Thema 9, blok 4 (bk)

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 3

Bevolking, landbouw en natuur

Blok 4

Planning

Doelen van de les

Ophalen van de voorkennis

Instructie

Opdracht samen

Zelfstandig aan het werk

Afsluiten

Doelen

Ik kan twee oorzaken noemen van de snelle bevolkingsgroei.

Ik kan vertellen hoe boeren, door de geschiedenis heen, de bodem vruchtbaar maken voor de akkerbouw.

Grenzen aan de groei

• De wereldbevolking begon te groeien toen er meer kennis kwam over

  • Hygiëne

  • Gezondheidszorg  

--> Meer mensen bleven in leven

• Een groeiende wereldbevolking betekent:

  • Grotere vraag naar voedsel

  • Meer grondstoffen nodig om producten te maken

Maken opdracht 3

Overleg.

Schrijf op in je schrift.

Landbouw vroeger

Te weinig mest om overal in Nederland landbouw te kunnen plegen. Dus afhankelijk van de grond.

• Kleigebieden: 

  • vruchtbaar

  • langs de kust, lagere gedeelte van Nederland

  • Akkerbouw: Aardappelen, graan

• Moerassige veengebieden

  • Te nat voor akkerbouw

  • Wel geschikt voor veeteelt

    • Waar melk en kaas van werd gemaakt

Landbouw vroeger

• Zandgrond

  • Bestaan zwaar

  • Hogere delen van Nederland

  • Minder geschikt voor akkerbouw

  • Schapen zorgden voor de bemesting

  • Zandstormen als gevolg van overbegrazing

• In 1900 werd kunstmest uitgevonden. 

  • Minder afhankelijk van grondsoort

Welk gebied in Nederland is het meest geschikt voor akkerbouw?

Verandering in de landbouw

• Uitvinding kunstmest in 1900 veranderde boeren op zandvlakte

• Kunstmest:

  • Mengsel van voedingsstoffen (Stikstof, Fosfaat)

  • Gemaakt in een fabriek. 

• Gevolgen:

  • De heide werd overbodig, en gebruikt voor akkerbouw.

  • Het houden van schapen verminderde. De wol kon goedkoper geïmporteerd worden uit Australië.

Verandering in de landbouw

• Het landschap werd kaler. 

• De houtwallen werden vervangen voor prikkeldraad. 

  • Dit was eenvoudiger in gebruik en goedkoper. 

  • Nadeel is het verminderen van de ruimte voor de biodiversiteit (vogels en knaagdieren

Veranderingen in de landbouw

Bron: Shutterstock / Arthur Puls Photography

Bron: Shutterstock / Steppeland

Stuifzand

Bron: Shutterstock / Roel Slootweg

Veranderingen in de landbouw

Akkers klein, Beplant met bomen, Heide, Grote kuddes schapen, Heide, Houtwallen, meer bos, Minder biodiversiteit

Veranderingen in de landbouw

Akkers klein, Beplant met bomen, Heide, Grote kuddes schapen, Houtwallen, meer bos, Minder biodiversiteit

Akkers klein Beplant met bomen

Heide Meer bos

Grote kuddes Minder biodiversiteit

schapen

Houtwallen

Maken opdracht 6

Overleg.

Schrijf op in je werkboek.

Voor nu...

Zelfstandig aan het werk

B: Opdracht 3, 4, 6

K: Opdracht 3, 4, 6, 7

Klaar?

• Nakijken

• Extra opdracht

Bevolking, landbouw en natuur

Blok 4

Planning

Doelen van de les

Ophalen van de voorkennis

Instructie

Opdracht samen

Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

Afsluiten

Doelen van de les

• Ik kan voorbeelden noemen van nadelen van de economische ontwikkeling op het milieu en het landschap.

• Ik kan 2 oplossingen bedenken voor milieuproblemen.

Wat heeft dit plaatje te maken met ruimte gebrek voor landbouw?

Ruimtegebrek

• Nederland is een exportland

  • Nederland exporteert kwalitatieve producten

    • De stallen horen bij de diervriendelijkste van de wereld

    • De veeboeren zijn het modernst ter wereld. 

• Maar.... er is een probleem!

  • Nederland heeft ruimteproblemen.

    • Er kan niet uitgebreid worden, omdat de mestproductie te hoog is. 

Ruimtegebrek

• Veevoer komt uit het buitenland

  • Bijvoorbeeld Soja uit Brazilië

    • Brazilië heeft voedingsstoffen nodig om de grond vruchtbaar te maken voor het verbouwen van Soja. 

    • Nederland koopt de Soja van Brazilië

    • De dieren eten het, en poepen in Nederland. 

    • Dus voedingsstoffen voor de Nederlandse bodem, alleen zijn de voedingsstoffen niet nodig voor het produceren van het
      voedsel voor de dieren. 

Ruimtegebrek

• Er zit fosfaat in mest. Dit is nodig voor de groei van planten. 

  • Hoeveelheid fosfaat is te hoog

    • Teveel fosfaat vervuild het milieu. 

Aanpassen of ruimte maken?

• Naast fosfaat zit er ook stikstof in mest. 

  • Stikstof werkt ook verstorend voor de natuur. 

    • Sommige planten en grassen groeien harder.

    • Andere planten verdwijnen omdat ze verdrukt worden. 

      • Vogels en insecten die van deze planten leven verdwijnen dan ook.

      • De Biodiversiteit verminderd. 

• Dus minder mest, hoe minder gevolgen voor de natuur. 

Aanpassen of ruimte maken?

• Wat is de oplossing?

  • Boeren weg?

    • Nederland is toch te dichtbevolkt om ook te produceren voor export?

    • Minder kleine natuurgebieden?

      • Er zijn toch veel kleine natuurgebieden, dan kunnen de boeren meer ruimte krijgen en concurreren met het buitenland. 

    • De bouw, de industrie, het verkeer moeten aangepakt worden

      • Dan blijft er ruimte voor de boer. 

Internationale regels

• Voor alle Natura 2000-gebieden in de EU geldt dat de natuur daar in ieder geval niet achteruit mag gaan. 

Ecoduct.

Maken opdracht 15

Overleg.

Schrijf op in je schrift.

Voor nu...

Zelfstandig werken

B: Opdracht 13, 15, 16

K: Opdracht 13, 15, 16

Klaar?

• Nakijken

• Extra opdracht