5.2 grondwet en grondrechten
5.2 grondwet en grondrechten
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
5.2 grondwet en grondrechten
Aan het einde van de les kan ik...
... uitleggen hoe de Grondwet burgers beschermt tegen de macht van de overheid.
... een voorbeeld geven van botsende grondrechten.
... het verschil uitleggen tussen grondrechten en mensenrechten.
... uitleggen wat een boycot is.
Lees 5.2 in je boek en beantwoord de volgende vragen
1. Waarvoor is de Grondwet bedoeld?
2. Wat is het verschil tussen klassieke en sociale grondrechten?
3. Wat is een voorbeeld van botsende grondrechten dat in het boek wordt genoemd?
Grondwet
In de Grondwet staan de belangrijkste rechten en plichten van burgers en overheid.
De Grondwet beschermt zo burgers tegen de macht van de overheid en garandeert dat we gebruik kunnen maken van onze
rechten en vrijheden.
Omdat Nederland een democratie is, zijn de rechten en plichten in de Grondwet door het parlement opgesteld.
Grondrechten
In de Grondwet staan grondrechten, basisrechten die elke inwoner van Nederland heeft.
In Artikel 1 van de Grondwet staat bijvoorbeeld dat iedereen recht heeft op gelijke behandeling en dat discriminatie verboden is.
In 1983 kregen ook sociale grondrechten een plek in de Grondwet.
Bepalen de sociale grondrechten voor hoeveel banen de overheid ieder jaar moet zorgen?
Feiten over grondrechten
Er zit een grens aan grondrechten. Vrijheid van meningsuiting is een grondrecht, maar dat betekent niet dat je alles maar mag zeggen.
Grondrechten kunnen met elkaar botsen. Bijvoorbeeld de vrijheid van godsdienst kan botsen met het recht op gelijke behandeling. Iemand zegt: “Volgens mijn geloof mogen twee mannen niet trouwen.” Dat hoort bij vrijheid van godsdienst. Maar iemand anders zegt: “Iedereen moet gelijk behandeld worden, dus homo’s mogen niet worden uitgesloten.” Dat hoort bij gelijke behandeling.
Grondrechten hebben geen rangorde: het ene grondrecht is niet belangrijker dan het andere.
Mensenrechten
Voor de Nederlandse rechtsstaat zijn ook de mensenrechten belangrijk:
basisrechten voor elk mens, waar die ook woont.
Bijvoorbeeld:
• het recht op onderwijs
• de vrijheid van meningsuiting
• het recht om te trouwen met wie je wilt
Deze Rechten van de Mens zijn in 1948 aangenomen door de Verenigde Naties.
Welke schendingen van mensenrechten
in Nederland worden in de video genoemd?
Boycot
Actiegroepen vragen soms om een boycot tegen een land vanwege het schenden van mensenrechten.
Een boycot betekent dat we geen producten kopen die uit een bepaald land komen.
Een boycot wordt ook ingesteld als de internationale vrede wordt bedreigd.
