Nederlands | periode 4 | les 3
verbanden en signaalwoorden
Nederlands | periode 4 | les 3
verbanden en signaalwoorden
In deze les
Lesdoelen
Overzicht periode 4
15 minuten lezen
Theorie + vragen in LessonUp
Oefening 1
Oefening 2
Afsluiting
Lesdoelen
Aan het eind van de les kan je...
verschillende tekstverbanden herkennen.
signaalwoorden gebruiken om het verband te bepalen.
Overzicht van periode 4
Les 1: Introductie periode - me-mij-mijn-je-jou-jouw, zij-hun-hen
Les 2: Onderwerp en hoofdgedachte
Les 3: Verbanden en signaalwoorden
Les 4: Werkwoordspelling
Les 5: Woordenschat
Les 6: Leesexamen oefenen deel 1
Les 7: Leesexamen oefenen deel 2
Les 8: Eindopdracht gelezen boek
15 minuten lezen
Lees in je eigen leesboek of e-reader.
minute
second
Wat is een tekstverband?
Een tekst bestaat uit zinnen.
Tussen die zinnen zit een verband.
Signaalwoorden helpen je dat verband te herkennen.
Bijvoorbeeld:
Ik was moe, dus ik ging naar bed.
Het signaalwoord dus laat een conclusie zien.
Veel tekstverbanden...
Opsomming
Tegenstelling
Oorzaak en gevolg
Doel en middel
Voorbeeld
Conclusie
Tijd (chronologie)
Vergelijking
Voorwaarde
Toelichting
Verklaring
Samenvatting
Keuze of alternatief
Reden
Argument
Bewijs
Probleem en oplossing
Vraag en antwoord
Rangschikking (volgorde of belangrijkheid)
In deze les beperken we ons tot...
Opsomming
Tegenstelling
Oorzaak en gevolg
Doel en middel
Voorbeeld
Conclusie
Verbanden - opsomming
Wat komt erbij?
Welke informatie wordt toegevoegd?
en, ook, daarnaast, bovendien, verder, ten eerste, ten tweede, ten slotte
Sanne geeft les en ze is fotograaf.
Een sociaal werker luistert goed. Daarnaast stelt hij veel vragen.
De cliënt voelt zich eenzaam. Bovendien heeft hij financiële problemen.
Tijdens de activiteit waren ten eerste veel vrijwilligers aanwezig. Ten tweede hielpen ook buurtbewoners mee.
Verbanden - tegenstelling
Wat is anders?
Welke twee dingen worden tegenover elkaar gezet?
maar, echter, toch, hoewel, daarentegen, aan de ene kant ... aan de andere kant
De cliënt wil graag zelfstandig wonen, maar hij heeft nog veel begeleiding nodig.
Veel jongeren vinden hulp vragen lastig. Toch besluiten sommigen uiteindelijk ondersteuning te zoeken.
De buurvrouw wilde graag helpen. Echter, zij had zelf geen tijd.
Hoewel de bijeenkomst druk bezocht werd, bleef de sfeer rustig.
Verbanden - oorzaak en gevolg
Waardoor gebeurt dit?
Wat is de oorzaak? En wat is het gevolg?
omdat, doordat, daardoor, daarom, als gevolg van
💡 Let op: Sommige signaalwoorden wijzen op de oorzaak (omdat, doordat), terwijl andere juist op het gevolg wijzen (daardoor, daarom).
De cliënt kwam te laat, omdat de bus vertraging had.
Doordat de vrijwilliger goed luisterde, voelde de cliënt zich gehoord.
De jongere oefende veel. Daardoor groeide zijn zelfvertrouwen.
Er waren te weinig vrijwilligers. Daarom werd de activiteit uitgesteld.
Welke vraag stel je jezelf als je het tekstverband wilt weten?
Wat komt erbij?
Wat is anders?
