Periode 2 online les


Periode 2

Tijdvak 6, 7 en 8 (1600-1900)

HC Nederland & de Verlichting

Katern Geschiedenis van de rechtsstaat en democratie

Les 2, week 7

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Periode 2

Tijdvak 6, 7 en 8 (1600-1900)

HC Nederland & de Verlichting

Katern Geschiedenis van de rechtsstaat en democratie

Les 2, week 7

Wat is het confessionalisme?

Huiswerk bespreken


Vandaag:

Vandaag twee verhalen:

  • De schoolstrijd

  • De sociale kwestie

Schoolstrijd

Sociale kwestie

Wat weet je al van de schoolstrijd en de sociale kwestie?

De Schoolstrijd

Iedereen mag in Nederland zijn eigen school oprichten (zolang die maar voldoet aan de regels van de onderwijsinspectie)


Ook al in 1848!


Maar… niet alle scholen werden destijds gefinancierd door de overheid

Het bijzonder onderwijs

Openbare scholen werden gefinancierd, maar bijzondere scholen niet, zoals:

  • Katholieke scholen

  • Gereformeerde scholen

  • Hervormde scholen


Confessionelen vonden dit erg onrechtvaardig



Abraham Kuyper (protestants)

Probeerde dit te veranderen en nam het voortouw met de ARP


  • Bijzonder onderwijs zou ook door de overheid gefinancierd moeten worden




Abraham Kuyper als duivel

Katholieken wilden eerst niet samenwerken

--> Kuyper zou niet te vertrouwen zijn


Later kwam de samenwerking er wel

Standpunt confessionelen

Geen algemeen kiesrecht totdat bijzonder onderwijs bekostigd zou worden



Algemeen kiesrecht?? --> sociale kwestie




De sociale kwestie

“De werkman is geen medewerker. Het is een werktuig!”


Arbeiders leefden en werkten onder erbarmelijke omstandigheden


Het Verhaal van Nederland in de klas | Schooltv (tot 6.55)




Een aantal sociale wetten

1874 – Kinderwetje van Houten

1887 – Censuskiesrecht afgeschaft (maar…)

1889 – Arbeidswet


Maar te weinig verandering…


Oplossing: algemeen kiesrecht!

De Sociaal Democratische Bond (SDB)

Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919)


Anti-monarchie

Socialist (liefste een revolutie!)

Eindelijk arbeiders in het parlement


Maar algemeen kiesrecht was het

allerbelangrijkste!



Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (SDAP)

Pieter Jelles Troelstra (1860-1930)


Richtte in 1894 de SDAP op

Advocaat


Voor algemeen kiesrecht

Tegen financiering bijzonder onderwijs

Een dilemma

Confessionele willen een einde aan de schoolstrijd

Socialisten willen algemeen kiesrecht


Maar beide groepen hebben geen meerderheid



Hoe dit afloopt? Volgende les!

Sleepvraag

Confessionelen

Socialisten

Algemeen kiesrecht

De ARP

De SDAP

Bekostiging bijzonder onderwijs

Vraag

Wat vinden jullie van de vrijheid van onderwijs?

Waar kan je op letten bij de betrouwbaarheid van een bron?

Is de volgende bron betrouwbaar voor onderzoek naar de sociale kwestie?

Het gemeentebestuur van Eindhoven schrijft in 1841:

'Het gebruiken van kinderen van 12 jaar en ouder vinden we heel nuttig, zowel voor de fabrikant, als voor de kinderen en hun ouders zelf. De fabrikant gebruikt bij voorkeur kinderen van 12 jaar en ouder: 1 vanwege het lagere loon; 2 omdat ze handig en vlug zijn bij het aanleren van werkzaamheden; 3 omdat ze de eerste leerlingen zijn, waaruit later de beste werklieden gevormd worden. De ouders hebben daarbij het voorrecht, dat hun kinderen zich niet op straat lopen te vervelen en onder behoorlijk toezicht tot de arbeid worden gebracht, en dat zij door het dagloon van de kinderen genoeg inkomen hebben om voor zichzelf te zorgen.'

A

Betrouwbaar

B

Onbetrouwbaar