Scriptie presentatie

• newEditor
• Pedagogische wetenschappen
• WO
• Studiejaar 3

Voorbereidende rekenvaardigheid & woordenschat

Lies van Rijn, Guusje Reiff & Sanne Thijssens

Hoofdvraag

In welke mate is er een relatie tussen het niveau van voorbereidende rekenvaardigheid en woordenschat?

• Opleidingsniveau van ouders

• Sekse

• Gesproken thuistaal

Theoretische relevantie

• Tegenstrijdige uitkomsten in huidige literatuur

• Weinig onderzoek naar basisschoolleerlingen in Nederland

Sommige onderzoeken beweren wel dat er een relatie is tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid.

er is in veel onderzoeken nog niet duidelijk hoe de factoren als thuistaal, opleidingsniveau en sekse een directe relatie hebben met de hoofdvraag

Onderwijs in Nederland is heel anders dan in andere landen, dus het is van belang om te weten hoe de kinderen in Nederland er voor staan

Maatschappelijke relevantie

• Vroege taal- en rekenvaardigheden vormen basis

• Gerichte ondersteuning

Vroege taal en rekenvaardigheden vormen de basis voor de basisschool ontwikkeling van het kind

Het signaleren van vroege problemen in de taal en reken ontwikkeling kan helpen bij het bieden van gerichte ondersteuning.

Methode

Onderzoeksdesign

• Kwantitatief, cross-sectioneel onderzoek

• Observationeel

Steekproef

• N = 293 kinderen

• 133 jongens en 160 meisjes

Meetinstrumenten

• DMT & Leerkrachtoordeel

• UGT-3

Analyse

• Correlatieanalyse

• Moderatieanalyse

Bij correlatie analyse = verschil in spearman en pearson correlatie

Bij moderatie analyse = verschillende analyses omdat er verschillende meetniveau's zijn gebruikt

Woordenschat is een significante voorspeller van leesvaardigheid blijkt uit de literatuur.

Hypothese: Wat denken jullie?

1

minute

00

second

add30s

Vorm een hypothese op de hoofdvraag: in welke mate is er een relatie tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid?

Resultaten

Voor de resultaten is er een significantieniveau van α = .05 gehanteerd.

Positieve samenhang tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid

• Groep 2: sterke samenhang

• Groep 3: zwakke tot matige samenhang (r = .30)

Opleidingsniveau

• Opleidingsniveau van moeders & vaders

• Vroege leeromgeving

• Directe effect ontbreekt

Verschilt de relatie tussen voorbereidende rekenvaardigheid en woordenschat naar ouderlijk opleidingsniveau?

Uit de huidige literatuur blijkt:

- moeders voorspeller voor lezen en schrijven

- vaders vaak voor rekenen

opleidingsniveau bepaalt de kwaliteit van de vroege leeromgeving. leerervaringen zijn erg belangrijk voor de vroege taal en reken ontwikkeling

Hoe operationaliseer je het opleidingsniveau van ouders?

30

second

add30s

Het opleidingsniveau van ouders bestaat uit het hoogst behaalde schooldiploma van ouders van 0 = geen onderwijs tot 7 = universitair.

Opleidingsniveau wordt vaak als onderdeel van SES gezien.

Opleidingsniveau resultaten

Groep 2

• Geen modererende rol van opleidingsniveau ouders

Groep 3

• Geen modererende rol

• Opleidingsniveau vader significant voor voorbereidende rekenvaardigheid

• Opleidingsniveau moeder significant voor woordenschat

Sekse

• Verschillend scoren

• Sociale factoren

Verwachten jullie dat sekse een rol speelt in voorbereidende rekenvaardigheid?

30

second

add30s

A

Ja, jongens scoren gemiddeld hoger

B

Nee, er is geen verschil

C

Ja, meisjes scoren gemiddeld hoger

Sekse

Geen modererende rol van sekse op de relatie tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid.

Gesproken thuistaal

Eerder onderzoek laat tegenstrijdige resultaten zien

Verwachten jullie dat thuistaal de relatie tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid modereert bij kinderen in groep 2?

30

second

add30s

A

Ja, de relatie is sterker voor kinderen die thuis Nederlands spreken

B

Ja, de relatie is sterker voor kinderen die thuis een andere taal spreken.

C

Nee, er is geen significante relatie gevonden.

Verwachten jullie dat thuistaal de relatie tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid modereert bij kinderen in groep 3?

30

second

add30s

A

Ja, de relatie is sterker voor kinderen die thuis Nederlands spreken

B

Ja, de relatie is sterker voor kinderen die thuis een andere taal spreken.

C

Nee, er is geen significante relatie gevonden.

Gesproken thuistaal resultaten

Thuistaal had in groep 2 een significant negatief effect op de relatie tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid.

Dit betekent dat de relatie tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid kleiner is bij kinderen die thuis een andere taal spreken dan bij kinderen die thuis Nederlands spreken

Thuistaal had in groep 3 geen modererend effect.

Dit verschil kan mogelijk komen doordat kinderen met meer blootstelling aan taal een betere taalvaardigheid hebben

Discussie

Positieve relatie gevonden tussen woordenschat en voorbereidende rekenvaardigheid

Maar:

• Woordenschat is niet direct gemeten

• Leerkrachtoordeel is subjectief

• Gemakssteekproef

Aanbeveling: vervolgonderzoek met betere taalmetingen / longitudinaal onderzoek

Conclusie

Woordenschat hangt positief samen met voorbereidende rekenvaardigheid, maar wees voorzichtig!

Opleidingsniveau geen modererende rol, maar wel van belang

Belang van aandacht voor woordenschat en rekenontwikkeling in de vroege kindertijd

Sekse geen modererende rol

Thuistaal alleen modererende rol in groep 2

Take home message

Opleidingsniveau ouders

• Leeromgeving thuis

Thuistaal

• Investeren in taalaanbod

Sekse

• Hele plaatje

• Factoren