Waardoor gebeurt dit?
opsomming
tegenstelling
oorzaak-gevolg
De cliënt voelde zich eenzaam. Bovendien had hij schulden.
Opsomming
Tegenstelling
Oorzaak en gevolg
Doordat de vrijwilliger rustig bleef, kalmeerde de cliënt.
Opsomming
Tegenstelling
Oorzaak en gevolg
De jongere wilde graag stoppen met roken, maar dat lukte nog niet.
Opsomming
Tegenstelling
Oorzaak en gevolg
De buurthuiskamer organiseert taallessen. Daarnaast kunnen bezoekers er terecht voor een kop koffie.
Opsomming
Tegenstelling
Oorzaak en gevolg
Verbanden - doel en middel
Wat wil iemand bereiken?
Hoe wordt dat doel bereikt?
om ... te, zodat, met als doel, daarvoor
De sociaal werker organiseert een bijeenkomst om buurtbewoners met elkaar in contact te brengen.
De vrijwilliger spreekt rustig, zodat de cliënt zich veilig voelt.
De gemeente plaatst extra bankjes met als doel ouderen vaker naar buiten te laten gaan.
Verbanden - voorbeeld
Welk voorbeeld wordt gegeven?
Waar zie je dat aan?
bijvoorbeeld, zoals, denk aan, onder andere, een voorbeeld hiervan is
Een sociaal werker organiseert verschillende activiteiten, zoals een kookgroep en een wandelclub.
Sommige jongeren hebben extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld bij het vinden van werk.
Je kunt op verschillende manieren vrijwilligers werven. Denk aan een oproep op sociale media of een informatieavond.
Verbanden - conclusie
Welke conclusie kun je trekken?
Wat volgt uit de informatie die hiervoor is gegeven?
dus, daarom, kortom, concluderend, al met al
💡 Let op: Het signaalwoord daarom kan ook voorkomen bij een oorzaak-gevolgverband. Kijk daarom altijd naar de context.
De cliënt heeft alle documenten op tijd ingeleverd. Dus kan de aanvraag worden behandeld.
De bewoners werkten goed samen. Daarom was de buurtactie een succes.
e ondersteuning sloot goed aan bij de hulpvraag. Al met al was het traject succesvol.
Er zijn veel manieren om mensen te helpen, bijvoorbeeld door een maatje aan hen te koppelen.
Doel - middel
Voorbeeld
Conclusie
De sociaal werker organiseert een bijeenkomst zodat buurtbewoners elkaar beter leren kennen.
Doel - middel
Voorbeeld
Conclusie
De cliënt heeft hard gewerkt aan zijn doelen. Dus heeft hij veel vooruitgang geboekt.
Doel - middel
Voorbeeld
Conclusie
De gemeente organiseert een informatieavond om inwoners meer te vertellen over vrijwilligerswerk.
Doel - middel
Voorbeeld
Conclusie
Welke signaalwoorden horen bij de tekstverbanden?
opsomming
tegenstelling
oorzaak - gevolg
doel - middel
voorbeeld
conclusie
bovendien
maar
doordat
zodat
bijvoorbeeld
dus
Signaalwoorden
Oefening 1
Lees de tekst.
Zoek de 10 signaalwoorden.
Schrijf deze op en bedenk daarbij het tekstverband.
Klaar? Check via LessonUp.
Oefening 1 - check
Oefening 1 - check
Oefening 2
6 posters in het lokaal met tekstverbanden.
Bedenk bij elk tekstverband een zin en schrijf dit op een briefje. Onderstreep het signaalwoord.
Lever je briefjes in bij de docent.
Je ontvangt een aantal briefjes van klasgenoten terug.
Bedenk bij welke poster het briefje hoort en leg hem erbij.
Iedereen klaar? De docent checkt klassikaal een paar briefjes of deze goed gelegd zijn en of er originele zinnen bij zijn.
Afsluiting
Volgende les:
Neem je boek weer mee.
Werkwoordspelling