Didactiek N2 Lesgeven
Bijeenkomst 5 – Verschillende vormen van onderwijs & een activerende les ontwerpen
Onderwijsperiode: 1
Cursuscode: LERDIL03X
Aantal EC: 5
Didactiek N2 Lesgeven
Bijeenkomst 5 – Verschillende vormen van onderwijs & een activerende les ontwerpen
Onderwijsperiode: 1
Cursuscode: LERDIL03X
Aantal EC: 5
Programma
Eindopdracht blok 1
Terugblik les 4
Eindopdracht blok 1
BS: toetsbeschrijving
BS: rubric
BS: invulformat
BS: feedbackformulier WPB-er
Vraag over eindopdracht blok 1
Terugblik les 4
Ervaringen op stage
woordenschat leerlingen
interactie en taalsteun inzetten
woordenschatdidactiek
Belangrijkste inzicht
Welke vraag heb je nog?
Vraag en inzicht
Lesdoelen
Aan het einde van de bijeenkomst kan je…
uitleggen welke verschillende onderwijsvormen er zijn (waar jij voor opgeleid wordt om les aan te geven);
verschillende onderwijsvisies interpreteren;
lesdoelen, lesfases en lesactiviteiten op de juiste manier aan elkaar koppelen;
lesactiviteiten ontwerpen en toepassen die tegemoet komen aan (1) lesdoelen en (2) de sleutelbegrippen, (3) TGL - interactie en (4) OLT.
Voorkennis ophalen
Jouw middelbare school (werkvorm: denken-delen-uitwisselen)
Op een rij
Wissel uit in tweetallen:
Mijn middelbare school kenmerkt zich door …
Kennismthemaaken
Verschillende vormen van onderwijs
Onderwijssysteem in Nederland
Waar word jij voor opgeleid?
VMBO
HAVO (onderbouw)
MBO
Praktijkonderwijs
Volwassenonderwijs
Heb jij al een idee aan welke doelgroep jij les zou willen geven? Waar is jouw keuze op gebaseerd?
Wat zijn de verschillen tussen lesgeven op de verschillende niveaus? Wat betekent dit voor jouw handelen als docent?
Taak van het onderwijs & de school
Doelstellingen
Een school heeft drie essentiële doelstellingen (opgesteld door het Ministerie van Onderwijs):
Ontplooiing van persoonlijke kwaliteiten
Maatschappelijke voorbereiding
Voorbereiding op de beroepsuitoefening
Deze doelstellingen vertaalt een school naar een visie en via een missie een schoolplan, bijvoorbeeld:
Visie = talentontwikkeling voor alle leerlingen
Schoolplan = sport-, kunst-, of techniekprofiel om talentontwikkeling voor alle leerlingen te kunnen stimuleren
Onderwijsvisie
verschillen tussen scholen
VO - Insula College MAVO
MBO - ROC Da Vinci College
Afstemmen van onderwijsvisie en lesactiviteiten
Hoe doen scholen dat?
Andere keuzes die afhankelijk zijn van het type en de visie van de school zijn:
Leerpleinen
Beroepsgerichte lesinhoud
Andere indeling van de les (DI-model), bijvoorbeeld veel meer zelfstandig leren
Zelf een studieplan opstellen
Thematisch werken
Digitaal leren
Wat zie je bij jou op stage?
Onderwijsvisie van je stageschool
Wat: Visie van jouw stageschool ontdekken.
Hoe:
Individueel: ga op zoek naar de visie van jouw stageschool, bijvoorbeeld op de website van de school. Hoe zie je deze visie terug in de lessen van jouw vakgebied?
In duo’s: vergelijk de visies van jullie scholen. Wat vind je sterk en wat zie je minder goed terug in de school?
Tijd: 5 minuten individueel, 5 minuten in duo’s.
Hulp: de docent
Uitkomst: Je kan in de eindopdracht kenmerken van jouw school verwerken.
Klaar: Verder werken aan lesontwerp 1
Kennismthemaaken
Lesdoelen en lesactiviteiten
Gebruik activerende werkvormen om leerlingen/ studenten actief met de leerstof bezig te laten zijn.
