Les 2 thema 8 Basisstof 2 Stengels en wortels (alleen 8.2.3) + Basisstof 3 Glucose als grondstof (David Woud)
Lesduur is: 70 minOnderdelen in deze les
Deze slide heeft geen instructies
JdW-kijkwijzer
Lesopbouw:
Vooraf:
Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief HandelenInstructie:
Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief HandelenToepassing:
Actieve verwerking, Formatief handelenEvaluatie:
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Startklaar
Op je plek zitten
Telefoon in de kluis
Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
Schoolspullen op tafel: Boek, laptop, JdW-map /schrift, etui met pennen
Inloggen in lesson-up les (lessonup.app)
5
minute
00
second
1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Thema 8 Planten
Basisstof 2 Stengels en wortels · Basisstof 3 Glucose als grondstof
Deze slide heeft geen instructies
In welk deel van een blad vindt fotosynthese plaats?
In de opperhuid
In het weefsel met bladgroenkorrels
In de vaatbundel
In het waslaagje
Deze slide heeft geen instructies
Welke stof neemt een plant op uit de lucht voor de fotosynthese?
Zuurstof
Koolstofdioxide
Water
Mineralen
Deze slide heeft geen instructies
Welke vaten vervoeren water en mineralen van de wortels naar de bladeren?
De bastvaten
De huidmondjes
De vezels
De houtvaten
Deze slide heeft geen instructies
Een kamerplant krijgt een week geen water. De plant hangt slap. Hoe komt dat?
De vacuolen bevatten minder water
De celwanden zijn dikker geworden
De plant heeft te veel houtstof gemaakt
De huidmondjes staan de hele dag open
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
8.2.3 Je kunt beschrijven hoe opname en transport van water en mineralen bij planten plaatsvinden.
8.3.1 Je kunt beschrijven onder welke omstandigheden fotosynthese en verbranding plaatsvinden.
8.3.2 Je kunt aangeven welke stoffen een plant kan maken uit de grondstof glucose en wat de functies zijn van deze stoffen.
3. Leerdoelgericht werken
De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.
Water opnemen door de wortels
Een wortel heeft drie functies: vastzetten, water en mineralen opnemen, reservestoffen opslaan.
Wortelharen zijn uitstulpingen van de opperhuidcellen van de wortel.
Wortelharen maken het oppervlak veel groter → de wortel neemt meer water op.
Mineralen zijn opgelost in dat water. Ze gaan mee naar binnen.
Het water gaat van cel naar cel naar de houtvaten in het midden van de wortel.
Oude wortelharen sterven af; aan de punt komen steeds nieuwe bij.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.
5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.
Wat is de functie van wortelharen?
Ze maken glucose
Ze geven de wortel stevigheid
Ze vergroten het oppervlak om water op te nemen
Ze slaan reservestoffen op
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Begrippen
uit deze les
wortelhaar — Uitstulping van opperhuidcellen van wortels; neemt water en opgeloste mineralen op.
worteldruk — De wortels van een plant 'persen' het water in de houtvaten omhoog.
2
minute
00
second
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Hoe komt het water omhoog?
Houtvaten vervoeren het water omhoog, tegen de zwaartekracht in.
Belangrijkste oorzaak: zuiging van de bladeren.
Uit de bladeren verdampt water → dat water wordt aangevuld vanuit de houtvaten → daardoor wordt de hele waterkolom omhoog getrokken.
Vergelijk het met drinken door een rietje.
Tweede oorzaak: worteldruk. De wortels "persen" water in de houtvaten omhoog.
Bij de meeste planten levert de worteldruk maar een kleine bijdrage.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.
Het is een warme, winderige dag. Wat gebeurt er met het watertransport in een boom?
Het gaat sneller, want er verdampt meer water
Het gaat langzamer, want de huidmondjes gaan open
Het stopt, want er is dan geen worteldruk
Het gaat sneller, want de bastvaten vervoeren dan water omhoog
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Begrippen
uit deze les
wortelhaar — Uitstulping van opperhuidcellen van wortels; neemt water en opgeloste mineralen op.
worteldruk — De wortels van een plant 'persen' het water in de houtvaten omhoog.
2
minute
00
second
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Energierijk of energiearm?
Alle stoffen zijn in twee groepen te verdelen: energierijk en energiearm.
Energierijke stoffen zijn gevormd door dieren of planten.
Voorbeelden: eiwitten, koolhydraten (glucose, zetmeel, cellulose), vetten.
Energiearme stoffen komen ook voor in de levenloze natuur.
Voorbeelden: zuurstof, water, koolstofdioxide, mineralen.
Een plant neemt energiearme stoffen op uit lucht en bodem.
Daaruit maakt de plant energierijke stoffen → daar leven mens en dier van.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Welke stof is een energiearme stof?
