Thema 2 Voortplanting Basisstof 4 Zwangerschap
Zwangerschap en bevruchting
Onderdelen in deze les
Zwangerschap en bevruchting
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe bevruchting en zwangerschap bij de mens verlopen en voorbeelden van prenataal onderzoek noemen.
Deze slide heeft geen instructies
Verschillen zaadcel en eicel
Deze slide heeft geen instructies
Waarom zijn ze zo verschillend?
Een zaadcel moet vooral snel bij de eicel komen. Daarom is hij klein en beweeglijk. Een eicel moet juist de eerste ontwikkeling ondersteunen. Daarom is zij groter en bevat zij reservevoedsel.
Benadruk het biologische principe structuur ↔ functie. Dit is de kern van dit eerste deel.
Wat is bevruchting?
Bevruchting is het versmelten van de kern van een zaadcel met de kern van een eicel. Dit gebeurt bij de mens in een eileider.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer is bevruchting mogelijk?
In de vruchtbare periode
Ongeveer drie dagen vóór de ovulatie tot één dag na de ovulatie
Buiten die periode is de kans op bevruchting veel kleiner
Gebruik consequent het woord ovulatie. Vermijd extra details over de menstruatiecyclus die niet in deze leskern nodig zijn.
Na de bevruchting
De bevruchte eicel deelt zich een aantal keren
Er ontstaat een klompje cellen
Dit klompje wordt naar de baarmoeder vervoerd
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Innesteling
Innesteling is het vastzetten van het klompje cellen in het baarmoederslijmvlies. Vanaf dat moment kan de zwangerschap zich verder ontwikkelen.
Benadruk dat innesteling in de baarmoeder gebeurt, niet in de eileider.
Van embryo naar foetus
Het klompje cellen groeit uit tot een embryo
Vanaf de achtste week na de bevruchting heet het een foetus
Tijdens de zwangerschap treden geen menstruaties op
Deze slide heeft geen instructies
Placenta
In de eerste weken zorgt het baarmoederslijmvlies voor voeding
Daarna ontstaat in de baarmoederwand de placenta
De placenta neemt daarna een groot deel van de uitwisseling over
Deze slide heeft geen instructies
Uitwisseling in de placenta
Het bloed van de moeder en het bloed van de foetus blijven gescheiden. Toch kunnen stoffen worden uitgewisseld: zuurstof en voedingsstoffen gaan naar de foetus, afvalstoffen gaan terug naar de moeder.
Veel leerlingen denken dat het bloed mengt. Benadruk expliciet dat dit niet zo is.
Vruchtvliezen en vruchtwater
Twee vruchtvliezen omgeven de foetus
Vruchtwater beschermt tegen stoten
Het beschermt ook tegen uitdroging en temperatuurschommelingen
In het vruchtwater kan de foetus zich gemakkelijk bewegen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is prenataal onderzoek?
Prenataal onderzoek is onderzoek tijdens de zwangerschap.
Het wordt gedaan om na te gaan of er een verhoogde kans op een aangeboren afwijking is en soms om het geslacht van de foetus te bepalen.
Deze slide heeft geen instructies
NIPT
NIPT = niet-invasieve prenatale test
Bij de moeder wordt bloed afgenomen
In dat bloed zit een beetje DNA van de placenta
Dat DNA is bijna altijd hetzelfde als dat van het kind
In het bloed kan er gekeken worden naar evt. afwijkingen of ziktes
Niet-invasief betekent dat er geen ingreep in de baarmoeder nodig is. Dat helpt de term betekenis te geven.
Echoscopie
Ook wel echo
Met geluidsgolven wordt een beeld gemaakt van de foetus in de baarmoeder
Zo kan de ontwikkeling van de foetus worden bekeken
Deze slide heeft geen instructies
Twee veelgebruikte echo's
20 wekenecho
13 wekenecho
Opsporen van afwijkingen in de ontwikkeling van de foetus
Opsporen van afwijkingen in de ontwikkeling van de foetus
Soms is ook het geslacht van de foetus te zien
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
