2TL 3.2 Bloedsomloop L. Lentink

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 2

Thema 3: Bloedsomloop
Basisstof 2: bloedsomloop

Leerjaar 2 TL

Inhoud

• Terugblik

• Leerdoelen

• Bloedvaten

• Bloedvatenstelsel

• Dubbele bloedsomloop

• Slagaders

• Haarvaten

• Aders

• Huiswerk

2

9-12-2025

Terugblik

Wat weet je nog over 3.1?

3

9-12-2025

Doel

• Je kunt drie typen bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies.

• Je kunt in het bloedvatenstelsel van de mens slagaders en aders benoemen

• Je kunt de kleine en grote bloedsomloop onderscheiden met hun functies.

Begrippen

• - Bloedsomloop - Bloedvatenstelsel - Dubbele bloedsomloop
  - Slagaders - Poortader - Kleppen
  - Haarvaten - Kleine bloedsomloop
  - Aders - Grote bloedsomloop

• Het bloed vervoert nuttige stoffen naar alle cellen. Afvalstoffen uit de cellen worden door het bloed afgevoerd. Een sterk vertakt netwerk van bloedvaten bereikt alle plaatsen in je lichaam.

5

9-12-2025

Bloedvaten

6

9-12-2025

• Bloedsomloop
  - Slagaders
  - Haarvaten
  - Aders

Bloedsomloop à Weg bloed lichaam.

Bloedvatenstelsel à Hart + bloedvaten à Hart pompt bloed door bloedvaten.

Drie typen bloedvaten:
- Slagaders à Hart pompt bloed in slagaders à Bloed krachtig naar organen.
- Haarvaten à Kleinste bloedvaatjes na vertakken slagader à Wand bloedvaten vertakken steeds dunner à Haarvaten à Één cellaag dik à samen in grotere bloedvaten à Aders.
- Aders à Haarvaten hier samen àbloed terug hart.

Welke bloedvaten hebben we?

slagaders

aders

haarvaten

• Bloedvatenstelsel

7

9-12-2025

Bloedvatenstelsel

Bloedvatenstelsel à hart + bloedvaten à hele lichaam (grote + kleine bloedvaten) à Hart pomp bloed door bloedvaten à Haarvaten weggelaten.

In tekeningen à Rode + blauwe bloedvaten:
- Rood à veel zuurstof (zuurstofrijk)
- Blauw à weinig zuurstof (zuurstofarm)

echt à bloed rood:
- Helderrood à Zuurstofrijk
- Donkerrood àZuurstofarm

Zuurstofrijk bloed is in het echt?

A

helder rood

B

helder blauw

C

donker rood

D

donker blauw

• Poortader

8

9-12-2025

Namen bloedvaten

Slagaders + aders naam orgaan naartoe of vanaf:
- Bijv. beenslagaders (bloed naar been toe),
- Beenaders (bloed van been weg)

Bloedvaten van en naar hart hebben andere namen:
- Onderste holle ader
- Bovenste holle ader
- Aorta

Poortader  à Uitzondering à Vervoert bloed van  darmwand naar lever à Bloed is zuurstofarmà

Zuurstof is in darm gebruikt voor verbranding à Na maaltijd bevat dit bloed veel voedingsstoffen à Zijn via darmwand in bloed opgenomen à Poortader vervoert voedingsstoffen naar de lever.

Waar vervoert de poortader bloed naartoe?

A

maag

B

lever

C

dunne darm

D

twaalfvingerige darm

• Kleine bloedsomloop

• Grote bloedsomloop

• Dubbele bloedsomloop

10

9-12-2025

Dubbele bloedsomloop

Hart = dubbele pomp à Rechterhelft pompt bloed rechterlong + linkerlong à beide longen bloed naar hart à Kleine bloedsomloop.

kleine bloedsomloop zuurstof opgenomen (bloed) + koolstofdioxide afgegeven (lucht) à in longen à Gaswisseling (Thema 1).

kleine bloedsomloop à linkerhelft hart à pompt bloed organen hele lichaam à organen naar rechterhelft hart à grote bloedsomloop.

Grote bloedsomloop à Zuurstof + voedingsstoffen (o.a. glucose) afgegeven cellen / koolstofdioxide + afvalstoffen opgenomen bloed.

Per omloop bloed 2x hart à Dubbele bloedsomloop à zoogdieren + vogels.

Slagaders

• Slagaders

11

9-12-2025

Slagaders à Hart bloed in slagaders à kracht weg hart naar organen à Bloeddruk wand slagaders is hoog à Wanden dik, stevig, elastisch.

Polsslag à Hart perst bloed in slagaders à Slagaders zetten uit + veren terug à voelen pols (polsslag)

 Slagader onder huid dieper à niet snel beschadigd.

De wand van de slagader is

A

dun

B

dik

Haarvaten

12

9-12-2025

Slagaders vertakken kleinere bloedvaten à Wand bloedvaten dunner à wand 1 cellaag dik = haarvaten.

Haarvaten à Bloeddruk neemt sterk af à dunne wand vocht + zuurstof + voedingsstoffen haarvaten naar cellen à+ witte bloedcellen door wand

Cellen verbruiken zuurstof + voedingsstoffen verbranding à Koolstofdioxide + afvalstoffen komen vrij à Vocht + koolstofdioxide + afvalstoffen door dunne wand in haarvaten.

Haarvaten samen grotere bloedvaten à Aders.

Aders

• kleppen

13

9-12-2025

Aders à Haarvaten samen à Bloeddruk aders laag à Wanden dunner + minder elastisch dan haarvaten à Geen hartslag voelbaar à minder diep lichaam.

Hart zuigt bloed aders terug à aders bevatten kleppen (vooral armen + benen) à bloed 1 richting à bloed terug hart à Voorkomen bloed zwaartekracht terugstroomt naar organen.

Wat is de functie van kleppen in aders?

bloed 1 richting à bloed terug hart à Voorkomen bloed zwaartekracht terugstroomt naar organen.

Huiswerk

14

9-12-2025

Oefenen bloedsomloop met een grote poster

Maken:

3.2 Opdracht 1-10

Leren ppt 3.1 + 3.2