Plato's ideale staat

Plato's ideale staat

Argumenten voor ideale staat

Argumenten tegen democratie

Hedendaagse voorbeelden

Schrijf de hoofdpunten in je schrift

1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorFilosofieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 29 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Plato's ideale staat

Argumenten voor ideale staat

Argumenten tegen democratie

Hedendaagse voorbeelden

Schrijf de hoofdpunten in je schrift

Herhaling

(1) Recap
Thrasy:
Recht van de sterkste
Eigenbelang
Sterke: Geen regels, geen wetten.
Dictatuur = volmaakte misdaad
Slecht = goed



Socrates


Sterkste = zorgen voor de zwakken
Politiek is een kunde net als arts, kapitein, musicus
Regels, wetten
Slecht = slecht. Niet werkbaar, onderlinge samenwerking onmogelijk.

Inrichting ideale staat
Samenhang ziel, samenleving, menstypes
Goede karaktereigenschappen?

Hoe/waarom ontstaat de staat?


(1) Behoeftes: mens kan niet in zijn eentje al het werk doen om in al zijn behoeften te voorzien. Aangewezen op ander.
basisbehoeften aan voedsel, huisvesting, kleding

“Zolang de staat zich beperkt tot het voorzien in de noodzakelijke behoeftebevrediging, is zij relatief klein, overzichtelijk en gezond’’

Nu:

Arbeidsdeling


- Eenieder doet waar hij de meeste aanleg voor heeft
- Zonder onderbreking
- Meest efficiënt

Besturen is een vak. Bestuurder bestuurt en doet geen andere dingen.

Consequentie voor democratie?

Ontaarding


Mensen willen altijd meer:
- luxeartikelen als reukwaren, gebakjes, sieraden, kunstvoorwerpen, theater
- overschrijden natuurlijke grenzen.
- Om luxe mogelijk te maken: veroveringsoorlog voor grondstoffen en arbeid. Leger nodig.
- Rijkdommen: wekken hebzucht van omringende landen. Leger

In onze tijd?

Driedeling

Mensen van jongs af aan opvoeden door de staat,
vroegtijdig tests afnemen en indelen.

(a) de wachters/soldaten
Eigenschappen: vlug, sterk, dapper, ernstig en leergierig zijn.
Matig zijn, volstrekt eerlijk, gehoorzaam aan zijn meerdere, zelfbeheersing.
Opvoeding: aanleren en versterken juiste eigenschappen.
- Censuur: Alleen verhalen over moed, geen weekhartige verhaaltjes over dood en pijn.
-  Ook muziek, zang en dans moeten aan strikte banden. Marsmuziek, geen droevig gestemde muziek
- Fokprogramma

Noem drie principes van de ideale staat waaruit blijkt dat Plato tegen democratie is

Tegen democratie

(1) Sterken zorgen voor de zwakken.
- Zwakken moeten dus gehoorzamen vanwege gebrek aan inzicht, kennis, kunde
(2) Een ieder heeft een specifieke aanleg.
- Van jongs af aan daarvoor opgeleid
- Onafgebroken hetzelfde werk doen. Dus niet: en meebesturen en timmerman zijn
(3) Het collectief gaat voor het individu.
- Er zijn dus niet echt individuele rechten. Geen zelfbepaling. Denk aan de wijze waarop de huwelijken worden gearrangeerd en de kinderen gemaakt
- Je voegt je naar de rationele, efficiente orde

De koning-filosofen

uit de klasse van wachters.
het belang van de staat vooropstellen.
ware kennis. De koning-filosoof is bij machte om 'als met een schildersoog naar de opperste waarheid te kijken, om steeds opnieuw daarnaar terug te gaan, en dit zo scherp mogelijk te bekijken, en om aldus - voor zover het nodig is wetgevend op te treden - de wetten op te stellen die in deze wereld de schoonheid en rechtvaardigheid en goedheid beheersen, of als die wetten reeds bestaan, ze als wachters te handhaven' (Plato, Politeia).
- Mannen en vrouwen zullen samenwonen in een gemeenschap van leiders, zonder eigen bezittingen. - Zij zullen niet weten wie hun kinderen zijn, zodat zij alle jongeren als hun zoon of dochter zullen beschouwen en behandelen.

