klas 1 hst 4 Japan 2024.pptx
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Welke natuurrampen ken je?
Welke natuurrampen komen er in Japan voor denk je?
Leerdoelen
Welke natuurrampen komen in Japan voor?
En hoe ontstaan deze?
Voor vandaag:
Wat is plaattektoniek?
En wat heeft dit met Japan te maken?
Natuurrampen in Japan
Plaattektoniek
Ring van Vuur
Endogene
krachten
Convectiestromen
Plaatbewegingen
Convergent
Divergent
Transform
Ontstaan:
Oceanische plaat tegen de
Continentale plaat
Subductie
Opdrachten voor deze week
1. Lees paragraaf 1 van hoofdstuk 3
2. Maken vraag 2a,2b en 3 t/m 6 van paragraaf 3.1
3. Klaar? vraag 7,8
TIP: Lees de tekst goed door. Gebruik ook het basisboek.
Opdrachten voor deze week
1. Lees paragraaf 1 van hoofdstuk 4
2. Maken vraag 1a, 2a,2b, 3 t/m 5 van paragraaf 1
TIP: Lees de tekst goed door. Gebruik zo nodig ook het (digitale) basisboek.
Klaar: Bekijk o
Opdrachten voor deze week:
Lees de stukjes: ´Natuurrampen in Japan´ en ´Ring van vuur´.
Open je werkboek. Ga naar HST 4.
Maak de vragen bij paragraaf 1, vraag 1 en 2 (met atlas)
Opdrachten voor deze week:
Lees de stukjes: ´Natuurrampen in Japan´ en ´Ring van vuur´.
Open je (digitale) werkboek. Ga naar HST 4.
Maak de vragen bij start, bekijk ook de filmpjes die bij de vragen staan. overslaan: vraag 1a en 5.
Klaar? Topo De Wereld oefenen.
Opdrachten voor deze week
1. Lees paragraaf 1 van hoofdstuk 4
2. Maken vraag 1a, 2a,2b en 3 t/m 6 van paragraaf 1
3. Klaar? vraag 7,8
TIP: Lees de tekst goed door. Gebruik ook het (digitale) basisboek.
Opdrachten voor deze week
1. Lees paragraaf 1 van hoofdstuk 4
2. Maken vraag 1a, 2a,2b, 3 t/m 5 van paragraaf 1
TIP: Lees de tekst goed door. Gebruik zo nodig ook het (digitale) basisboek.
Opdrachten voor deze week:
Lees de stukjes: ´Natuurrampen in Japan´ en ´Ring van vuur´.
Open je (digitale) werkboek. Ga naar HST 4.
Bekijk de planner: Maak de vragen bij start, bekijk ook de filmpjes die bij de vragen staan. overslaan: vraag 1a en 5.
heb je start gemaakt, maak dan met behulp van internet vraag 1a en 2a van par 1.
Vulkaan opdracht
Groepsopdracht:
Maak een schaalmodel van een vulkaan. Dit mag een werkende vulkaan zijn!
Cijfer: telt 1x mee.
Daarnaast: een speciale prijs voor het beste model over alle brugklassen en gaat per klas één model door naar de finale avond. Hier mogen juryleden/ouders stemmen en ontvangen de beste 3 modellen een prijs.
Vulkaan opdracht
Hoe ga je te werk:
Groepjes van 3 á 4 personen (niemand blijft over)
Maak een plan, wat voor vulkaan ga je maken? Zoek ook details of van dit type vulkaan.
Verdeel de taken, wie doet wat en wanneer?
6 februari lever je de vulkaan in en presenteer je deze voor een cijfer.
Je maakt je plan in de les, en maakt de vulkaan buiten de les. Je krijgt deze periode minder huiswerk.
doorsnede vulkaan
Gebruik het basisboek in Learnbeat, type vulkanen en de bijbehorende begrippen.
Bedenk welk materiaal je wilt gebruiken.
Zoek voorbeelden op Youtube, Google, Pinterest.
Maak een plan waar iedereen zich in kan vinden.
Vulkaan-opdracht
Deel 1: We gaan de vulkanen bekijken en je gaat er iets over vertellen. Denk aan: hoe heb je het gemaakt, welk type vulkaan is het en welke kenmerken zie je.
Deel 2: Beoordelingen van de vulkanen en wie gaat door naar de finaledag.
Deel 3: Samen opruimen!
