De queeste van Walewein: het middeleeuwse ridderverhaal

De queeste van Walewein: het middeleeuwse ridderverhaal

1 / 21
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 4

In deze les zitten 21 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De queeste van Walewein: het middeleeuwse ridderverhaal

Leerdoel van deze les

Aan het einde van de les

  • heb je kennisgemaakt met je eerste ridderroman

  • ken je de auteur van het verhaal

  • ken al een aantal personages uit Walewein

  • weet je wat hoofsheid betekent

  • weet je hoe spanning wordt opgebouwd in het verhaal van Walewein.

Hoe start het verhaal van Walewein?

ALGEMEEN & PROLOOG

De ridderroman Walewein

Walewein is een beroemd middeleeuws verhaal vol avontuur, magie en ridderlijke idealen.


  • Penninc en Vostaert

  • ca. 1250

  • 11 198 verzen

  • origineel Middelnederlands verhaal -> uitzonderlijk!

Penninc en Vostaert

  • auteurs

  • niet veel over geweten

  • Penninc: eerste achtduizend regels

  • Vostaert: laatste drieduizend



"Dies bat Penninc diene maecte ende menighen nacht daer omme waecte

eer hijt vant in zijn ghedochte, dat hi den boec ten ende brochte

daer hi tbeghin of heift gheseit.

"Dies bat Penninc diene maecte ende menighen nacht daer omme waecte

eer hijt vant in zijn ghedochte, dat hi den boec ten ende brochte

daer hi tbeghin of heift gheseit."



Waarom wordt er in de proloog vermeld dat Penninc er menige (vele) nachten van wakker lag?

" Nu bid hi u up hovescheit

dat ghi zwighet altemale:

hi sal u vort die scone tale segghen, a

l wert het hem te zure vanden coninc Arture."


Wat vraagt de auteur hier aan zijn publiek?

A

Om allemaal te bidden.

B

Om allemaal Koning Arthur te eren.

C

Om allemaal te zwijgen.

D

Om allemaal te luisteren.

ALGEMEEN & PROLOOG

Walewein: een uitzonderlijk verhaal!

  • auteurs zijn bekend

  • oorspronkelijk in het middelnederlands geschreven


Doel proloog

  • laten zien hoe hard de auteurs eraan gewerkt hebben

  • publiek aanmanen tot stilte

START VAN HET VERHAAL

Plaats de gebeurtenissen in de juiste volgorde.

1

Tijdens de maaltijd zweeft er een prachtig, kostbaar schaakbord door het open raam de zaal binnen.

2

Walewein is de enige die durft op te staan en vertrekt op zijn paard Gringolet om het bord te achtervolgen.

3

In een bergspelonk vecht Walewein tegen een familie draken, waardoor hij zwaargewond raakt en het bord uit het oog verliest.

4

Walewein vindt het schaakbord terug bij koning Wonder, maar hij mag het niet zomaar meenemen van zijn gastheer.

5

Koning Arthur organiseert een grote hofdag waar de ridders samen eten, feesten en verhalen vertellen.

6

Koning Arthur eist dat een van zijn ridders het magische object gaat halen.

Cirkelstructuur

Valt te vergelijken met de 12 stappen van de held.


In een ridderroman:

  1. Ordo

  2. Manque

  3. Queeste

  4. Ordo

ORDO (start van het verhaal)

MANQUE

QUEESTE

ORDO (einde van het verhaal)

Hofdag aan het hof van Koning Arthur.

Het schaakbord verschijnt. Koning Arthur wil het schaakbord.

Walewein gaat op pad en komt verschillende hindernissen tegen.

Walewein keert terug naar het hof.

Het wonderlijke schaakbord

Het zwevende schaakbord brengt magie in het verhaal. Het is de motor die de queeste en het avontuur start. Waarom zou de schrijver voor een schaakbord kiezen?

Waarom zou de schrijver voor een schaakbord kiezen?

Invuloefening

De keuze voor een schaakbord als magisch object is niet toevallig. In de middeleeuwen was schaken hét spel van de adel. Terwijl gewone mensen sporten beoefenden die om brute kracht draaiden, toonde een edelman met het schaakspel aan dat hij beschikte over intelligentie en strategisch inzicht. Een ridder moest namelijk niet alleen goed kunnen vechten, maar ook slimme beslissingen nemen.

Daarnaast was het schaakbord een krachtig symbool voor de maatschappij. Net als op het bord heeft iedereen in de echte wereld een vaste plek: van de koning tot de ridders (het paard) en het gewone volk (de pionnen). Het bord dat door de zaal zweeft, is gemaakt van goud, ivoor en edelstenen, wat aangeeft dat het een extreem kostbaar statussymbool is.

In de literatuur fungeert het schaakbord als de motor van het verhaal. Het daagt de ridders uit om hun veilige burcht te verlaten en de gevaarlijke buitenwereld in te trekken. Waar veel andere verhalen gaan over een zoektocht naar een beker of een jonkvrouw, kiest de schrijver Penninc hier voor een uniek en magisch object. Het hele avontuur van Walewein kun je eigenlijk zien als één grote schaakpartij tegen het lot, waarbij hij steeds de juiste zetten moet doen om te overleven.

adel
intelligentie
maatschappij
statussymbool
burcht
magisch
schaakpartij

DE IDEALE RIDDER

Hoofsheid: het ideale gedrag

Wat is hoofsheid?

Waarom is het belangrijk?

Hoofsheid betekent beleefd zijn, de regels volgen en respect tonen. In ridderverhalen zijn dit kernwaarden.

Een ridder moest een voorbeeld zijn voor anderen. Hoofsheid liet zien dat je waardig was en respect verdiende.

Hoofse literatuur: schoolvoorbeeld van de hoofse ridderwereld. Ridders zijn hier niet alleen dappere vechtersbazen, maar ook voorbeeldige minnaars.

Ze brengen op aangename wijze hun vrije tijd door, ze genieten samen met elegante vrouwen van muziek, wijn, gezelschapsspelen en van de liefde. In het echte leven was dit alleen weggelegd voor wie tijd en geld hadden: zij konden hoofs eten, dansen, converseren en zich smaakvol en kostbaar kleden. Zij namen een voorbeeld aan de helden uit de hoofse verhalen.

Hoofsheid vandaag?

Welk eigenschap van de 10 hoofse kenmerken vind jij vandaag de dag het belangrijkst in bv. vriendschappen?

  1. vriendelijkheid

  2. zelfbeheersing

  3. maat houden (alles met mate doen, niet overdrijven)

  4. respect voor vrouwen

  5. vrijgevigheid

  6. trouw (aan je heer, je geliefde, je woord)

  7. dapper zijn

  8. gastvrijheid

  9. eergevoel

  10. rechtvaardigheid

Het verhaal is nog niet gedaan!

Deze week:

  • NL18: het volgende hoofdstuk: De Rode Ridder


Volgende week:

  • De Rode Ridder

  • Focus op tekstbeleving en tekstinterpretatie