Argumentatiestructuren
Argumentatiestructuren
Open met het idee dat overtuigen niet alleen gaat om een mening geven, maar om laten zien waarom die mening klopt of aannemelijk is.
welkom
Lezen
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Je leert feitelijk en waarderende argumenten herkennen.
Je leert argumentatiestructuren herkennen en gebruiken.
Aantekeningen
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden koppel jij aan een standpunt en een argument?
Gebruik de inzendingen om voorkennis op te halen. Vraag eventueel door: welke woorden horen bij mening, welke bij reden of overtuigen?
Wat is een overtuigende tekst?
Een overtuigende tekst wil de lezer overtuigen van een standpunt.
De auteur geeft niet alleen een mening, maar onderbouwt die mening ook.
Die onderbouwing gebeurt met argumenten: redenen waarom de auteur het standpunt inneemt.
Benadruk het verschil tussen zomaar een mening en een beargumenteerde mening. In deze les staat herkenning centraal, niet zelf schrijven.
Wat is een overtuigende tekst?
Overtuigende tekst
→overtuigen van een standpunt.
→mening,
→onderbouwing van mening met argumenten
Aantekeningen
Benadruk het verschil tussen zomaar een mening en een beargumenteerde mening. In deze les staat herkenning centraal, niet zelf schrijven.
Standpunt en argument
Standpunt: de mening van de auteur
Argument: de reden voor die mening
Samen vormen ze de kern van de redenering
Zonder argument blijft een standpunt weinig overtuigend
Laat leerlingen zien dat je vaak kunt vragen: 'Wat vindt de schrijver?' en daarna: 'Waarom vindt de schrijver dat?'
Er zijn feitelijke argumenten en waarderende argumenten.
Een feitelijk argument is controleerbaar: het is waar of niet waar.
Een waarderend argument geeft een oordeel. Daarover kun je van mening verschillen.
Aantekeningen
Gebruik de woorden objectief en subjectief als steun, maar houd de kern simpel: controleerbaar versus oordeel.
Feitelijk of waarderend?
…. argument
…. argument
Die grote reclameschermen langs de snelwegen moeten verboden worden, want ze leiden de weggebruikers af.
Die grote reclameschermen langs de snelwegen moeten verboden worden, want ze verpesten het landschap.
Benadruk dat beide argumenten in een betoog kunnen voorkomen; het verschil zit niet in goed of fout, maar in het soort onderbouwing.
Feitelijk of waarderend?
Die grote reclameschermen langs de snelwegen moeten verboden worden, want ze leiden de weggebruikers af.
Dit argument kun je in principe onderzoeken of controleren.
Waarderend argument
Die grote reclameschermen langs de snelwegen moeten verboden worden, want ze verpesten het landschap.
Dit argument bevat vooral een oordeel of waardering.
Feitelijk argument
Benadruk dat beide argumenten in een betoog kunnen voorkomen; het verschil zit niet in goed of fout, maar in het soort onderbouwing.
Signaalwoorden bij een standpunt
Een standpunt wordt vaak aangekondigd met formuleringen als:
ik vind
volgens ons
de auteur is van mening dat
dus, daarom, kortom
er moet, er zou moeten, we zouden moeten
Aantekeningen
Maak duidelijk dat signaalwoorden helpen, maar dat een standpunt soms ook zonder duidelijk signaalwoord in een tekst staat.
Signaalwoorden bij argumenten
Argumenten herken je vaak aan woorden en uitdrukkingen als:
want
omdat
namelijk
immers
dat blijkt uit
de reden hiervoor is
Aantekeningen
Leg uit dat signaalwoorden aanwijzingen zijn. Leerlingen moeten altijd blijven kijken of de zin echt een reden geeft voor een standpunt.
Welk zinsdeel is een waarderend argument?
het is verboden
het is controleerbaar
het verpest het landschap
het leidt af
‘Het verpest het landschap’ is een oordeel en dus waarderend. ‘Het leidt af’ werd in de les gebruikt als feitelijk argument, omdat het in principe onderzoekbaar is.
Vul de kernbegrippen in
In een overtuigende tekst geeft een auteur een standpunt en onderbouwt hij dat met argumenten. Een standpunt herken je vaak aan woorden als ‘ik vind’, terwijl een argument vaak wordt aangekondigd met want of ‘omdat’. Een controleerbaar argument noem je feitelijk.
Controleer of leerlingen het verschil zien tussen standpunt, argument en de signaalwoorden die erbij passen.
Wat is een argumentatiestructuur?
Het standpunt en de argumenten samen vormen de argumentatiestructuur.
Die structuur laat zien hoe een auteur zijn mening opbouwt.
Je kijkt dus niet alleen wat iemand vindt, maar ook waarop die mening steunt.