Maak een plan
Bedenk wat je wilt maken, schrijf dit op in een document of schrift.
Bedenk hoe je dit wilt maken.
Bedenk wanneer je dit wilt maken.
Heb je dat gedaan? maak dan een schema (als hieronder) en vul dit in:
Wat is plaattektoniek?
Welke gevolgen van plaattektoniek kom je in Japan tegen?
Welke van onderstaande begrippen is geen plaatbeweging?
Convergent
Divergent
Subductie
Transform
Leerdoel voor vandaag:
Wat zijn de gevolgen van de plaatbewegingen?
Convergent
Divergent
Transform
Ring van vuur
Continentale platen
Oceanische platen
Endogene / exogene krachten
Plaatbewegingen
Convergent
Divergent
Transform
Convergente beweging:
Kan er subductie voorkomen en er kan gebergte ontstaan.
Divergente beweging
San Andreasbreuk
Schema:
Vulkanen: aardbevingen:
Divergent: Ja Lichte bevingen
Convergent: Ja Ja (zware)
Transform: Nee Ja (zware)
Opdrachten voor deze week
Maak paragraaf 3.1 af (vraag 7 en 8)
check of je 2a, 2b en 3 t/m 6 af hebt.
TIP: Open Theorie bij het maken van de vragen. Eerst lezen.
Klaar met paragraaf 1?
De vragen bij paragraaf 3.2
(2d, 4d, 4e en 6 en 9 mag je overslaan.)
https://nos.nl/artikel/2413252-tsunami-tonga-richt-schade-aan-in-japan-vs-en-peru
https://www.ad.nl/buitenland/nieuw-zeelandse-premier-significante-schade-tonga-na-onderzeese-vulkaanuitbarsting~a6a64beb/
Ring van vuur
Ring van Vuur
Opdrachten voor deze week
1. Lees paragraaf 1 van hoofdstuk 3 in Learnbeat
2. Maken vraag 1a, 2a,2b en 3 t/m 6 van paragraaf 1
3. Klaar? vraag 7,8
TIP: Lees de tekst goed door. Gebruik ook het (digitale) basisboek.
Oefenvragen
10 minuten:
Welke drie verschillende plaatbewegingen zijn er?
Wat is het verschil tussen endogene en exogene kracht?
Bij welke plaatbeweging komt geen vulkanisme voor? Leg ook uit waarom.
Waarom zijn er in Nederland geen aardbevingen door plaattektoniek?
Wat is het verschil tussen convergentie en subductie?
Klaar? Maak vraag 4 en 7 van paragraaf 3 in het werkboek.
• Hoe ontstaan de vulkanen in de Ring van Vuur?
1 platen bewegen naar elkaar toe en botsen
2 de zwaardere oceanische plaat duikt onder de
lichtere continentale plaat en smelt (magma)
3 het magma stijgt op en breekt door het aardoppervlak (lava)
Ring van Vuur
Japan ligt op het grensgebied van drie platen:
- de Euraziatische plaat (continentaal)
- de Pacifische plaat (oceanisch)
- de Filipijnse plaat (oceanisch)
🡪 De oceanische platen schuiven onder de continentale
plaat = subductie
🡪 ontstaan van diepe troggen
• De beweging van de platen gaat schoksgewijs.
🡪 spanning wordt opgebouwd
🡪 ontlading van spanning leidt tot veel vrijkomende energie
🡪 aardbevingen
Japan: veel grote aardbevingen in de geschiedenis.
Troggen en aardbevingen
De aarde is een bol van gloeiend heet gesteente met
daaromheen een dunne aardkorst.
• De aardkorst verandert voortdurend van vorm door
natuurkrachten van twee kanten:
• Van buitenaf door exogene krachten
🡪 verwering en erosie
• Van binnenuit door endogene krachten
🡪 aardkern, aardmantel en aardkorst
🡪 hoe dieper, hoe warmer
🡪 door hitte ontstaan convectiestromen die
breuken veroorzaken in de aardkorst
B97 Endogene en exogene krachten
De aardkorst bestaat uit verschillende
platen / schollen.
