Slim en veilig online
Slim en veilig online
null
Dit ga ik leren
Ik kan uitleggen hoe ik slim, veilig en vriendelijk omga met media en internet.
null
Wat doe jij online het meest?
Gebruik de antwoorden als start: games, filmpjes, chatten, zoeken, muziek, apps. Koppel daarna terug aan mediawijsheid: al deze dingen horen bij media.
Wat is mediawijsheid?
Mediawijsheid betekent dat je goed nadenkt bij wat je ziet, doet en deelt.
op een tablet, telefoon of computer
bij filmpjes, berichten, games en apps
thuis, op school en onderweg
Leg uit dat media niet alleen sociale media zijn, maar ook games, video's, chat en websites. Houd het dicht bij de leefwereld van groep 5.
Media gebruik je elke dag
een filmpje kijken
een bericht sturen
een spel spelen
iets opzoeken
muziek luisteren
Media zijn handig en leuk, maar je moet ook weten wat slim is.
null
Leuk én opletten
Internet heeft veel fijne kanten:
leren en ontdekken
contact met anderen
spelen en maken
Maar niet alles online is handig, waar of veilig.
Gebruik deze slide als overgang: online doen we veel leuke dingen, daarom is het belangrijk om ook risico's te kennen.
Eerst denken, dan doen
Een slimme regel is:
stoppen → nadenken → pas klikken of delen
Zo maak je online vaker veilige keuzes.
Benadruk dat mediawijsheid niet betekent dat alles gevaarlijk is, maar dat je leert kiezen wat verstandig is.
Wat is een slimme regel online?
snel doorsturen
eerst denken
alles geloven
altijd klikken
Sluit aan bij slide 5: stoppen, nadenken, pas klikken of delen.
Maak de zin af
Media gebruik je elke dag. Het is vaak leuk en handig. Toch moet je ook weten wat slim is. Daarom geldt: eerst nadenken, dan pas klikken of delen.
De woorden komen letterlijk terug uit slides 3 tot en met 5.
Privacy is van jou
Privacy betekent dat niet iedereen alles van jou hoeft te weten.
Denk aan:
je naam
je adres
je school
foto's van jezelf
Gebruik concrete voorbeelden van persoonsgegevens die leerlingen herkennen. Houd het eenvoudig en praktisch.
Wat deel je wel of niet?
Beter niet zomaar delen:
je wachtwoord
je telefoonnummer
waar je nu bent
foto's van iemand anders zonder toestemming
Niet alles hoeft online.
Noem dat ook informatie over vrienden of familie privé kan zijn. Toestemming kan kort benoemd worden zonder juridisch te maken.
Als iets niet goed voelt
Voelt een bericht, plaatje of vraag raar?
niet antwoorden
niet verder klikken
scherm wegdoen
hulp vragen aan een volwassene
Belangrijk moment voor handelingsperspectief: leerlingen moeten weten wat ze kunnen doen als ze iets vervelends zien.
Sterke wachtwoorden
Een wachtwoord helpt jouw account te beschermen.
Een sterk wachtwoord:
is geheim
is niet te makkelijk
gebruik je niet voor iedereen
deel je alleen met je ouders of leerkracht als dat nodig is
Voor groep 5 volstaat het idee van een geheim en lastig wachtwoord. Technische details zijn niet nodig.
Wat deel je beter niet zomaar?
je wachtwoord
een tekening
een liedje
een spelidee
De andere opties kunnen soms wel onschuldig zijn; het wachtwoord hoort geheim te blijven.
Vul de juiste woorden in
Privacy is van jou. Niet iedereen hoeft alles van jou te weten. Deel je telefoonnummer of wachtwoord niet zomaar. Voelt iets raar? Vraag hulp aan een volwassene.
Controleert begrip van privacy, persoonlijke gegevens en hulp vragen uit slides 6 tot en met 9.
Is het echt waar?