Glucose
Zetmeel
Koolstofdioxide
Vet
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Fotosynthese en verbranding
Bij fotosynthese maakt de plant glucose en zuurstof uit koolstofdioxide en water. Dat kan alleen bij licht en overdag.
Bij verbranding verbruikt de plant glucose en zuurstof. Er komt energie vrij. Dat gebeurt dag én nacht.
Overdag: fotosynthese én verbranding tegelijk.
Overdag maakt de plant méér zuurstof dan hij verbruikt → zuurstof gaat naar buiten via de huidmondjes.
's Nachts: alleen verbranding.
's Nachts neemt de plant zuurstof op en geeft hij koolstofdioxide af
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.
5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.
Een plant staat 's nachts in het donker. Wat gebeurt er dan in de plant?
Alleen fotosynthese
Alleen verbranding
Fotosynthese en verbranding
Geen van beide
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Uit glucose maakt de plant andere stoffen
Glucose is de grondstof. Daaruit maakt de plant andere energierijke stoffen.
Dat opbouwen heet assimilatie.
Uit glucose maakt de plant andere koolhydraten:
suiker: opgelost in water, gaat naar alle delen van de plant;
zetmeel: opslag in bladeren, wortels, stengels en zaden;
cellulose: zit in de celwanden, vooral in houtvaten en vezels.
Uit glucose en nitraat maakt de plant eiwitten. Nitraat is een mineraal uit de bodem.
Uit glucose maakt de plant vetten. Die komen vooral in zaden voor, bijv. zonnebloempitten
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.
Voor welke stof heeft de plant naast glucose óók nitraat nodig?
Cellulose
Eiwit
Vet
Zetmeel
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Begrippen
uit deze les
Basisstof 3 Glucose als grondstof
assimilatie — Samenstellen, opbouwen.
koolhydraat — Suiker, bijv. glucose, zetmeel en cellulose.
zetmeel — Een koolhydraat dat in planten dient als reservestof.
vet — Kan worden gevormd uit glucose; komt veel voor in zaden.
eiwit — Kan worden gevormd uit glucose en nitraat; komt voor in het cytoplasma van cellen.
4
minute
00
second
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Brandstof, bouwstof of reservestof
De energierijke stoffen die bij assimilatie ontstaan heten assimilatieproducten.
Een plant gebruikt ze op drie manieren.
Brandstof: wordt verbruikt bij de verbranding. Vooral glucose.
Bouwstof: nodig voor opbouw en herstel van cellen en weefsels. Bijv. cellulose voor de celwand en eiwitten voor het cytoplasma.
Reservestof: wordt opgeslagen voor later. Vooral zetmeel.
Zetmeel is geen brandstof: het wordt eerst weer omgezet in suiker.
Overdag slaat de plant zetmeel op in de bladeren. 's Nachts wordt dat omgezet in suiker en naar andere delen vervoerd.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
In een aardappel zit veel zetmeel. Welke functie heeft dat zetmeel voor de plant?
Brandstof voor de verbranding
Bouwstof voor de celwand
Reservestof voor later
Bouwstof voor het cytoplasma
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Begrippen
uit deze les
Basisstof 3 Glucose als grondstof
brandstof — Stof die wordt verbruikt bij de verbranding.
bouwstof — Stof die wordt gebruikt bij de vorming van cellen en weefsels (voor opbouw en herstel).
reservestof — Stof die wordt opgeslagen voor later.
3
minute
00
second
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Aan de slag
Basisstof 2 – Kennis: opgave 3 (blz. 26)
Basisstof 2 – Inzicht: opgave 7 (blz. 27)
Basisstof 3 – Kennis: opgave 1, 2, 3 en 4 (blz. 32)
Je mag zachtjes praten en overleggen.
20
minute
00
second
HUISWERK
Basisstof 2 – Inzicht: opgave 8b en 8c (blz. 28)
Basisstof 3 – Samenvatting: opgave 5 (blz. 33)
Basisstof 3 – Inzicht: opgave 6 en 7 (blz. 34)
Leer de begrippen van deze les uit de samenvatting (blz. 88 en 89)
Niet af in de les? Dan maak je het thuis af. Volgende les kijken we het samen na.
Niet af in de les? Dan maak je het thuis af. Volgende les kijken we het samen na.
6. Actieve verwerking
De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.
Terugkijken
op de leerdoelen
8.2.3 Je kunt beschrijven hoe opname en transport van water en mineralen bij planten plaatsvinden.
8.3.1 Je kunt beschrijven onder welke omstandigheden fotosynthese en verbranding plaatsvinden.
8.3.2 Je kunt aangeven welke stoffen een plant kan maken uit de grondstof glucose en wat de functies zijn van deze stoffen.
duim omhoog / duim opzij / duim omlaag zien.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Noem één stof die een plant maakt uit glucose. Schrijf erbij waar de plant die stof voor gebruikt: brandstof, bouwstof of reservestof.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Eindslide
Tot volgende week
Deze slide heeft geen instructies
