Zelfstandig en bijvoeglijk naamwoord
Zelfstandig en bijvoeglijk naamwoord
Onderdelen in deze les
Zelfstandig en bijvoeglijk naamwoord
Open met herkenbare schooltaal: woorden die leerlingen elke dag zien en gebruiken. Houd de titel kort en spreek de twee woordsoorten hardop uit.
Dit leer je
Ik kan zelfstandige naamwoorden en bijvoeglijke naamwoorden herkennen en in eenvoudige zinnen gebruiken.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden ken jij al bij namen en beschrijven?
Gebruik de antwoorden als start: woorden als hond, school, rood, groot kunnen terugkomen. Vraag kort: welk woord is een naam en welk woord beschrijft?
Wat is een zelfstandig naamwoord?
Een zelfstandig naamwoord benoemt:
een persoon
een dier
een ding
een plaats
Voorbeelden: jongen, hond, stoel, school.
Benadruk het woord benoemt: het geeft een naam aan iets of iemand. Wijs de vier soorten apart aan: persoon, dier, ding, plaats.
Voorbeelden van zelfstandige naamwoorden
persoon: jongen, moeder, leraar
dier: hond, kat, vogel
ding: stoel, boek, bal
plaats: school, huis, tuin
Lees de woorden langzaam voor. Laat horen dat het allemaal namen van mensen, dieren, dingen of plaatsen zijn.
Zelfstandig naamwoord in een zin
In een zin kun je het zelfstandig naamwoord vaak aanwijzen.
De jongen leest.
De hond slaapt.
De stoel staat hier.
De school is groot.
Laat leerlingen alleen het benoemende woord horen. Op deze slide is school ook meteen een zelfstandig naamwoord, ook al staat er een beschrijving bij.
Nog meer zinnen
Mijn boek ligt op tafel.
De kat zit op de stoel.
Het huis heeft een deur.
De leraar praat.
Gebruik korte zinnen zodat de aandacht op het zelfstandig naamwoord blijft. Wijs eventueel aan dat er in elke zin minstens één zelfstandig naamwoord staat.
Welk woord is een zelfstandig naamwoord?
rode
hond
grote
lekker
Controleert of leerlingen een naamwoord herkennen tussen bijvoeglijke naamwoorden.
Vul de goede woorden in
Een zelfstandig naamwoord benoemt een persoon, dier, ding of plaats. Een hond is een dier. Een school is een plaats.
Herhaalt de kern uit de eerste uitleg: benoemen en de voorbeelden dier en plaats.
Wat is een bijvoeglijk naamwoord?
Een bijvoeglijk naamwoord zegt iets over een zelfstandig naamwoord.
Het beschrijft hoe iets of iemand is.
Voorbeelden: groot, rood, lekker, oud.
Gebruik steeds de formulering zegt iets over en beschrijft. Dat helpt leerlingen het verschil met benoemen te onthouden.
Zo werkt het samen
Het zelfstandig naamwoord geeft de naam.
Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft die naam.
rode bal
grote hond
oude stoel
lekkere soep
Leg heel eenvoudig uit: bal is de naam, rode zegt er iets over. Houd de focus op de combinatie van twee woorden.
Bijvoeglijk naamwoord in een zin
De grote hond rent.
Ik zie een rode bal.
De oude stoel kraakt.
Wij eten lekkere soep.
Laat leerlingen horen welk woord beschrijft en welk woord benoemt. Bijvoorbeeld: grote beschrijft hond.
Welk woord beschrijft?
In deze zinnen beschrijft het bijvoeglijk naamwoord het zelfstandig naamwoord.
grote beschrijft hond
rode beschrijft bal
oude beschrijft stoel
lekkere beschrijft soep
Deze slide maakt de relatie expliciet. Spreek de woordparen samen uit en wijs ze per regel aan.
Korte voorbeeldzinnen
De grote hond blaft.
Het rode boek is nieuw.
De oude man loopt langzaam.
De lekkere appel smaakt goed.
Gebruik deze voorbeelden om beide woordsoorten tegelijk te herkennen. Benoem eventueel ook extra zelfstandige naamwoorden zoals man en appel.
Welk woord beschrijft in: De grote hond rent?
hond
rent
grote
de
Laat zien dat het bijvoeglijk naamwoord iets zegt over het zelfstandig naamwoord.
Vul de goede woorden in
Een bijvoeglijk naamwoord zegt iets over een zelfstandig naamwoord. In de zin De oude stoel kraakt, beschrijft oude het woord stoel.
Dezelfde beschrijving komt twee keer terug; dat helpt leerlingen het patroon zien: oude beschrijft stoel.
Maak een zin met een naamwoord en een beschrijvend woord.
Goede antwoorden noemen een korte zin met een zelfstandig naamwoord en een bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld: De rode bal rolt. Of: De grote hond blaft.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort terugkijken op wat zij geleerd hebben. Mogelijke antwoorden: wat een zelfstandig naamwoord is, wat een bijvoeglijk naamwoord is, of hoe woorden samen in een zin werken.
Wat vond jij nog moeilijk?
Stimuleer eerlijke reflectie. Mogelijke punten: namen herkennen, beschrijvende woorden vinden, zelf een zin maken.
Woordenlijst
zelfstandig naamwoord - een woord dat een persoon, dier, ding of plaats benoemt
bijvoeglijk naamwoord - een woord dat iets zegt over een zelfstandig naamwoord
persoon - een mens
dier - een levend wezen zoals een hond of kat
ding - een voorwerp zoals een stoel of boek
plaats - een plek zoals school of huis
beschrijven - zeggen hoe iets of iemand is
Deze slide heeft geen instructies
