1.4 Europa winnaars en verliezers
1.4 Europa winnaars en verliezers
Leerdoelen
Planning
- Nakijken 1.5
- Begin paragraaf 1.4
- Maken opdrachten
* Je weet welke factoren verklaren waarom de regio Eindhoven zich heeft ontwikkeld tot een brainport
* Je begrijpt waarom Oost-Groningen tot de armste regio's van Nederland behoort en Eindhoven tot de succesvolste
* Je kunt beoordelen of Nederland gebaat is bij een meer gesloten of meer open wereldeconomie
Nakijken
Paragraaf 1.5
Opdr. 1, 2, 3 en 5
Verschillen in Europa
Welvaart is ongelijk verdeeld in Europa
-> Oost- en Zuid-Europa blijven achter t.o.v. het Noordwesten
Verschillen in Europa
Vooral oude industriegebieden met veel zware industrie (ijzer en staal, scheepsbouw) of met veel arbeidsintensieve bedrijven (textiel, kleding, schoenen)
Arbeidsintensieve bedrijven
Veel arbeidsintensieve bedrijven zijn vertrokken naar lagelonenlanden.
Arbeidsintensief bedrijf heeft:
* veel mensen in dienst
* daardoor hoge loonkosten
* productie in lagelonenlanden zorgt voor lagere loonkosten
Oude industriegebieden
Vooral arbeidsintensieve industriegebieden raken leeg
Industrie verdwijnt naar lagelonenlanden
Deze gebieden krijgen een andere functie
= herstructurering
Het Ruhrgebied: van grauw naar groen
Ligging Ruhrgebied
Het Ruhrgebied
Lange tijd: mijnbouw en staalindustrie
Dalende vraag naar steenkool + staal én de concurrentie uit lagenlonenlanden = mijnen sluiten, hoogovens doven, werkloosheid loopt snel op.
De-industrialisatie in het Ruhrgebied
=Ontwikkeling waarbij de (oude) industriële activiteiten voor een belangrijk deel verdwijnen in een regio.
Het Ruhrgebied moet omschakelen
Is niet eenvoudig! Maar:
* Het Ruhrgebied vormt een grote afzetmarkt (dichtbevolkt + relatief welvarend)
* Goed bereikbaar (met binnenhaven)
* Vooral een technisch, goedgeschoolde beroepsbevolking
Ruhrgebied nu
Steun overheid:
- Dienstenregio
- veel universiteiten
- Vroegere industrie nu monumenten
- Meer groen
= Trekt mensen + bedrijven
Aan de slag...
Opdrachten maken 1.4
Klaar? Maak de herhaling (en de verdieping) van 1.4
1.4 Europa winnaars en verliezers
Leerdoelen
Planning
- Herhalen
- Afronden paragraaf 1.5
- Maken opdrachten
* Je weet welke factoren verklaren waarom de regio Eindhoven zich heeft ontwikkeld tot een brainport
* Je begrijpt waarom Oost-Groningen tot de armste regio's van Nederland behoort en Eindhoven tot de succesvolste
* Je kunt beoordelen of Nederland gebaat is bij een meer gesloten of meer open wereldeconomie
In welke delen van Europa is de welvaart het grootst?
Oost- en Zuid-Europa
Noord- en West-Europa
Noord- en Oost Europa
Zuid- en West Europa
Sleepvraag
Koplopers (centrumlanden)
Ontwikkelingslanden
Achterblijvers (periferie)
Primaire sector
Arbeidsintensief
Tertiaire sector
Sleepvraag
Infrastructuur
Regionale ongelijkheid
Assemblage
Arbeidsintensief
Veel Nederlandse bedrijven gaan in zee met bedrijven in de lagelonenlanden. Welk kenmerk hebben deze Nederlandse bedrijven vaak gemeenschappelijk?
Het zijn dienstverlenende bedrijven.
Het zijn arbeidsintensieve bedrijven.
Het zijn vooral financiële instellingen.
Het zijn bedrijven die produceren voor de binnenlandse markt van het lagelonenland.
Hoe is het Ruhrgebied groot geworden?
Door kantoren & diensten
Door mijnbouw & industrie
Door werkloosheid
Door voorzieningen
Tegenwoordig vind je steeds meer arbeidsintensieve beroepen in het Ruhrgebied
Waar
Niet waar
de diensten sector in het Ruhrgebied neemt toe?
waar
niet waar
Welke voordeel had het Ruhrgebied bij de herstructurering?
Er zijn lage lonen.
Het is slecht bereikbaar.
Het is een dunbevolkt gebied.
Het heeft goedgeschoolde beroepsbevolking.
Waarom is het Ruhrgebied "geherstructureerd"
Levert meer geld op
Industrie was verouderd
Was behoefte aan iets anders
De werkloosheid in het Ruhrgebied ......na 1965.
steeg
daalde
Zuid-Duitsland
Zuid-Duitsland: winnaar?
"Zuid-Duitsland is het trekpaard van de Duitse en Europese economie."
"Hier is een hoge concentratie aan hoogwaardige kapitaalintensieve industrieën die vooral op de export zijn gericht."
Zuid-Duitsland
Auto-industrie: Mercedes, BMW en Volkwagen
Ook andere bedrijven bij auto-industrie betrokken: leveren van onderdelen of kennis
Autofabrieken en bedrijven die onderdelen leveren zitten dicht bij elkaar: snelle levering, lage transportkosten
Zuid-Duitsland: winnaar?
Agglomeratievoordeel = Het voordeel dat bedrijven hebben doordat ze vlak bij elkaar zitten.
Denk aan:
- Fabrieken die verschillende onderdelen maken voor het eindproduct zitten dicht bij elkaar. --> Voordeel: minder tijd in transport dus lagere kosten.
Assemblage
Machines of apparaten moeten in elkaar gezet worden van losse producten. Dit gebeurt in een assemblage. Goede voorbeelden hiervan zijn fabrieken waar men auto's bouwt.
Assemblage
--> Steeds meer naar Oost-Europa en verder
maar de innovatie blijft in Zuid-Duitsland
assemblage
arbeidsintensief
hightechindustrie
kennisintensief
Zuid-Duitsland: uitdagingen
* Van fossiele brandstof naar elektriciteit als energiebron
* Het blijven vinden van hoogopgeleide werknemers
Hoogopgeleide bevolking
Agglomeratievoordelen, dus ook diensten
Hoogwaardige maakindustrie (auto's), gericht op groeimarkten (BRICS)
Welvarendste provincie Duitsland
Hoogopgeleide bevolking
Gericht op binnenland met grote afzetmarkt
Goed bereikbaar over water en spoor
Nog steeds werkloosheid en schulden, maar wel steeds minder
Ruhrgebied Zuid-Duitsland
Aan de slag...
Opdrachten maken 1.4
Klaar? Maak de herhaling (en de verdieping) van 1.4
Afsluiting
Vragen?
Huiswerk: