Werkwoorden: zijn en hebben

• newEditor
• NT2
• ISK

Zijn en hebben invullen

Lesdoel

Ik kan zijn en hebben in de tegenwoordige tijd goed invullen in zinnen.

Welke woorden ken je al met zijn of hebben?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: ben, bent, is, zijn, heb, hebt, heeft, hebben, thuis, moe, boek.

Wat zijn zijn en hebben?

Zijn en hebben zijn werkwoorden.

Je gebruikt deze woorden heel vaak.

• zijn: ik ben thuis

• hebben: ik heb een boek

Houd het eenvoudig op A1-niveau. Benadruk dat leerlingen deze twee werkwoorden vaak zien en gebruiken in dagelijkse zinnen.

Vormen van zijn

Enkelvoud

Meervoud

ik ben

jij bent

hij / zij is

wij zijn

jullie zijn

zij zijn

Wijs op de onregelmatige vormen: ben, bent, is, zijn. Laat leerlingen de vormen hardop meelezen.

Vormen van hebben

ik heb

jij hebt

hij / zij heeft

Enkelvoud

wij hebben

jullie hebben

zij hebben

Meervoud

Benadruk het verschil tussen hebt en heeft. Dat is vaak lastig voor beginners.

Kijk naar het onderwerp

Om goed te kiezen, kijk je eerst naar het onderwerp van de zin.

• ik → ben / heb

• jij → bent / hebt

• hij, zij → is / heeft

• wij, jullie, zij → zijn / hebben

Leg uit dat het onderwerp zegt over wie of wat de zin gaat. Dat helpt bij het kiezen van de juiste vorm.

Wanneer gebruik je zijn?

Je gebruikt zijn vaak:

• bij een persoon of ding

• bij een plaats

• bij een gevoel of eigenschap

Voorbeeld: Ik ben moe.

Gebruik eenvoudige voorbeelden: Ik ben thuis. Zij is blij. Wij zijn in de klas.

Wanneer gebruik je hebben?

Je gebruikt hebben vaak:

• bij spullen

• bij familie

• bij leeftijd

Voorbeeld: Ik heb een tas.

Gebruik herkenbare voorbeelden: Hij heeft een broer. Wij hebben les. Ik heb één pen.

Welke vorm past bij: hij ... moe.

A

heeft

B

is

C

zijn

D

ben

Controleert of leerlingen na de uitleg over vormen en gebruik van zijn het onderwerp hij goed koppelen aan is.

Vul het goede werkwoord in

Ik ben thuis. Jij hebt een boek. Wij zijn blij. Hij heeft een tas.

ben

hebt

zijn

heeft

bent

is

heb

hebt

heeft

hebben

Deze zinnen sluiten aan bij de voorbeelden op de slides: plaats, gevoel en spullen. Let op onderwerp + keuze tussen zijn en hebben.

Werkblad: vul zijn of hebben in

1. Ik _ moe.

2. Wij _ een boek.

3. Hij _ in de klas.

4. Jullie _ twee pennen.

5. Jij _ blij.

6. Zij _ een fiets.

7. Ik _ thuis.

8. Wij _ een docent.

Laat leerlingen alleen de juiste vorm invullen, niet het hele schema overschrijven. Zinnen zijn kort en herkenbaar gehouden.

Werkblad: let op het onderwerp

1. Zij _ vrienden.

2. Jij _ in Nederland.

3. Hij _ honger.

4. Wij _ klaar.

5. Jullie _ een vraag.

6. Ik _ 16 jaar.

7. Zij _ rustig.

8. Wij _ een lokaal.

Wijs erop dat zij enkelvoud of meervoud kan zijn; in deze zinnen bepaalt de werkwoordsvorm de keuze tussen is/zijn of heeft/hebben.

Werkblad: maak de zin goed

1. Mijn broer _ thuis.

2. De kinderen _ een bal.

3. De docent _ vriendelijk.

4. Ik _ een afspraak.

5. Mijn ouders _ moe.

6. Het boek _ nieuw.

7. Jij _ geluk.

8. Wij _ tijd.

Hier komen ook onderwerpen zonder persoonlijke voornaamwoorden voor. Help leerlingen eerst het onderwerp te vinden en daarna de juiste vorm te kiezen.

Welke vorm past bij: De kinderen ... een bal.

A

hebben

B

heeft

C

zijn

D

is

Sluit aan bij het werkblad met onderwerpen zonder persoonlijk voornaamwoord. Leerlingen moeten herkennen dat De kinderen meervoud is.

Maak de zinnen goed

Mijn broer is thuis. Ik heb een afspraak. Mijn ouders zijn moe. Wij hebben tijd.

is

heb

zijn

hebben

ben

heeft

bent

is

hebt

heb

Herhaalt zinnen uit het werkblad en dwingt leerlingen naar het onderwerp te kijken: broer, ik, ouders, wij.

Wat doe je eerst: onderwerp of werkwoord?

Bespreek dat leerlingen eerst het onderwerp zoeken en daarna kiezen tussen zijn of hebben en de goede vorm. Mogelijke elementen: onderwerp vinden, enkelvoud/meervoud zien, dan vorm kiezen.

Antwoorden

1. ben

2. hebben

3. is

4. hebben

5. bent

6. heeft

7. ben

8. hebben

9. hebben

10. bent

11. heeft

12. zijn

Bespreek na elk antwoord kort waarom die vorm goed is: welk onderwerp staat er?

Antwoorden

1. hebben

2. heb

3. zijn

4. hebben

5. is

6. hebben

7. is

8. heb

9. zijn

10. is

11. hebt

12. hebben

Laat leerlingen fouten verbeteren door terug te kijken naar het onderwerp en het schema van zijn en hebben.

Wat heb je vandaag geleerd?

Reflectie zonder fout of goed. Laat leerlingen kort benoemen wat ze geleerd hebben, bijvoorbeeld ben/bent/is of heb/hebt/heeft.

Wat vond je moeilijk in deze les?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: onderwerp zoeken, hij/zij-vorm, verschil tussen heeft en hebben.

Woordenlijst

werkwoord - een woord dat zegt wat iemand doet of is

tegenwoordige tijd - iets gebeurt nu

onderwerp - over wie of wat de zin gaat

enkelvoud - één persoon of één ding

meervoud - meer dan één persoon of ding

invullen - het goede woord opschrijven

zin - woorden samen met een betekenis