Edele leugen

De legende verhaalt dat alle mensen in de staat broeders zijn, dat echter enkelen van de wachters bij hun geboorte leiderskwaliteiten hebben meegekregen, vergelijkbaar met puur goud.
Dit goud maakt hen tot de waardigste mensen en tot leiderstypen.
In de natuur van de andere wachters is zilver bijgemengd,
terwijl de boeren en andere handwerkslieden ook ijzer en brons in hun natuur hebben

Nu???

De staat als spiegel van de ziel

Slide tekst

Waarom ontstaat er een staat?

Welk onderscheid maakt Plato tussen een gezonde en een ontaarde staat?

Hoe rechtvaardigt Plato de driedeling in de staat?
Geef twee argumenten

Leg aan de hand van twee argumenten uit waarom Plato tegen democratie is

Politeia nu

Carlijn Kingma L https://npo.nl/start/serie/close-up/seizoen-17/close-up-de-wereld-van-carlijn-kingma/afspelen minuut 5

Een politieke discussie met Plato

3’10” – Uit het niets verschijnt een vrouwenkoor, alsof de zon doorbreekt. De tekst is onverstaanbaar, de melodie sereen en mysterieus. En er is jazz: twee piano’s herhalen een melodietje dat uit een solo van Charlie Parker kan zijn geknipt.

De staat (1976) is een maatschappijkritisch werk. Natuurlijk hoor je dat er niet direct aan af, of je moet Grieks spreken, de taal waarin het koor zingt. Oudgrieks om precies te zijn, afkomstig uit het boek De staat van de filosoof Plato (380 v.Chr.) Waar Plato schrijft dat een bepaalde toonladder verachtelijk is, gebruikt Andriessen juist díé toonladder. Ironie verstopt in de muzieknoten. https://www.youtube.com/watch?v=Oeei7-Yxusg

Vijf staatsvormen, vijf menstypes

(1) Aristocratie
(2) Timocratie
(3) Oligarchie
(4) Democratie
(5) Dictatuur

Elke staatsvorm: organiserend principe, bepaald type mens

Instabiel, proces van degeneratie, overgang van ene naar andere staatsvorm.

Geef voor elk van de staatsvormen aan welk politiek principe de basis vormt voor de indeling van de maatschappij

Welk principe(s) organiseert onze huidige maatschappij?

Van oligarchie naar democratie

Samen lezen.

Kenmerken democratie

Van democratie naar dictatuur.

Wat kenmerkt volgens Plato de democratie?

Epistocratie nu

Zie artikel op classroom
Vraag:
1. Welke negatieve kenmerken van democratie worden er genoemd?
2. Leg aan de hand van twee concrete passages uit de tekst aan waarom Brennan het eens is met Plato.
Wat vind je van deze argumenten?
3. Welk bezwaar maakt de auteur van het artikel tegen Brennan?
Ben je het daarmee eens? Beargumenteer. 
4. In hoofdstuk 1 hebben we stilgestaan wat het begrip politiek betekent, wat de activiteit van het politieke inhoudt.
Geef aan wat het politieke inhoudt bij Brennan.
Geef aan wat het politieke inhoudt bij de auteur van het stuk en Nozick
Geef aan wat het politieke inhoudt bij Mouffe. 

1. Welke negatieve kenmerken van democratie worden er genoemd?

2. Leg aan de hand van twee concrete passages uit de tekst aan waarom Brennan het eens is met Plato.
Wat vind je van deze argumenten?

3. Welk bezwaar maakt de auteur van het artikel tegen Brennan?
Ben je het daarmee eens? Beargumenteer. 

4. Geef aan wat het politieke inhoudt bij Brennan.
Geef aan wat het politieke inhoudt bij de auteur van het stuk en Nozick
Geef aan wat het politieke inhoudt bij Mouffe. 

Aan welke principes gaat Amerika volgens Leo Strauss ten onder?
Welk Platoons idee klinkt daar in door?

Welke Platoonse oplossing stelt Strauss voor om de Amerikaanse samenleving te redden?