Voeding : Allergenen in voeding
Veilig omgaan met allergenen
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Veilig omgaan met allergenen
Open met het belang voor helpende zorg en welzijn: veilig eten aanbieden aan cliënten, gasten en bewoners is onderdeel van goede zorg en gastvrijheid.
Wat gaan we doen deze les?
📋 Check-in
🎯 Lesdoel
🗣️ Allergenen
👥 Opdracht
🤝 Samen afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen 🎯
Ik weet het verschil tussen een allergie en intolerantie.
Ik kan uitleggen wat allergenen zijn en hoe ik er in zorg veilig mee omga.
Deze slide heeft geen instructies
Je werkt op een kinderdagverblijf. De kleine Sem viert vandaag zijn verjaardag en trakteert op spiesjes met fruit en spekjes.
Voordat je de traktatie uitdeelt, kijk je op de allergielijst van de groep.
Bij Yara staat met grote rode letters: PINDA-ALLERGIE.
Bij Daan staat op de lijst: LACTOSE-INTOLERANTIE (hij kan niet tegen koemelk).
Op de verpakking van de spekjes zie je bij de allergenen staan: "Kan sporen van pinda bevatten. Bevat geen melk."
WAT DOE JE?
Deze slide heeft geen instructies
Allergie of intolerantie
Gebruik een eenvoudig voorbeeld: koemelkallergie is iets anders dan lactose-intolerantie. Houd het op hoofdlijnen passend bij niveau 2.
Allergenen?
Gebruik de opbrengst om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als 'pinda', 'gevaar', 'etiket', 'jeuk' of 'veilig'.
Slide titel
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn allergenen?
Allergenen zijn stoffen in voeding die een allergische reactie kunnen geven.
Voor de meeste mensen zijn deze producten normaal.
Voor iemand met een allergie kunnen ze juist gevaarlijk zijn.
In zorg moet je daarom altijd alert zijn.
Benadruk het verschil tussen 'niet lekker vinden' en een echte allergie. Een allergische reactie is een medische kwestie.
Raad de allergenen?!?
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
14 wettelijke allergenen
Deze slide heeft geen instructies
Mogelijke reacties
Jeuk, uitslag of zwelling
Misselijkheid of buikklachten
Hoesten of benauwdheid
Duizeligheid of flauwvallen
Bij ernstige klachten: direct hulp inschakelen
Noem dat klachten per persoon verschillen. Laat studenten begrijpen dat ook een kleine hoeveelheid allergeen al genoeg kan zijn.
Waarom is dit zo belangrijk?
In zorg draait het om veiligheid, vertrouwen en aandacht.
Een cliënt of gast moet erop kunnen rekenen dat jij zorgvuldig werkt.
Een fout met allergenen kan leiden tot ziekte of een ernstige noodsituatie.
Koppel aan beroepshouding: netjes werken, goed luisteren, controleren en eerlijk communiceren als je iets niet zeker weet.
Opdracht: Op zoek naar allergenen
Doel van de opdracht
Je leert allergenen herkennen op voedingsetiketten en onderzoeken of een product geschikt is voor een cliënt of gast met een voedselallergie.
In tweetallen
15 minuten
Na bespreken
15
minute
00
second
Benadruk dat allergenen niet alleen in hoofdproducten zitten, maar ook in saus, kruidenmix, toetje of snack.
Etiketten lezen
Controleer altijd de verpakking.
Allergenen staan vaak vetgedrukt aangegeven.
Let ook op gewijzigde recepten of nieuwe merken.
Twijfel je? Geef het product niet zomaar door.
Noem dat vaste gewoontes gevaarlijk kunnen zijn: een product dat eerder veilig leek, kan later een andere samenstelling hebben.
Kruisbesmetting
Kruisbesmetting betekent dat een allergeen onbedoeld in ander eten komt.
Dat kan via handen, messen, snijplanken of werkbladen.
Ook olie, lepels en bewaarbakken kunnen een bron zijn.
Gebruik de term 'kruisbesmetting' steeds consequent. Leg uit dat het niet gaat om bacteriën, maar om overdracht van allergenen.
Hoe ontstaat kruisbesmetting?
Pindasaus op een lepel → dezelfde lepel in een gewone saus → de saus bevat nu ook pinda.
Brood met gluten op een snijplank → daarna glutenvrij brood snijden → het glutenvrije brood is niet meer veilig.
Deze slide is een causale keten. Lees hem stap voor stap voor en laat zien dat een kleine fout al genoeg is.
Voorkomen van kruisbesmetting
Was je handen goed.
Gebruik schone materialen.
Houd producten apart.
Werk netjes en in een logische volgorde.
Reinig werkbladen tussendoor.
Noem eventueel voorbeelden zoals aparte messen, aparte belegverpakkingen of eerst de allergenenvrije maaltijd klaarmaken.
Veilig werken in zorg
Luister goed naar de cliënt.
Controleer informatie in het dossier, menu of etiket.
Geef alleen door wat je zeker weet. Bij twijfel: overleg met collega
Neem meldingen over allergieën altijd serieus.
Spreek duidelijk en rustig.
Herhaal belangrijke informatie.
Zorg dat de juiste maaltijd bij de juiste persoon komt.
Leg uit dat professioneel handelen ook betekent dat je eerlijk zegt: 'Ik ga het eerst controleren.'
Begrippenlijst
allergeen - stof in voeding die een allergische reactie kan veroorzaken.
allergie - reactie van het afweersysteem op een bepaalde stof.
intolerantie - het lichaam verdraagt een stof niet goed.
kruisbesmetting - onbedoelde overdracht van een allergeen naar ander eten.
etiket - informatie op de verpakking van een product.
reactie - lichamelijke klacht na contact met een allergeen.
protocol - vaste afspraak over wat je moet doen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat vond je van de les?
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
