H8 Formeel belastingrecht.1.pptx
H8 Belastingen - Formeel recht en invordering
Belastingrecht richt zich op wie en hoeveel belasting betaalt.
Het onderscheid tussen materieel en formeel belastingrecht is cruciaal.
Procedures zijn essentieel voor belastingheffing.
De rol van de Belastingdienst is cruciaal in het proces.
Onderdelen in deze les
H8 Belastingen - Formeel recht en invordering
Belastingrecht richt zich op wie en hoeveel belasting betaalt.
Het onderscheid tussen materieel en formeel belastingrecht is cruciaal.
Procedures zijn essentieel voor belastingheffing.
De rol van de Belastingdienst is cruciaal in het proces.
Materieel- en formeel belastingrecht
Een groot deel van het belastingrecht bestaat uit het beschrijven van de belastingen. Eigenlijk gaat het steeds over: wie moet belasting betalen en hoeveel is dat dan?
Daarbij gaat het dus om de inhoud van het belastingrecht.
Maar dat is niet genoeg. Er moet ook veel geregeld worden over de procedures. Op welke manier de belasting wordt geheven En wat je kunt doen als er iets niet klopt.
Dan gaat het niet over de inhoud, maar over de vorm.
Vandaar dat dit onderdeel het formeel belastingrecht genoemd wordt.
Materieel- en formeel belastingrecht
Toetstermen
Materiële en formele Belastingschuld
Materiële belastingschuld ontstaat bij belastbare gebeurtenis.
Formele belastingschuld ontstaat bij aanslag of aangifte.
Het proces van formalisering is essentieel.
Aanslag en aangifte zijn hierbij belangrijke instrumenten.
Drie belangrijke wetten zijn van toepassing op formeel
belastingrecht.
De Algemene Wet Rijksbelastingen (AWR) bevat regels over aangiften en aanslagen.
De Invorderingswet 1990 (IW) regelt het innen van belastingschulden.
De Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) biedt algemene regels voor het bestuursrecht en daarmee ook voor het belastingrecht.
Algemene Wet Rijksbelastingen (AWR)
De Algemene inzake rijksbelastingen (AWR) is van toepassing op alle rijksbelastingen, met uitzondering van de invoerrechten.
De AWR geeft algemene regels die betrekking hebben op de verplichtingen van de belastingplichtige en de bevoegdheden van de Belastingdienst.
Ook zijn in de AWR een aantal begripsbepalingen opgenomen en regels voor bezwaar en beroep.
Indeling in aanslag- en aangiftebelastingen
Belastingen worden geheven via aanslag- en aangiftebelastingen.
Aanslagbelastingen ontstaan NA aangifte.
Aangiftebelastingen ontstaan BIJ aangifte.
Ad Aanslagbelastingen (H3 Awr)
Aangifte moet digitaal worden gedaan binnen de gestelde termijn.
Vooraf ingevulde aangiften zijn gebruikelijk.
DigiD-code is vereist voor digitale ondertekening.
Aanslagen worden steeds vaker digitaal verstuurd.
Aangifte moet duidelijk en stellig zijn.
Geen schattingen of verzinsels in de aangifte.
Aangifte moet zonder voorbehoud worden ingevuld.
Uitstel voor indienen kan worden aangevraagd.
Niet tijdig indienen kan leiden tot verzuimboete.
Vaststelling aanslagbelasting
De inspecteur stelt na de aangifte de aanslag vast op basis van een door de burger ingevulde belastingaangifte. Deze aangifte vormt de belangrijkste bron van informatie bij het vaststellen van de aanslag.
Maar de Belastingdienst heeft meer bronnen: financiële instellingen, zoals banken en verzekeringsmaatschappijen, zijn wettelijk verplicht gegevens van hun cliënten aan de Belastingdienst ter beschikking te stellen. Zo wordt bijvoorbeeld het saldo op de bankrekening aan de fiscus doorgegeven.
Niet Indienen: ambtshalve aanslag
Inspecteur maakt een schatting van inkomen en vermogen.
Belastingplichtige moet bewijzen dat aanslag te hoog is.
Verschillende soorten aanslagbelastingen
Definitieve aanslag
de inspecteur der belastingen legt een definitieve aanslag op. Dat gebeurt dan na afloop van het tijdvak waarover de belasting geheven wordt.
Voorlopige aanslag
Met een voorlopige aanslag wordt al een aanslag opgelegd voordat alles bekend is en de controle heeft plaatsgevonden. De voorlopige aanslag wordt gebaseerd op gegevens uit de voorafgaande jaren of op eventuele prognoses die de Belastingdienst in bezit heeft.
Navorderingsaanslag
wordt opgelegd wanner er te weinig belasting is betaald.
Stel dat je een definitieve aanslag inkomstenbelasting krijgt van € 20.000. Maar je hebt voor deze belasting al een voorlopige aanslag gekregen. Daarvoor heb je € 12.000 betaald aan de Belastingdienst. Welk bedrag moet je betalen na de definitieve aanslag?
Geef aan of de onderstaande stelling juist of onjuist is.
Als een belastingplichtige geen aangifte doet, kan de belastinginspecteur geen aanslag opleggen.
Juist
Onjuist
Aangiftebelastingen (H4 Awr)
Naast de aanslagbelasting bestaat nog de aangiftebelasting.