🡪 breuken: barsten / scheuren tussen
die platen
• De platen en breuken zijn ontstaan door
endogene krachten
🡪 convectiestromen zorgen voor barsten
en scheuren in de korst
B100 Platen en breuken
Opdrachten:
Lezen:
Paragraaf 1 (helemaal)
(Japan: land in de Ring van Vuur blz: 62/63)
Maken:
3,4,5,6,8 van par 1. (huiswerk volgende week)
Extra: 9
Tips:
Gebruik het basisboek. Deze heb je fysiek, zoek het juiste basisboeknummer op bij de vraag. Deze staan ook rechts-onderin bij de paragraaf.
Het basisboek is ook online te vinden. In het online lesboek, bovenin is een kopje ‘basisboek’.
Linkje met plaatbewegingen:
http://dusk.geo.orst.edu/oceans/PPT/PlateMotion.html
Langs de breuklijnen is de aardkorst voortdurend
in beweging. Er zijn drie bewegingsrichtingen:
• Divergentie: uit elkaar
🡪 mid-oceanische rug
• Convergentie: naar elkaar
🡪 drie variaties:
1 subductie bij een botsing van een oceanische
en een continentale plaat 🡪 trog + vulkanisme
2 subductie van de oudste oceanische plaat onder
de jongste oceanische plaat 🡪 trog + vulkanisme
3 botsing van twee continentale platen 🡪 gebergte
• Transform: langs elkaar
B101 Bewegingsrichtingen van platen
Oefenvragen
10 minuten:
Welke drie verschillende plaatbewegingen zijn er?
Wat is het verschil tussen endogene en exogene kracht?
Bij welke plaatbeweging komt geen vulkanisme voor? Leg ook uit waarom.
Waarom zijn er in Nederland geen aardbevingen door plaattektoniek?
Wat is het verschil tussen convergentie en subductie?
Klaar? Maak vraag 4 en 7 van paragraaf 3 in het werkboek.
P2: Aardbevingen en tsunami’s in Japan
Wat is plaattektoniek?
Welke drie plaatbewegingen zijn er?
Hoe ontstaan aardbevingen in Japan?
Bij deze vraag mag je samenwerken. Wat is subductie?
Ontstaan:
Tsunami's ontstaan door een
zeebeving.
Oceanische plaat tegen de
Continentale plaat
Subductie
Trillingen door botsing
Aardbevingen
Als een Tsunami dichterbij de kust komt dan:
1 in het ondiepe water remt de golf af.
2 het achterste deel van de golf haalt de voorkant in.
3 de golf wordt hoger.
Gevolgen:
Kernreactor Fukushima (40 jarig proces)
20.000 slachtoffers en duizenden mensen vermist / geëvacueerd.
Opdrachten
Verder met de presentatieopdracht
Of maak:
par 3.2: vraag 1 t/m 5 (de grote Oost-Japanse ramp)
Opdrachten
maken: de vragen bij paragraaf 2 (2d, 4d, 4e en 6 en 9 mag je overslaan.)
Lees de teksten (ook in het basisboek) en beantwoord de vragen.
Klaar? Nakijken in classroom
Tsunami’s
Sendai 2011
https://www.youtube.com/watch?v=3618dZoiaPE&ab_channel=saitoart aankomst
https://www.youtube.com/watch?v=SptdhYet1-M&ab_channel=ChillASMR vanaf 5.00
https://www.dailymotion.com/video/x81222t Reizen Waes Fukushima
https://www.youtube.com/watch?v=7YufSSwFUAE&t=111s&ab_channel=DSpec28 (Japan earthquake)
Earthquakes
Tsunami
Opdrachten
Zie planner (magister!)
Vragen bij par 2
10 min:
Hoe ontstaan de aardbevingen in Japan?
Hoe ontstaat een Tsunami?
Waarom wordt een Tsunami steeds hoger naarmate hij dichter bij de kust komt?
Wat is het verschil tussen de schaal van Richter en die van Mercalli?
Waarom kun je een tsunami op meerdere schaalniveaus bekijken?
Klaar?
zoek en bekijk ´The 5 Biggest Earthquakes in History´(IGEO) op Youtube. Let op de manier van het ontstaan van de bevingen.
Opdrachten
Maken de vragen bij par 2.
(4d, 4e en 6 mag je overslaan.)
Lees de teksten (ook in het basisboek) en
beantwoord de vragen.
Klaar?
- bekijk het filmpje bij 7.
zoek en bekijk ´The 5 Biggest Earthquakes in History´(IGEO) op Youtube. Let op de manier van het ontstaan van de bevingen.
maak een samenvatting voor de eerstvolgende toets.
