Nederlands toneel - Ella, Fien, Guus, Kyra

18de Eeuws Toneel

Gemaakt door:
Ella, Fien, Guus en Kyra

1 / 7
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 7 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

18de Eeuws Toneel

Gemaakt door:
Ella, Fien, Guus en Kyra

De 18e eeuw

  1. Opkomst genootschappen / rederijkerskamers

  2. Onderwijs en publieke opinie

  3. Rationalisme en individuele rechten

  4. Verlichting

  5. Wereldtoneel

  6. opkomst burgerlijke treurspelen

  7. Industriële samenleving

7-12-2025

2

Inleiding

  • Soorten toneel

    • Religieus

    • Classicistisch

    • Burgerlijk

  • Pieter Langendijk


7-12-2025

3

Tekstfragment:

  • JOCHEM zingt:

Toen heeft hij haar een ring gegeven,

En sprak mijn ziel, mijn troost, mijn leven,

Ik ben zo verliefd, mijn smoddermuil.

Daar heb je mijn trouw, mijn aapje, mijn uil.

KAMACHO: Mijn aapje? en mijn uil? Dat zei ik nooit tijdens ’t vrijen.

JOCHEM: ’t Komt zo in ’t rijm te pas.

KAMACHO: Die kerel is niet te lijen.


Kern

  • De bekendste blijspeldichter uit de achttiende eeuw was Pieter Langendijk

  • Zette de sociale milieus in zijn omgeving en alle standen genadeloos te kijk

  • Dit past terug in de maatschappelijke veranderingen in de 18e eeuw, omdat in de verlichting het gaat over zelf nadenken en kritiek uiten en dat wordt ook in dit toneelstuk gedaan.

  • Don Quichot op de bruiloft van Kamacho (1711).

    • bruiloft domme boer Kamacho

    • trouwt met Quiteria.

    • Quiteria verliefd op de edelman Bazilius,

    • Bazilius probeert huwelijk Quiteria en Kamacho te verhinderen.

Pieter Langendijk geïnspireerd door hoofdstukken uit beroemde roman van Cervantes, Don Quichot.

Jochem was in roman ingehuurd om bruiloftsvers te maken

Heel laag niveau.

Kon niet dichten

Inhoud vooral bepaald door  rijm en zijn eigen fantasieën.

7-12-2025

4

Kern

  • Genrekenmerken zijn: Religieus, Classicistisch en Burgerlijk

  • De genrekenmerk die wij zien in de tekst is: Burgerlijk


  • Langendijks Gedichten (1721, 1751) werden in drie delen gepubliceerd. Na zijn dood voltooiden

  • onbekende dichters zijn laatste toneelstuk, Spiegel der Vaderlandsche Kooplieden.

  • Langendijk zelf trouwde pas nadat zijn moeder in 1727 overleed. Blijspelen schreef hij toen al jaren

  • niet meer. De schrijver kwam aan eerst in Amsterdam, vanaf 1722 in Haarlem, waar hij voor

  • zichzelf begon. In die stad werd hij in 1721 ook benoemd tot voorzitter van de rederijkerskamer

  • ‘Trou moet Blijcken’. In 1749 werd Langendijk stadshistorieschrijver van Haarlem. De geplande

  • stadsgeschiedenis wist hij niet te voltooien.



7-12-2025

5

Wat is een rederijkerskamer?

A

Een groep burgers die bijeenkwam om literaire en culturele activiteiten te organiseren;

B

Een gezelschap van stadsbestuurders die bijeenkwam om politieke toespraken te schrijven

C

Een groep geleerden die bijeenkwam om wetenschappelijke teksten te bespreken;

D

Een vereniging van handelaars die samenkwam om verhalen en berichten uit te wisselen

  • Wie was de bekendste blijspeldichter?

A

Willem de Vogel

B

Cratinus

C

Eupolis

D

Pieter langendijk