18de Eeuws Toneel
Gemaakt door:
Ella, Fien, Guus en Kyra
18de Eeuws Toneel
Gemaakt door:
Ella, Fien, Guus en Kyra
De 18e eeuw
Opkomst genootschappen / rederijkerskamers
Onderwijs en publieke opinie
Rationalisme en individuele rechten
Verlichting
Wereldtoneel
opkomst burgerlijke treurspelen
Industriële samenleving
7-12-2025
2
Inleiding
Soorten toneel
Religieus
Classicistisch
Burgerlijk
Pieter Langendijk
7-12-2025
3
Tekstfragment:
JOCHEM zingt:
Toen heeft hij haar een ring gegeven,
En sprak mijn ziel, mijn troost, mijn leven,
Ik ben zo verliefd, mijn smoddermuil.
Daar heb je mijn trouw, mijn aapje, mijn uil.
KAMACHO: Mijn aapje? en mijn uil? Dat zei ik nooit tijdens ’t vrijen.
JOCHEM: ’t Komt zo in ’t rijm te pas.
KAMACHO: Die kerel is niet te lijen.
Kern
De bekendste blijspeldichter uit de achttiende eeuw was Pieter Langendijk
Zette de sociale milieus in zijn omgeving en alle standen genadeloos te kijk
Dit past terug in de maatschappelijke veranderingen in de 18e eeuw, omdat in de verlichting het gaat over zelf nadenken en kritiek uiten en dat wordt ook in dit toneelstuk gedaan.
Don Quichot op de bruiloft van Kamacho (1711).
bruiloft domme boer Kamacho
trouwt met Quiteria.
Quiteria verliefd op de edelman Bazilius,
Bazilius probeert huwelijk Quiteria en Kamacho te verhinderen.
Pieter Langendijk geïnspireerd door hoofdstukken uit beroemde roman van Cervantes, Don Quichot.
Jochem was in roman ingehuurd om bruiloftsvers te maken
Heel laag niveau.
Kon niet dichten
Inhoud vooral bepaald door rijm en zijn eigen fantasieën.
7-12-2025
4
Kern
Genrekenmerken zijn: Religieus, Classicistisch en Burgerlijk
De genrekenmerk die wij zien in de tekst is: Burgerlijk
Langendijks Gedichten (1721, 1751) werden in drie delen gepubliceerd. Na zijn dood voltooiden
onbekende dichters zijn laatste toneelstuk, Spiegel der Vaderlandsche Kooplieden.
Langendijk zelf trouwde pas nadat zijn moeder in 1727 overleed. Blijspelen schreef hij toen al jaren
niet meer. De schrijver kwam aan eerst in Amsterdam, vanaf 1722 in Haarlem, waar hij voor
zichzelf begon. In die stad werd hij in 1721 ook benoemd tot voorzitter van de rederijkerskamer
‘Trou moet Blijcken’. In 1749 werd Langendijk stadshistorieschrijver van Haarlem. De geplande
stadsgeschiedenis wist hij niet te voltooien.
7-12-2025
5
Wat is een rederijkerskamer?
Een groep burgers die bijeenkwam om literaire en culturele activiteiten te organiseren;
Een gezelschap van stadsbestuurders die bijeenkwam om politieke toespraken te schrijven
Een groep geleerden die bijeenkwam om wetenschappelijke teksten te bespreken;
Een vereniging van handelaars die samenkwam om verhalen en berichten uit te wisselen
Wie was de bekendste blijspeldichter?
Willem de Vogel
Cratinus
Eupolis
Pieter langendijk