Als gevolg van de tsunami raakt een kernreactor
in de stad Fukushima oververhit en ontplofte.
🡪 evacueren van bewoners in een straal van
30 km voor de radioactieve straling.
• Ook nu zijn de gevolgen nog merkbaar:
- grond is besmet
- water is vervuild
🡪 opruimwerkzaamheden zullen nog
minimaal 40 jaar duren
Fukushima
Nu:
- bijna 20.000 slachtoffers
- duizenden mensen vermist
- honderden miljarden euro’s aan
schade
- duizenden geëvacueerde Japanners
wonen in tijdelijke onderkomens
Balans
Bij aardrijkskunde gebruik je vijf schaalniveaus:
- lokale schaal: stad of dorp
- regionale schaal: landsdeel, provincie, streek
- nationale schaal: land
- continentale schaal: meer dan één land, werelddeel
- mondiale schaal: wereld
(- fluviale schaal: stroomgebied van een rivier)
Door inzoomen en uitzoomen kun je van schaalniveau
veranderen.
B13 Wisselen van schaalniveau
Door plaatbewegingen bouwt zich spanning op in
de aardkorst.
🡪 na enkele jaren ontlaadt die spanning zich en
verschuiven platen ineens een paar meter
🡪 aardbeving.
• Hypocentrum en epicentrum
De zwaarste aardbevingen komen voor bij convergentie.
Ook aardbevingen bij transforme en divergente
plaatbewegingen.
B106 Aardbeving
Seismologen meten de trillingen van
de aardkorst op de schaal van Richter.
🡪 kracht van de aardbeving
🡪 x 10 per stap
• 9,5: zwaarste aardbeving ooit (Chili, 1960).
• Ook in Nederland soms aardbevingen
🡪 Groningen: door gaswinning
🡪 Roermond: door breuken
Niet alleen breuken tussen de platen, ook in
de platen.
🡪 ontstaan door grote trek- en duwkracht
van de platentektoniek.
B107 Schaal van Richter
Een aardbeving op de bodem van de zee is een zeebeving.
🡪 door de beving komt een stuk van de zeebodem omhoog.
🡪 er ontstaan vloedgolven: tsunami’s
• Tsunami’s:
- minimaal 8 op de schaal van Richter
- 1.000 km/uur
- worden hoger bij de kust
- 30 m hoog
2004: Noord-Sumatra
2011: Japan
B109 Tsunami
Opdracht ML1
Maak een Google presentatie over een aardbeving, tsunami, vulkaanuitbarsting of orkaan ergens ter wereld.
Aantal dia´s: 4 / 5 / 6 dia´s informatie en plaatjes + voorkant. (totaal dus maximaal 7)
Onderdelen die in de presentatie moeten:
kaarten van het gebied
Hoe is de ramp ontstaan? (uitgebreid)
Begrippen uit de paragraaf
Wat zijn de gevolgen geweest van deze natuurramp?
Welke vorm van Hazard Management (paragraaf 5) wordt er toegepast.
Je mag ook gebruik maken van (korte) filmpjes en extra onderdelen toevoegen!
Presentaties: Niet te veel tekst en probeer te presenteren, niet voorlezen. Presentaties in kleine groepen: luisteren naar elkaar. Presentaties duren tussen de 3 en de 5 minuten.
Cijfer: De beoordeling is de gemaakte presentatie en het presenteren aan elkaar samengevoegd.
EInddatum komt in Magister: Ga uit van 2 lessen de tijd -> je mag dit afmaken in het huiswerkuur.
Wat is plaattektoniek?
Noem drie gevolgen van plaattektoniek in Japan
Welke drie plaatbewegingen zijn er?
Wat is subductie?
Plaatbewegingen
Bij welke komen er vulkanen voor?
• De krater:
- 18km van oost naar west
- 24km van noord naar zuid
- 120 km omtrek
- 50.000 bewoners
Uitbarsting Aso in 2016 🡪 heftige asregen
Caldeira
Uitbarsting Aso in 2016 🡪 heftige asregen
Caldeira
Wegduikende platen
Ontstaan van de Aso
De vulkanen in Japan ontstaan door subductie.
De oceanische plaat botst tegen de continentale plaat en schuift er onder.
De oceanische plaat smelt in de aardmantel.
Het magma zoekt een weg door de korst, als de druk hoog is, barst de vulkaan uit.