Bij aangiftebelastingen speelt de aangifte de centrale rol. De belastingplichtige berekent zelf hoeveel belasting hij verschuldigd is over het tijdvak waarover de belasting wordt geheven. Hij vult de aangifte in en verstuurt deze naar de Belastingdienst. Meteen daarna betaalt hij het aan belasting verschuldigde bedrag.
Bij de aangiftebelasting volgt dus geen aanslag.
De omzetbelasting (btw) en de loonbelasting zijn aangiftebelastingen. Dus de ondernemer doet de aangifte en hij betaalt meteen de belasting.
Noem twee aangifte belastingen
Het niet naleven van fiscale verplichtingen kan ertoe leiden dat aan de belastingplichtige een boete wordt opgelegd. De fiscale boete kan worden ingedeeld in:
verzuimboete
vergrijpboete.
Verzuimboete is een boete die wordt opgelegd als de belastingplichtige niet of niet tijdig aangifte doet.
Vergrijpboete is een boete in het geval van een ernstige situatie. Het woord ‘vergrijp’ betekent ‘strafbaar feit’. De vergrijpboete wordt opgelegd als sprake is van een strafbaar feit. Bij een vergrijp is sprake van opzet of grove schuld aan de kant van de belastingplichtige. Hij heeft bijvoorbeeld bepaalde inkomens of vermogens verzwegen. Of hij heeft aftrekposten opgevoerd die op fraude berusten.
Fiscale Boeten
De boete die je kunt krijgen als je inkomsten hebt verzwegen, heet een
Vergrijpboete
Verzuimboete
Als je per ongeluk te laat bent met een aangifte, krijg je soms een
Vergrijpboete
Verzuimboete
Niet-verwijtbaarheid en vrijwillige inkeer
Niet-verwijtbaarheid voorkomt fiscale boete.
Vrijwillige inkeer voorkomt vergrijpboete.
Tijdige aangifte is cruciaal voor vrijwillige inkeer.
Niet-verwijtbaarheid is een belangrijke bescherming.
Invordering
Leuk of niet, verschuldigde belasting moet je tijdig betalen. De ontvanger der belastingen stuurt de aanslag naar de belastingplichtige. Deze heeft zes weken vanaf de aanslag de tijd om de aanslag te betalen.
Als dat niet gebeurt, zijn er twee situaties mogelijk:
betalingsonmacht
De belastingplichtige kan niet betalen terwijl dat niet zijn schuld is. Hij wil het wel betalen, hij is er gewoon niet toe in staat. Er is dan sprake van betalingsonmacht. Het woord ‘onmacht’ betekent ‘niet kunnen’.
betalingsonwil
Het kan ook zijn dat de belastingplichtige niet wil betalen. Iemand heeft dan geen echte reden om niet te betalen, maar hij weigert gewoon. Er is dan sprake van betalingsonwil.
Invordering
De aanpak door de ontvanger der belastingen is in de hiervoor genoemde gevallen natuurlijk wel verschillend.
Bij betalingsonmacht is vaak een regeling mogelijk met de ontvanger der belastingen.
Bij betalingsonwil zal de ontvanger met invorderingsmaatregelen aan de gang gaan. Denk daarbij vooral aan beslaglegging op bankrekeningen of op goederen.
Stel dat jij door zakelijke tegenslag tijdelijk financieel niet in staat bent om de aanslag inkomstenbelasting te betalen. Op zich heb je geen bezwaar tegen de aanslag. Ben jij nu een onwillige belastingplichtige? Motiveer je antwoord.
Invorderbaar
Betaalt de belastingplichtige de aanslag niet binnen die termijn, dan noemen we dat wanbetaling. Vanaf dat moment wordt de aanslag invorderbaar. Dat betekent dat de ontvanger der belastingen de betaling kan gaan afdwingen.
Als iemand het niet eens is met een aanslag, dan kan hij bezwaar aantekenen. Maar: het indienen van bezwaar tegen de aanslag betekent niet dat hij niet hoeft te betalen. Het heft de betalingsverplichting niet op. Dus hij moet toch betalen, ook al maakt hij bezwaar tegen de aanslag.
Wel kan de belastingplichtige uitstel van betaling vragen tot op het bezwaar is beslist. Als hij geen uitstel van betaling krijgt, moet hij dus gewoon meteen betalen. Wanneer zijn bezwaar achteraf wordt geaccepteerd, krijgt hij het te veel betaalde bedrag natuurlijk terug.
Hardheidsclausule
De invordering van belastingschulden is een vorm van handhaving.
Handhaving houdt in dat de overheid ervoor zorgt dat de burger de wettelijke bepalingen naleeft. Burgers moeten zich aan de regels houden. De overheid moet naleving van de wettelijke regels afdwingen. Maar soms is handhaving gewoon niet redelijk. Dan kent de wet een 'escape’.
In artikel 63 van de AWR is de zogenoemde hardheidsclausule opgenomen.
Hierin staat vermeld dat de minister bevoegd is voor bepaalde gevallen of groepen van gevallen "(…) tegemoet te komen aan onbillijkheden van overwegende aard, welke zich bij de toepassing van de belastingwet mochten voordoen".
Deze clausule betekent dat de wet niet wordt toegepast als sprake is van onevenredige hardheid ten aanzien van een belastingplichtige.
Bram weet dat er in de AWR een regeling is opgenomen voor duidelijk onredelijke gevallen van belastingheffing.
Hoe heet deze regeling?
Dwanginvordering
Belastingplichtige heeft zes weken om te betalen.
Dwanginvordering kan plaatsvinden bij wanbetaling.
Beslaglegging kan ernstige gevolgen hebben
