HC China VWO

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

HC China 1842 - 2001

Van keizerrijk tot kapitalisme

Learning objective

Structuur

3.1 Het Chinese keizerrijk (1842-1911)

3.2 De Chinese republiek (1912-1949)

3.3 Communistisch China (1949-1901)

Kenmerkende aspecten Tijdvak 8 + 9 + 10

Tijdvak 8 paragraaf 3.1

31. De industriële revolutie die in de westerse landen de basis legde voor een industriële samenleving.

32. Discussie over de ‘sociale kwestie’.

33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.

34. De opkomst van emancipatiebewegingen.

35. Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces.

36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.

Tijdbalk

3.1 Het Chinese keizerrijk (1842-1911)

Begrippen

• Bokseropstand

• concessie

• confucianisme

• exterritoriale rechten

• mandarijn

• Mantsjoerije

• Nianopstand

• ongelijke verdragen

• Puyi

• Taipingopstand

• verdragshaven

• zelfversterkingsbeweging

3.1 Het Chinese keizerrijk (1842-1911)

Leerdoelen:

• Hoe was de situatie was in China omstreeks 1842?

• Hoe kreeg China te maken met het moderne imperialisme?

• Hoe reageerde China op de westerse invloed?

Kaart

3.1 Het Chinese keizerrijk

Hoe was de situatie was in China omstreeks 1842?

• Confuciaans hiërarchisch bestuur (confucianisme, mandarijnen, hemels mandaat)

• Toenemend verval: groei van bevolking → hongersnoden + interne verzwakking door corruptie en opiumverslaving

• China zag zichzelf als centrum van de beschaving, wat westerse invloed bemoeilijkte.

Strafzitting van mandarijnen

3.1 Het Chinese keizerrijk

Hoe kreeg China te maken met het moderne imperialisme?

• De Britse opiumhandel → Chinese ingreep → Eerste Opiumoorlog.

• China moest ongelijke verdragen accepteren, inclusief het openen van verdragshavens.

• Westerse technologische superioriteit maakte China militair kansloos.

Spotprent

Welke twee kenmerkende aspecten zijn hier van toepassing?

Het Chinese keizerrijk

Hoe reageerde China op de westerse invloed?

• Massieve opstanden: Taipingopstand in het zuiden & Nianopstand in het noorden.

• Interne chaos verzwakte Qing‑gezag → westerse invloed nam verder toe.

• Hervormingspogingen via de zelfversterkingsbeweging: modernisering, maar beperkt succesvol.

Bokseropstand 1900

Met dit soort afbeeldingen waarop christenen door Boksers worden vermoord, werd in Europa afschuw voor de Boksers gecreëerd.

De laatste keizer

Overzicht paragraaf 3.1

Examenvraag

Drie gegevens over de Taiping-opstand in China:

1. Hong, de leider van de opstand, noemde zichzelf 'Hemelse Koning' en liet een paleis bouwen.

2. De Taiping bestraften de handel in en het gebruik van opium met de dood.

3. De Taiping werden mede verslagen door een Europees leger onder leiding van een Britse generaal.

Verklaar:

• met een van de gegevens dat de Britten het belangrijk vonden de Taiping te bestrijden, en

• met een ander gegeven dat het centrale gezag in China werd verzwakt.

Let op: er blijft een gegeven over.

Antwoord examenvraag

• Door het bestraffen van de handel in/het gebruik van opium (gegeven 2) waren de Taiping een gevaar voor de Britse handel (waardoor de Britten het belangrijk vonden om de Taiping te bestrijden). 1 Door de samenwerking met de buitenlanders/buitenlandse troepen (gegeven 3) werd duidelijk dat de Qing-dynastie niet sterk genoeg was om de opstand te beëindigen / kon de Qing-dynastie de invloed van westerse landen niet langer buiten China houden (waardoor het centrale gezag verzwakte).

  of Door het uitroepen van zichzelf als 'Hemelse Koning' (gegeven 1) werd Hong gezien als een vervanger van de Qing-keizer (waardoor het centrale gezag verzwakte). 1

Welk aspect is hier zichtbaar van het modern imperialisme in China?

Voormalig Franse wijk in Shanghai (Tianzifang)

Structuur

3.1 Het Chinese keizerrijk (1842-1911)

3.2 De Chinese republiek (1912-1949)

3.3 Communistisch China (1949-1901)

Check paragraaf 3.1

Troepen van de achtlandenalliantie in China in 1900

Vraag: Bij welke gebeurtenis hoort deze afbeelding en welk kenmerkend aspect is hier van toepassing?