B103 Soorten vulkanen
Voordelen vulkanisme:
• Lava
🡪 vruchtbare bodem
• Tufsteen
🡪 bouw van huizen en bruggen
• Toerisme
🡪 geld en werk
Voordelen van vulkanisme
Opdracht:
Maak een Google presentatie over een aardbeving, tsunami, vulkaanuitbarsting of orkaan ergens ter wereld.
Aantal dia´s: per persoon 3/ 4 /5 dia´s (voorkant telt niet mee)
Onderdelen die in de presentatie moeten:
kaart(jes) van het gebied
Hoe is de ramp ontstaan? (uitgebreid)
Begrippen uit de paragraaf
Wat zijn de gevolgen geweest?
Welke vorm van Hazard Management wordt er toegepast.
Je mag ook gebruik maken van (korte) filmpjes en extra onderdelen toevoegen!
Presentaties: Niet te veel tekst en probeer te presenteren, niet voorlezen. Presentaties in kleine groepen: luisteren naar elkaar. Presentaties duren tussen de 3 en de 5 minuten.
Cijfer: Telt 1x mee. De beoordeling is de gemaakte presentatie en het presenteren aan elkaar samengevoegd.
EInddatum: 2 lessen de tijd
B103 Soorten vulkanen
Opdrachten
Afmaken opdracht ‘Samenvatten’
(zie classroom)
Klaar? maken par 2 vraag 1 t/m 5 en par 3 vraag 1 t/m 3 + 8.
Tip: Lees de tekst goed door. Ook die van het basisboek.
Opdrachten
Vragen paragraaf 2 nakijken (classroom)
maken par 3 vraag 1 t/m 4b +7, 8.
Klaar: Alles nakijken met classroom
Start de flimpjes in Classroom.
Het ontstaan van de vulkaan de Aso:
- vier grote uitbarstingen
- laatste uitbarsting het grootst
- 600 km³ lava
• Vijf nieuwe vulkanen in de oude caldeira
🡪 Nakadake nog actief
Ontstaan
Opdrachten
Afmaken opdrachten natuurrampen.
Presenteren oefenen / doornemen
klaar? maken vraag 1 t/m 4 par 3.3
Wegduikende platen
B103 Soorten vulkanen
Stratovulkaan
Schildvulkaan
Caldeiravulkaan
Pyroclastische stroom
Hete gassen vermengd met stenen en as die bij/na een vulkaanuitbarsting ontstaan.
Ontstaan Caldeiravulkaan. Welke eerst?
Opdrachten
Afmaken / oefenen presentatieopdracht
Maken paragraaf 3 vraag 1 t/m 4 + 7,8
Beide klaar?
Nakijken van de opdrachten en starten met
paragraaf 4 (doorlezen + maken vraag 1)
Filmpje met vragen
10/ 15 minuten:
Bekijk het filmpje en beantwoord de vragen.
https://edpuzzle.com/media/6012d5af8cb6d842869bb553
Vervolgens verder met:
Afmaken par 4.2 en maken par 4.3 vraag 1 t/m 8.
Samenvatting maken voor het so.
Opdrachten
Afmaken par 4.2 en inleveren (!)
maken par 4.3 vraag 1 t/m 4 + 8.
Tip: Lees de tekst goed door. Ook die van
het basisboek.
Schema:
Type: Vulkanen: aardbevingen:
Divergent: Schildvulkanen Ja Lichte
Convergent: Stratovulkanen en Caldeira Ja zware
Transform: nee nee zware
Plaattektoniek
Waar komen (recent) aardbevingen voor?
https://aardrijkskunde.dbz.be/ipad/platentektoniek/kaart.html
Plaattektoniek en gevolgen:
https://contrib.pbslearningmedia.org/WGBH/conv16/conv16-int-mmes-1/index.html
Subductie!
https://aardrijkskunde.dbz.be/ipad/kosmografie/animatie_kustgebergte.html
Alle vulkanen / aardbevingen enz ter wereld + plaatbewegingen.
https://www.geolsoc.org.uk/Plate-Tectonics/
Plaattektoniek storymap: https://apl.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=df5f94c0050b4075adfbba54fb13eaeb
Vulkaan-opdracht (extra)
Maak een vulkaan van sneeuw!
De mooiste krijgt een prijs evenals de
grootste! 2 prijzen dus!
Inzendingen naar: w.pilat@singelland.nl
(zorg er voor dat je bij de grootte er bijv. zelf naast staat om de hoogte in te schatten.)
