Psychologie 4 - Les 1

• newEditor
• Psychologie
• MBO
• Studiejaar 3

Weekplanning

• Week 1: Gezondheidsverschillen en het brede plaatje

• Week 2: Het ASE-model toegepast op eetstoornissen

• Week 3: Anorexia nervosa, boulimia nervosa en eetbuistoornis – verdieping

• Week 4: ARFID, pica, orthorexia en ruminatiestoornis

• Week 5: Het brein, coping en eetverslaving

• Week 6: Social media, hedendaagse factoren en doorverwijzen

• Week 7: Toets

Afronding: Theorietoets, minimaal een 5,5 behaald

Leerdoelen

Aan het einde van deze les kun jij: 

• uitleggen wat lage SES inhoudt en welke gezondheidsrisico's hiermee samenhangen.

• andere kwetsbare groepen benoemen en hun specifieke risico's toelichten.

• de zes dimensies van positieve gezondheid benoemen.

• het spinnenweb invullen en toelichten aan de hand van een cliëntcasus.

Lesplanning

• Opfris eetstoornissen

• SES en gezondheidsverschillen

• Kwetsbare groepen en eetstoornissen

• Positieve gezondheid & het spinnenweb

Eetstoornis - Wat is het ook alweer?

Woordwolk: Nog even terughalen wat de studenten al in les 5 van Psychologie 1 hebben gehad.

Eetstoornis

Een eetstoornis is een psychische aandoening met vaak (ernstige) lichamelijke gevolgen door verstoord eetgedrag.

Wat is het verschil?

Een eetprobleem is niet hetzelfde als een eetstoornis. Het grootste verschil is dat een eetstoornis je hele leven en functioneren negatief beïnvloedt en in de weg staat, terwijl dit bij een eetprobleem niet het geval is. 

Eetstoornis vs. eetprobleem

Een eetprobleem is niet hetzelfde als een eetstoornis. 

Het grootste verschil is dat een eetstoornis je hele leven en functioneren negatief beïnvloedt en in de weg staat, terwijl dit bij een eetprobleem niet het geval is. 

Lesplanning

• Opfris eetstoornissen

• SES en gezondheidsverschillen

• Kwetsbare groepen en eetstoornissen

• Positieve gezondheid & het spinnenweb

Wat is SES?

SES (sociaaleconomische status) is de positie die iemand in de maatschappij inneemt, bepaald door een combinatie van opleidingsniveau, inkomen en beroep.

Waar denk je aan als je de titel

SES en gezondheidsverschillen leest?

Gezondheidsverschillen

Bekijk de video op de volgende pagina:

Welke gezondheidsverschillen merk je op?

Wat heeft dat met SES te maken?

Gezondheidsverschillen

Wat is een lage SES en wat zegt dat mogelijk over de gezondheidsverschillen?

Kijk op de website van

Volksgezondheid toekomst verkenning en noem

drie opvallende verwachtingen bij lage SES.

https://www.vtv2018.nl/gezondheidsverschillen

Lesplanning

• Opfris eetstoornissen

• SES en gezondheidsverschillen

• Kwetsbare groepen en eetstoornissen

• Positieve gezondheid & het spinnenweb

Wie behoren tot de

kwetsbare groepen?

Mensen met financiële problemen

Mensen met een beperking

Mensen met gezondheidsproblemen

(sommige) ouderen> hierop doorvragen

Mensen met huisvestingsproblemen

Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt

Bepaalde groepen jongeren> hierop doorvragen

Verslaafden

Vrouwen in onveilige thuissituatie

Kinderen

Kwetsbare groepen

Hoe komt het dat kwetsbare groepen gevoelig zijn voor eetstoornissen?

Kwetsbare groepen

Vaak is het een samenspel van:

• Biologische factoren (erfelijkheid)

• Psychologische factoren (trauma, misbruik, angst)

• Omgevingsstress (maatschappelijke druk)

• Specifieke persoonlijkheidsfactoren (perfectionisme, HSP)

• Neurodivergente groepen (autisme, ADHD)

Kwetsbare groepen

Controleverlies en emotieregulatie staan meestal centraal:

Verstoord eetgedrag is vaak de buitenkant van een onderliggend probleem.

https://eetexpert.be/info-per-thema/eetstoornissen-en-eetproblemen/

Risicofactoren

1. Biologische factoren (genetisch belast met invloeden van hormonen en neurotransmitters)

2. Specifieke psychologische factoren (negatieve lichaamsbeleving)
   

3. Algemene psychologische risicofactoren (gebrek aan zelfvertrouwen; negatief zelfbeeld; gevoel van controleverlies)

4. Sociaal-culturele factoren (bijvoorbeeld beoefening van sporten waarvoor iemand licht of mooi moet zijn, zoals roeien; vastenperiodes; 'eet je bord leeg' vanuit religie)

5. Sociaal-demografische factoren (het schoonheidsideaal van een samenleving; skinnytok)

Herhaling, voorkennis

Specifieke psychologische factoren

Negatieve lichaamsbeleving; irrationele zorgen over gewicht; angst om dik te worden.

