tekst komt. Bij twijfel luister je gericht terug naar één detail of één conclusie. Je hoeft niet alles te begrijpen, maar vooral de kern.
Let erop dat leerlingen tekstbewijs belangrijker vinden dan gokken of voorkennis.
Welke luistertip ga jij echt gebruiken?
Laat leerlingen kort benoemen welke strategie zij echt gaan gebruiken bij het examen, bijvoorbeeld vragen eerst lezen, kernwoorden noteren of gericht terugluisteren.
Wat vond jij vandaag het lastigst?
Gebruik antwoorden om te peilen waar nog extra oefening nodig is, zoals signaalwoorden, hoofdgedachte of mening herkennen.
Begrippenlijst
hoofdboodschap - de belangrijkste boodschap van een gesproken tekst
hoofdgedachte - het centrale punt van de tekst
kernwoorden - korte woorden die de belangrijkste informatie samenvatten
signaalwoorden - woorden die een verband of volgorde aangeven
mening - wat iemand ergens van vindt
conclusie - de uitkomst of eindgedachte van wat is gezegd
sprekersdoel - wat de spreker met de tekst wil bereiken
Deze slide heeft geen instructies