Diagnostische toets

3.2 De Chinese Republiek (1912-1949)

Leerdoelen:

• Hoe begon de Chinese republiek?

• Hoe ontwikkelde China zich onder de nationalisten?

• Hoe ontwikkelde China zich tijdens de oorlog tegen Japan en daarna?

Begrippen + tijdlijn

• CCP

• Chiang Kaishek

• Chinese Burgeroorlog

• Chinese Revolutie

• drie volksbeginselen

• Kwomintang KMT

• Mao Zedong

• Noordelijke Veldtocht

• Sun Yat-sen

• Tweede Chinees-Japanse oorlog

• vier-meibeweging

• Yuan Shikai

1. 1911–1912 – Democratische revolutie (val Qing‑dynastie)

2. 1912 – Begin Chinese Republiek

3. 1919 – Viermeibeweging

4. 1927–1937 – Eerste fase Chinese Burgeroorlog

5. 1931 – Japan bezet Mantsjoerije

6. 1937–1945 – Tweede Chinees‑Japanse oorlog

7. 1945–1949 – Tweede fase burgeroorlog

8. 1949 – Mao roept Volksrepubliek China uit

3.2 Hoe begon de Chinese republiek? (1912 - 1925)

1911–1912: Democratische revolutie → Qing-dynastie stort in

Sun Yat-sen eerste president van de Republiek China.

Ideologie van drie volksbeginselen:

• nationalisme (einde buitenlandse invloed)

• democratie

• welvaart.

Sun richt de Kwomintang (KMT) op, maar kan zijn idealen niet realiseren.

3.2 Hoe begon de Chinese republiek? (1912 - 1925)

Generaal Yuan Shikai grijpt de macht, wordt president en schaft democratische instellingen af.

Hij probeert zelfs keizer te worden → mislukt.

Na zijn dood (1916) valt China uiteen in gebieden van krijgsheren (warlords).

3.2 Hoe begon de Chinese republiek? (1912 - 1925)

1919 – Viermeibeweging: studentenbeweging
doelen: modernisering, anti-imperialisme en afrekening met tradities zoals confucianisme.

1921 – Oprichting CCP (Chinese Communistische Partij),

Vanaf 1923: Eerste Verenigde Front tussen KMT en CCP tegen warlords en buitenlandse invloed.

Revolutie

Welke fases van revolutie onderscheidt je in de beginperiode van de Republiek?

3.2 Hoe ontwikkelde China zich onder de nationalisten?

1925 Chiang Kai-shek wordt leider van de KMT en bouwt

het Nieuwe Revolutionaire Leger (NRA) op

1926–1928: Noordelijke Veldtocht

Doel: China herenigen door warlords te verslaan.

Succes: grote delen van China veroverd

→ Nanking wordt hoofdstad (1928)

Chiang verbreekt samenwerking met CCP

→ Chinese Burgeroorlog begint (1927–1937)

3.2 Hoe ontwikkelde China zich onder de nationalisten?

Communisten vestigen bases op het platteland en richten het Rode Leger op

Mao Zedong pleit voor revolutie vanuit de boerenmeerderheid + landhervormingen

NRA omsingelt de communistische basis → CCP vlucht 9000 km naar het noordwesten (De Rode Mars)

Mao wordt de onbetwiste leider

3.2 Hoe ontwikkelde China zich onder de nationalisten?

Nationalisten onder Chiang Kai-Shek:

1. Bouwt een autoritaire eenpartijstaat op, beïnvloed door westerse en fascistische voorbeelden

2. Modernisering in steden (industrie, infrastructuur), maar:

   • corruptie,

   • armoede op platteland,

   • aanhoudende macht van krijgsheren

3.3 Waarom wonnen de communisten in 1949?

1931 Japanse bezetting Mantsjoerije

1937 - 1945 Tweede Chinees - Japanse oorlog

1937 - 1945 Tweede Verenigd Front CCP + KMT

1945 - 1949 Hervatting burgeroorlog

1949 Volksrepubliek China

Waarom wonnen de communisten

uiteindelijk?

3.3 Waarom wonnen de communisten in 1949?

3.2 Check

Leerdoelen:

• Hoe begon de Chinese republiek?

• Hoe ontwikkelde China zich onder de nationalisten?

• Hoe ontwikkelde China zich tijdens de oorlog tegen Japan en daarna?

Oefenen met examenvragen