(ps: afhankelijk van het weer en inachtneming van de corona-regels)
De Kwis!
Noteer:
Groen, blauw of rood.
1. Welk land hoort niet bij de ring van vuur?
Groen: Nederland
Rood: Verenigde Staten
blauw: Japan
2. Bij welke plaatbeweging komen lichte aardbevingen voor?
Groen: Convergent
Rood: Divergent
Blauw: Transform
3. Bij welke plaatbeweging komt geen vulkanisme voor?
Groen: Convergent
Rood: Divergent
Blauw: Transform
4. Op de afbeeldingen is te zien hoe een Caldeira ontstaat. Welke van de drie is het eindresultaat?
Groen: A
Rood: B
Blauw: C
5. Welke vulkaan ontstaat bij de divergente beweging?
Groen: Stratovulkaan
Rood: Caldeiravulkaan
Blauw: Schildvulkaan
6. Het epicentrum van een aardbeving is de plek onder in de grond waar de beving het meest hevig is.
Groen: Waar
Rood: Niet waar
7. Mount Fuji is een...
Groen: Stratovulkaan
Rood: Caldeiravulkaan
Blauw: Schildvulkaan
8. Wat is een voordeel van het leven dichtbij een vulkaan?
Groen: Vruchtbare grond
Rood: Bouwen met Tufsteen
Blauw: Toerisme in de regio
9. Wat meet de schaal van Mercalli?
Groen: De hevigheid en de schade van de aardbeving
Rood: De kracht van de aardbeving gemeten bij het epicentrum
Blauw: De kracht van de aardbeving gemeten bij het hypocentrum
10. Wat gebeurd er niet als een oceanische plaat botst met een continentale plaat?
Groen: Subductie, de zwaardere oceanische plaat schuift onder de continentale
Rood: Subductie, de zwaardere continentale plaat schuift onder de oceanische
Blauw: Er ontstaat een trog
Keuzeopdracht
Extra hulp (klassikaal)
Controleren of je alle werkboek vragen af hebt:
4.1 t/m 4.3 en nakijken
Maken samenvatting en alvast leren
extra: Bekijk de linkjes / Powerpoint in Classroom.
Orkaan Jebi
Ontstaanswijze orkaan:
- boven warm zeewater (minimaal 27 ⁰C)
- lucht daarboven is warm en vochtig
(veel verdampt zeewater)
- lucht stijgt snel op, koelt af en het gaat
regenen
- onderin ontstaat hierdoor een tekort
aan lucht (lage druk)
- tekort wordt opgevuld met lucht uit
andere gebieden
- door het corioliseffect gaat die lucht
draaien
Orkanen:
Cyclonen
Hurricanes
Tyfoons
Orkanen / tyfonen
Gevolgen Jebi
Opdrachten
Leerdoelen uitwerken of begrippen oefenen (zie classroom)
Mocht je nog met je presentatieopdracht bezig willen, dat mag, lever deze voor vrijdag opnieuw in.
Opdrachten
afmaken vulkaantekening
maken vraag 1 t.m 4 van paragraaf 4.4
klaar? Edpuzzle, filmpje in classroom.
1,2,3,4 van paragraaf 4.4
Heb je deze klaar? Maak dan de bijbehorende samenvatting opdracht in het online werkboek.