Online staat veel informatie.
Maar:
niet elk bericht klopt
niet elke foto vertelt de waarheid
niet elk filmpje is eerlijk gemaakt
Introduceer nepnieuws eenvoudig als onjuiste of misleidende informatie online.
Nepnieuws herkennen
Let op deze signalen:
een heel gek of spannend verhaal
veel hoofdletters of schrikwoorden
geen duidelijke bron
iemand zegt: 'stuur dit snel door!'
Koppel signalen aan voorbeelden die kinderen kennen, zoals kettingberichten of overdreven filmpjes.
Slim controleren
Twijfel je?
kijk wie het gemaakt heeft
zoek of je het op meer plekken ziet
vraag een volwassene
geloof niet meteen alles
Benadruk dat controleren slim is, niet wantrouwig. Het gaat om rustig nagaan of iets klopt.
Foto's kunnen ook misleiden
Soms lijkt een foto echt, maar is hij veranderd.
Ook filmpjes of plaatjes kunnen zo gemaakt zijn dat je iets gelooft dat niet klopt.
Hier kun je heel eenvoudig verwijzen naar bewerkte foto's of AI-plaatjes, zonder technisch uit te weiden.
Welk signaal past bij nepnieuws?
duidelijke bron
rustig verhaal
veel schrikwoorden
netjes controleren
Gebaseerd op slide 11. Laat kort benoemen waarom de andere opties juist helpen om slim te kijken.
Lees en vul in
Online klopt niet elk bericht. Zie je iets geks, kijk dan naar de bron en zoek of je het op meer plekken ziet. Ook foto's kunnen soms misleiden.
Echoot de kern van slides 10 tot en met 13.
Vriendelijk online
Wat je online zegt, komt ook bij een ander binnen.
Daarom is het belangrijk om:
aardig te schrijven
niemand uit te lachen
na te denken voor je iets stuurt
Maak de koppeling met gedrag in de klas: online gelden ook gewone omgangsregels.
Iets sturen kan blijven
Een bericht of foto kan snel verder gaan:
iemand maakt een screenshot
iemand stuurt het door
verwijderen lukt niet altijd
Daarom: deel alleen wat veilig en vriendelijk is.
Belangrijk inzicht voor deze leeftijd: online inhoud kan blijven bestaan, ook als jij het weg wilt halen.
Hulp vragen is slim
Maak je iets mee online dat niet fijn is?
Vertel het aan:
je ouder of verzorger
je meester of juf
een andere volwassene die je vertrouwt
Normaliseer hulp vragen. Zeg expliciet dat het niet klikken op een fout bericht nooit 'dom' is.
Wat doe je het best als iets online niet fijn is?
zelf oplossen
terugsturen
hulp vragen
stiekem houden
Deze slide heeft geen instructies
Waarom moet je vriendelijk schrijven?
het verdwijnt meteen
niemand leest het
het komt bij iemand binnen
dan win je altijd
Sluit aan bij slide 14: online woorden doen ook iets met een ander.
Slimme keuzes online
Slim online gedrag ziet er zo uit:
ik denk eerst na
ik deel niet alles
ik controleer informatie
ik blijf vriendelijk
ik vraag hulp als dat nodig is
Deze slide brengt de les terug naar de centrale lijn en bereidt voor op de begrippenlijst.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen iets concreets noemen, zoals: eerst nadenken, niet alles delen, informatie controleren, vriendelijk blijven of hulp vragen.
Begrippen
mediawijsheid - slim, veilig en bewust omgaan met media en internet
privacy - gegevens over jou die niet iedereen hoeft te weten
persoonlijke gegevens - informatie zoals je naam, adres of telefoonnummer
wachtwoord - een geheime code om een account te beschermen
nepnieuws - nieuws of informatie die niet klopt of misleidt
bron - de plek waar informatie vandaan komt
account - jouw plek in een app, game of website
null