Dit is de kernslide van de les: structuur gaat over de opbouw van de redenering.
Blokjesschema
Zet het standpunt in het bovenste blokje
Zet de argumenten in de blokjes eronder
Werk bij meerdere gelijkwaardige argumenten van links naar rechts
Lees je van boven naar beneden, dan kun je de pijlen lezen als want
Noem dat een blokjesschema helpt om een tekst overzichtelijk te maken. Het is een visuele manier om de redenering te ontleden.
Wat zet je in het bovenste blokje van een blokjesschema?
een subargument
het standpunt
een signaalwoord
het sterkste argument
Deze vraag checkt of leerlingen de basisopbouw van het blokjesschema begrijpen.
Waarom is een blokjesschema handig?
Verwacht elementen als: van boven naar beneden kun je de pijlen lezen als ‘want’; argumenten staan onder het standpunt; het schema maakt de redenering zichtbaar.
Enkelvoudige argumentatie
Bij enkelvoudige argumentatie onderbouwt de auteur een standpunt met één argument.
Het is goed om dagelijks te wandelen
↓
Het bevordert de hartconditie
Standpunt
↓
Argument
Houd dit eenvoudig: één standpunt, één reden. Dit is de basisvorm voordat leerlingen complexere structuren zien.
Nevenschikkende argumentatie
Bij nevenschikkende argumentatie gebruikt de auteur meer argumenten voor hetzelfde standpunt.
Tussen de argumenten kun je en invullen, omdat ze samen hetzelfde standpunt ondersteunen.
Schema:
Argument 1 →
Argument 2 →
Argument 3 →
Benadruk dat de argumenten gelijkwaardig zijn: elk argument ondersteunt rechtstreeks het standpunt.
Onderschikkende argumentatie
Bij onderschikkende argumentatie wordt een argument ondersteund door een subargument.
Dat subargument hoort dus niet direct bij het standpunt, maar bij een argument.
Standpunt
Argument
Subargument
Veel leerlingen halen nevenschikkend en onderschikkend door elkaar. Leg nadruk op de vraag: ondersteunt deze reden het standpunt, of ondersteunt hij eerst een ander argument?
Het verschil tussen twee structuren
Nevenschikkend
Meerdere argumenten ondersteunen rechtstreeks hetzelfde standpunt.
Tussen die argumenten past en.
Een subargument ondersteunt eerst een argument.
Daarna ondersteunt dat argument pas het standpunt.
Onderschikkend
Aantekeningen
Laat eventueel hardop de steunrelatie verwoorden: 'Dit is waar, want ...' en daarna 'En dat argument klopt, want ...'
Zo herken je de structuur
Zoek het standpunt.
Zoek de argumenten die dat standpunt ondersteunen.
Kijk of er één, meerdere gelijkwaardige of ondersteunende subargumenten zijn.
Zet de redenering in een blokjesschema.
Deze slide brengt de hele les samen als herkenningsaanpak. Houd het praktisch en stap voor stap.
Wanneer is argumentatie onderschikkend?
bij één argument
bij meerdere meningen
bij gelijkwaardige argumenten
bij een subargument
De kern is dat een subargument eerst een argument ondersteunt, niet direct het standpunt.
Herken de structuurwoorden
Bij enkelvoudige argumentatie krijgt een standpunt één argument. Bij nevenschikkende argumentatie ondersteunen meerdere gelijkwaardige argumenten hetzelfde standpunt. Bij onderschikkende argumentatie ondersteunt een subargument eerst een ander argument.
Laat leerlingen de drie structuren vergelijken: één argument, meerdere gelijkwaardige argumenten, of een argument met extra ondersteuning.
Wat uit deze les ga jij het best onthouden?
Deze slide heeft geen instructies
Welk onderdeel vond jij het lastigst?
Deze slide heeft geen instructies
Wat hielp jou vandaag om de structuur te herkennen?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
overtuigende tekst - tekst waarin de auteur de lezer wil overtuigen van een standpunt
standpunt - de mening van de auteur
argument - een reden waarmee een standpunt wordt ondersteund
feitelijk argument - controleerbaar argument dat waar of niet waar is
waarderend argument - subjectief argument waarover men van mening kan verschillen
argumentatiestructuur - het geheel van standpunt en argumenten in een redenering
blokjesschema - schema waarin je de opbouw van standpunt en argumenten weergeeft
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
enkelvoudige argumentatie - argumentatie met één argument bij een standpunt
nevenschikkende argumentatie - argumentatie met meerdere gelijkwaardige argumenten bij hetzelfde standpunt
onderschikkende argumentatie - argumentatie waarbij een argument wordt ondersteund door een subargument
subargument - argument dat een ander argument ondersteunt
signaalwoorden - woorden die helpen om een standpunt of argument te herkennen
Deze slide heeft geen instructies