Youtube: gevolgen orkaan Jebi
Langs de breuklijnen is de aardkorst voortdurend
in beweging. Er zijn drie bewegingsrichtingen:
• Divergentie: uit elkaar
🡪 mid-oceanische rug
• Convergentie: naar elkaar
🡪 drie variaties:
1 subductie bij een botsing van een oceanische
en een continentale plaat 🡪 trog + vulkanisme
2 subductie van de oudste oceanische plaat onder
de jongste oceanische plaat 🡪 trog + vulkanisme
3 botsing van twee continentale platen 🡪 gebergte
• Transform: langs elkaar
B101 Bewegingsrichtingen van platen
Bij vulkanisme komt materiaal uit de aarde door
openingen in de aardkorst naar buiten:
- magma 🡪 lava
- vulkaanuitbarsting / eruptie kan explosief
zijn met vulkanische bommen en asdeeltjes
- het materiaal vormt rond de krater een
berg: de vulkaan
• Vulkanisme ontstaat bij twee plaatbewegingen:
Subductie 🡪 vaak hevige uitbarstingen
Divergentie 🡪 mid-oceanische ruggen
B102 Vulkanisme
Drie hoofdsoorten vulkanen:
• Cadeiravulkaan
- oude vulkaan
- brede krater door ingestorte magmakamer
- kratermeer en nieuwe vulkaan in de caldeira
B103 Soorten vulkanen
Drie hoofdsoorten vulkanen:
• Schildvulkaan
- bij divergentie
- flauwe hellingen
- dun, vloeibaar lava
- niet-explosieve uitbarstingen
B103 Soorten vulkanen
Bij vulkanisme komen ook andere vulkanische
verschijnselen voor, zoals:
• fumarolen
🡪 hete gassen ontsnappen door scheuren in de aardkorst
• geisers
🡪 heetwaterbron die met tussenpozen heet water en
stoom uitspuit
• ook bij dode vulkanen nog vulkanische verschijnselen
🡪 postvulkanisch verschijnsel
B105 Vulkanische verschijnselen
Orkaan = tropische storm met minimaal windkracht 12.
🡪 tyfoon / taifoen, cycloon, hurricane
• Jebi: orkaan met zware buien en enorme windstoten.
🡪 gevolgen voor schepen, vliegtuigen, scholen, 1 miljoen bewoners
🡪 Japan 2018: 30 tropische stormen, 10 orkanen
Tyfoon Jebi
Jebi veroorzaakte veel schade:
- doden en gewonden
- schade aan gebouwen, auto’s en infrastructuur
- stroomstoringen
- stormvloed met overstromingen
Schade
Kenmerken van orkanen die leiden tot veel
slachtoffers en schade:
• Hoge windsnelheden.
- Schaal van Saffir-Simpson
🡪 begint waar schaal van Beaufort stopt
• Hevige regenval die overstromingen en
aardverschuivingen veroorzaakt.
• Hoge golven door de harde wind
veroorzaken overstromingen.
Kenmerken van orkanen
Orkanen en tornado’s veroorzaken in andere landen meer slachtoffers en schade dan in Japan.
🡪 reden: ontwikkelingspeil
🡪 goede huizen, dijken, waarschuwingssystemen
Orkanen en ontwikkelingspeil
Een orkaan is een zware tropische storm met een windkracht
van minimaal 12 op de schaal van Beaufort.
🡪 Schaal van Saffir-Simpson: 5 orkaancategorieën
• Kenmerken orkaan:
- ontstaan aan einde zomer boven opgewarmd zeewater
- doorsnede 500 tot 1.500 km
- duurt gemiddeld 5-10 dagen
• Orkanen komen vooral voor in de tropen.
🡪 hurricane (Amerika), cycloon (Zuid-Azië, Australië),
tyfoon / taifoen (Oost-Azië)
Eigen namen per orkaan.
B66 Orkaan
• Kenmerken orkaan:
- grote doorsnede van 500 tot 1.500 km
- cirkelvormig lagedrukgebied met wolken
en stortbuien
- oog van de orkaan: windstil, wolkeloos ‘gat’
in het midden van 30 tot 50 km.
🡪 dalende lucht zorgt voor zon
- hoge windsnelheden van 100 tot 250 km/u
• De windkracht neemt af boven land door:
- geen warm zeewater dat kan verdampen
- geen warme lucht die snel en hoog
kan opstijgen
- afremmen wind door bomen en gebouwen
B67 Werking van een orkaan
Orkanen / tyfonen
Hazard Management
Rampenbestrijding.
Drie onderdelen:
1 de aanleg van waarschuwingssystemen
2 het nemen van bouwtechnische maatregelen
3 het opstellen van rampenplannen
Hazard Management
Wat moet je doen bij een aardbeving?
Wat moet je doen bij een Tsunami?
Wat moet je doen bij een vulkaanuitbarsting?
Wat moet je doen bij een Tyfoon?
Earthquake
Tsunami
Vulkaanuitbarsting
Orkanen / tyfonen
Opdrachten
afmaken paragraaf 4 (orkanen)
start paragraaf 5 In learnbeat:
Maak de opdrachten:
Opdrachten
Voor vandaag:
Lezen par 4.4 + maken 1,2,4 van 4.4
&
par 4.5 vraag 1 t/m 6 (omgaan met rampen)
Klaar?
Keuzemenu A opdracht 1.