Een omgeving die tijdens het opgroeien nadruk op gewicht en uiterlijk legt, kan deze gedachten versterken.  

Bij de lichaamsbeleving kunnen sekse-specifieke ervaringen en ideaalbeelden een rol spelen:

• Vrouwen zijn vaker ontevreden over hun lichaam dan mannen en kunnen een sterkere drijfveer hebben om slank te zijn.

• Mannen daarentegen kunnen een grotere wens hebben om gespierd te zijn.

Herhaling, voorkennis

Sociaal-demografische factor

De sterkste sociaal demografische risicofactor is vrouw zijn in de industrieel-ontwikkelde landen waar het slankheidsideaal overheerst.

Voorbeeld:

In Afrika en Latijns Amerika komt Anorexia Nervosa nauwelijks voor, maar Boulimia Nervosa en Binge Eating disorder komen er net zo vaak voor of mogelijk zelfs vaker dan in West-Europa. Er is een verhoogde genetische kwetsbaarheid en familiaire kwetsbaarheid (biologische factoren).

Herhaling, voorkennis

https://www.ggzstandaarden.nl/uploads/pdf/project/project_db69ded5-8c04-4108-953c-b91eebbf79f8_eetstoornissen__authorized-at_29-11-2017.pdf

Lesplanning

• Opfris eetstoornissen

• SES en gezondheidsverschillen

• Kwetsbare groepen en eetstoornissen

• Positieve gezondheid & het spinnenweb

Positieve gezondheid

• Lichaamsfuncties

• Mentaal welbevinden

• Zingeving

• Kwaliteit van leven

• Meedoen

• Dagelijks functioneren

Wat versta jij onder deze dimensies?

Positieve gezondheid

Bredere kijk op gezondheid:

• Het vermogen om fysieke, emotionele

en sociale uitdagingen aan te gaan

• Eigen regie is belangrijk!

Positieve gezondheid

Opdracht:

Vul de vragenlijst in alsof jij Jeanne bent:

Jeanne is een alleenstaande moeder van vier kinderen en werkt vier dagen in de week. Haar moeder heeft de laatste tijd meer hulp nodig en wil graag dat ze in elk geval eens per week samen met haar boodschappen doet en ook voor dokterbezoeken wil ze graag dat Jeanne mee gaat. Jeanne vindt het jammer dat ze nu nauwelijks meer toekomt aan wandelen en ze ervaart veel stress omdat ze regelmatig een snelle hap op tafel zet. Met haar salaris kan ze ook niet echt heel gezond koken vindt ze. Ze voelt zich de laatste tijd erg moe en slaapt minder goed. Ze heeft een afspraak gemaakt met jou omdat ze het gevoel heeft dat ze haar kinderen te kort doet als ze haar dagelijks leven puur op routine zo voort laat gaan.

Vragenlijst: https://mpg.itisok.nl/

Voor een fictieve klant is het natuurlijk altijd moeilijk om alle vragen te beantwoorden. Het gaat echter om het werken met de uitslag en kleine stappen die op basis van de uitslag handvatten geven om veranderingen in de leefstijl voor te stellen.

https://mpg.itisok.nl/

https://mijnpositievegezondheid.nl/

Positieve gezondheid

Welke twee dimensies vragen om aandacht?

Wat zijn vervolgvragen die je Jeanne stelt?

Waar zou jij beginnen in de begeleiding van

Jeanne?

Je laat de regie ten allen tijde bij Jeanne!

Leerdoelen

Aan het einde van deze les kun jij: 

• uitleggen wat lage SES inhoudt en welke gezondheidsrisico's hiermee samenhangen.

• andere kwetsbare groepen benoemen en hun specifieke risico's toelichten.

• de zes dimensies van positieve gezondheid benoemen.

• het spinnenweb invullen en toelichten aan de hand van een cliëntcasus.