Basisstof 4: De evolutietheorie
De evolutie van het leven op aarde
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
De evolutie van het leven op aarde
Wat weet je al over evolutie en het ontstaan van soorten?
Leerdoel van deze les
Aan het eind van deze les kun je uitleggen hoe evolutie werkt, hoe nieuwe soorten ontstaan en wat natuurlijke selectie betekent.
Wat is evolutie?
Evolutie is het proces waarbij soorten ontstaan, veranderen of verdwijnen door veranderingen in de loop van miljoenen jaren.
Wie was Charles Darwin?
Charles Darwin ontwikkelde de evolutietheorie. Hij ontdekte hoe soorten zich aanpassen aan hun omgeving door natuurlijke selectie.
Uitgangspunten van de evolutietheorie
• Miljoenen jaren • Variatie in genotypen • Natuurlijke selectie • Ontstaan van nieuwe soorten
Wat is variatie in genotypen?
Genotypen variëren door geslachtelijke voortplanting en mutaties. Hierdoor ontstaan nieuwe eigenschappen (fenotypen).
Natuurlijke selectie bij dieren
Voorbeeld: niet alle kikkers overleven. Enkel de sterkste met een goede schutkleur krijgen nakomelingen. Zo vindt selectie plaats.
Aanpassing aan het milieu
Organismen die goed zijn aangepast aan hun leefomgeving hebben meer kans om te overleven en hun genen door te geven.
Hoe verandert een soort?
Voorbeeld: giraffen met een iets langere nek kunnen meer voedsel bereiken. Op den duur zorgt dit voor een verschuiving binnen de soort.
Het belang van variatie in soorten
Veel verschillende genotypen en fenotypen binnen een soort betekenen een grotere overlevingskans als de omgeving verandert.
Nieuwe soorten door isolatie
Als groepen van één soort langdurig gescheiden raken, kunnen zij zo veranderen dat ze aparte soorten worden.
Vormen van soortvorming
Isolatie door omgeving
Scheiding door rivieren, bergen, of zeeën kan uiteindelijk leiden tot nieuwe soorten.
Nieuwe vormen ontstaan binnen een soort door mutatie of geslachtelijke voortplanting, zoals bij hondenrassen.
Mutatie en voortplanting
Voorbeelden uit de natuur
Denk aan Darwinvinken op verschillende eilanden: elk eiland heeft een andere vinkensoort door isolatie en aanpassing.
Samenvatting
Soorten veranderen door evolutie. Variatie, selectie en isolatie zijn de motoren achter het ontstaan van nieuwe soorten.
Reflectie
Welke voorbeelden van natuurlijke selectie ken jij uit het dagelijks leven of uit filmpjes die je hebt gezien?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