Opdrachten
Maken vraag 1 t/m 7 van par 4.5
(Vorige week al 1,2,3a gedaan)
Lees de theorie en maak dan pas de vraag.
Hazard management
= beleid om schade bij natuurrampen te voorkomen.
🡪 rampenbestrijding
Drie onderdelen:
1 de aanleg van waarschuwingssystemen
2 het nemen van bouwtechnische maatregelen
3 het opstellen van rampenplannen
Bron 2 Hazard management
Wannéér een aardbeving zal plaatsvinden, is moeilijk te
voorspellen.
Maatregelen:
- seismologen maken kaarten
- evacuatieplannen
- aardbevingsbestendig maken van gebouwen
- beveiligen van gasleidingen
Bron 4 Een aardbeving voorspellen
Bron 5 Waarschuwingsbord
Bron 6 Tsunami waarschuwingssysteem
Het Pacific Tsunami Warning Centre slaat alarm
als er een zeebeving is.
🡪 berekening verschillende mogelijke plekken
van de epicentra
🡪 evacuatie
Vulkanologen letten op de volgende voortekenen:
1 lichte aardbevingen
2 verwarming vulkaanhelling
3 uitzetten vulkaan
4 hoeveelheid zwavel
5 geluid stijgend magma
Bron 7 Komt er een vulkaanuitbarsting?
Bron 8 App voor toeristen
voorbereiding
Omschrijf bij de vier rampen:
aardbeving, tsunami, vulkaanuitbarsting, tyfoon.
hoe deze in Japan:
Ontstaan (uitgebreid) - par 1 t/m 4
Welke vorm van hazard management wordt er toegepast? (voorbeelden)
(par 5)
Ontstaan:
Oceanische plaat tegen de
Continentale plaat
Subductie
Trillingen door botsing
Hazard Management
Rampenbestrijding.
Drie onderdelen:
1 de aanleg van waarschuwingssystemen
2 het nemen van bouwtechnische maatregelen
3 het opstellen van rampenplannen
aardbevingen
de schaal van Richter (magnitude)
de schaal van Mercalli (intensiteit)
Vulkanen
VEI
Vulcano Eruption Index
Wind / orkanen
de schaal van Beaufort
Orkanen
de schaal van Saffir-Simpson
Begrippen Oefening
Subductie
Transforme beweging
Hypocentrum
Caldeiravulkaan
Trog
Hazard management
Opdracht:
Werk de leerdoelen uit, dit mag op het chromebook of in je schrift.
Oefen de begrippen in Quizlet en leer je aantekeningen.
Opdracht:
Maak de atlasopdrachten af.
(eind van de les kijken we deze na)
Afmaken van de online zelftoets (boek mag je er bij houden), maken: vraag 3, 4, 5, 6, 7a,7b , 8, 9a,10a, 12, 14, 15,16.
Gebruik zo nodig: Je leerboek en/of aantekeningen.
Oefen bij onderdeel ‘finish’ de begrippen uit de woordenlijst.
Oefen de herhaling-opdrachten bij elke paragraaf
Zelftoets
Begin met het maken van de online zelftoets (boek mag je er bij houden), maken: vraag 3, 4, 5, 6, 7a,7b , 8, 9a,10a, 12, 14, 15,16.
Gebruik zo nodig: Je leerboek en/of aantekeningen.
Klaar?
Neem de powerpoint door in classroom
maak een samenvatting van h4.
Oefen bij onderdeel ‘finish’ de begrippen uit de woordenlijst
Opdrachten:
Maak af: par 4 ‘orkaan Jebi’ vraag 1,2,4
Heb je dit al af?
Begin met het maken van de online zelftoets (boek mag je er bij houden), maken: vraag 3, 4, 5, 6, 7a,7b , 8, 9a,10a, 12, 14, 15,16
(af)maken samenvatting
Maak de oefentoets in classroom (8 vragen)
Morgen: steunles en mentorles voor extra hulp. Bij vragen: maak er gebruik van.
Een diagram geeft vaak een sneller en duidelijker overzicht dan een tekst of een tabel met getallen.
• Lijndiagram: ontwikkeling in tijd.
• Staafdiagram: lengte van de staven geeft een hoeveelheid aan.
B37 Diagrammen
• Cirkeldiagram: verdeling van een verschijnsel in procenten.
• Stroomdiagram: dikte van de lijn geeft de hoeveelheid aan.
B37 Diagrammen