In deze activerende werkvormen kun je OLT, interactie (TGL) en productieve leerstrategieën terug laten komen
Activerende lesactiviteiten ontwerpen – Lesontwerp I
Sleutelbegrippen, TGL- interactie en OLT
1. Sleutelbegrippen
Wat kun jij doen en wat kun je de leerlingen/studenten laten doen zodat er effectief geleerd wordt?
Heldere leerdoelen en succescriteria
Voorkennis activeren
Heldere structuur
Zichtbaarheid van leren/ denken
Feedback
Aandacht voor motivatie
Betekenis van de leerstof
Individuele aanspreekbaarheid
Activerende lesactiviteiten ontwerpen – Lesontwerp I
Sleutelbegrippen, TGL- interactie en OLT
1. Sleutelbegrippen
Wat kun jij doen en wat kun je de leerlingen/studenten laten doen zodat er effectief geleerd wordt?
Heldere leerdoelen en succescriteria
Voorkennis activeren
Heldere structuur
Zichtbaarheid van leren/ denken
Feedback
Aandacht voor motivatie
Betekenis van de leerstof
Individuele aanspreekbaarheid
2. TGL - Interactie
Kennisopbouw gebeurt (mede) in interactie met anderen.
Actief samenwerken zorgt voor betere verwerking in het geheugen.
Taalproductie is hierbij noodzakelijk. Interactie stimuleert de brug tussen alledaagse taal en schooltaal.
Laat leerlingen samen oefenen met school- en vaktaal (woordenschatontwikkeling)
Laat leerlingen spreken en schrijven over de leerstof
Eenvoudige werkvormen voor duo’s:
Vraagtekens plaatsen/ Check-in-duo’s/ Denken-delen-uitwisselen/Overhoren
Activerende lesactiviteiten ontwerpen – Lesontwerp I
Sleutelbegrippen, TGL- interactie en OLT
3. Onderwijsleertechnologie (OLT)
Digitale tools zijn uitermate geschikt als ondersteuning, met name door het stimuleren van herhaling, gespreid kunnen leren en oefentoetsen.
*Quizzen (Quizzez, Blooket, Quizlet, Kahoot Pro)
*Interactieve presentatiemogelijkheden (Mentimeter, LessonUp, Socrative)
*Lesstof ordenen (Canva, Padlet, Wakelet)
*Flipping the classroom (kennisclips)
Instructies geven (classroomscreen, Gynzy)
Activerende lesactiviteiten ontwerpen – Lesontwerp II = vooruitblik
Sleutelbegrippen, productieve leerstrategieën
2. Productieve (leer-) strategieën
Wanneer leerlingen/ studenten zich in de leerstof verdiepen een daar een nieuw bijproduct bij leveren, dan spreken we over een productieve leerstrategie:
Elaboreren
Zelfverklaren
Samenvatten
Mapping
Les laten geven
Zelftoetsen
Wijze lessen –
Surma et al. (2019) pp. 98-99
Een activerende les ontwerpen
(les)activiteiten ontwerpen & uitvoeren
Uitkomst: Je kunt drie werkvormen ontwerpen voor Lesontwerp I en Lesontwerp II waarmee je voldoet aan de beoordelingscriteria van de cursus.
Je verwerkt de opbrengst van deze opdracht in een ppt-slide met een korte pitch (max. 3 min) voor de klas.
Hoe: Individueel (met 2 medestudenten in een breakoutroom). Gebruik het Lesontwerp I en II in je eindverslag.
Tijd: Tot 12.30 uur
Hulp: Surma et al. (2019), pp.98-99 scan QR-code
Van Ast et al. (2024) pp. 244-248 & 250-255
Wat: Je ontwerpt…
1. voor Lesontwerp I twee activerende werkvormen, met als eisen:
* één activerende werkvorm waarbij je OLT inzet en;
* één activerende werkvorm waarin je TGL – interactie inzet ( werkvorm samenwerkend leren)
2. voor Lesontwerp II één werkvorm waarmee je klas de leerstof met een productieve leerstrategie verwerkt.
3. Eén ppt-slide waarmee je in 3 minuten jouw drie werkvormen kunt pitchen aan de klas.
Klaar: Werk verder aan je lesontwerp I.
Volgende bijeenkomst
Peerfeedback
Voorbereiding bijeenkomst 6